Ik ben getrouwd met Michon, maar goed hoor, dat u dat zegt. Dit is mijn eerste debat als woordvoerder op het onderwerp kinderopvang. Ik vind het een mooi thema — het raakt ons allemaal, zoals je ook hoort aan de bijdragen — waarvoor we al jaren een enorme ambitie hebben. Ik hoop zo ontzettend dat we in deze periode heel serieuze stappen kunnen zetten en de ambitie verder kunnen brengen.
Voorzitter. Mijn fractie steunt de bijna gratis kinderopvang. Dat zal geen geheim zijn, want we zijn het eigenlijk begonnen. Ik hecht zeer aan de dubbele doelstelling die ik ook in andere bijdragen heb gehoord: arbeidsparticipatie vergroten en ontwikkeling van kinderen maximaal stimuleren. De dubbele doelstelling is ook voor mijn fractie zeer van belang.
We hebben het vaak over marginale druk. Gisterenavond hadden we het nog over dat meer werken niet loont. Juist met deze ontwikkeling van bijna gratis kinderopvang zal het lonen — dat geldt met name toch voor vrouwen, dat is helaas niet anders — om meer dagen te gaan werken. Dat vind ik gewoon een hele goede zaak op veel fronten.
Ook het afscheid nemen van de eerste toeslag, de kinderopvangtoeslag, vind ik een hele goede zaak. Dat willen we allemaal. Er zijn vreselijke dingen gebeurd. Dat willen we niet meer. Ik vind überhaupt de eenvoud die we daarmee creëren een heel goede zaak. We gaan de kinderopvangorganisaties direct financieren met 9 miljard. Het hele systeem moet leiden tot meer eenvoud, meer zekerheid en betaalbaarheid aan de kant van de ouders. Ik hoop dat we dat bijna als tegeltjes kunnen ophangen. Die drie dingen zijn voor mijn fractie essentieel.
Voorzitter. Er zijn verschillende beelden over de stijging van de arbeidsparticipatie bij bijna gratis kinderopvang. Het CPB was daar kritisch over. Dat gaat om een rapport uit 2023. Ik zag onlangs, eind mei, een artikel in het ESB, dat daar veel positiever over was. Kan de minister daar een toelichting op geven? Is er nu meer informatie over de te verwachten stijging van arbeidsparticipatie? Dat zou ik zeer toejuichen.
Dan over de DAEB. Het is al veel langsgekomen. De vorige staatssecretaris heeft dat overigens al geïntroduceerd. We hebben daarover met elkaar schriftelijk overleg gevoerd, met een plenaire afronding. Het is de afkorting voor "diensten van algemeen economisch belang", zeg ik voor mensen die kijken en zich afvragen: waar hebben ze het de hele middag over? De diensten van algemeen economisch belang. Als ik zeg "waar hebben ze het eigenlijk over" is dat niet helemaal onwaar, want wat is nu eigenlijk de DAEB?
Ik begrijp heel goed dat als je 9 miljard in een sector stopt, dit staatssteun kan zijn. Ik lees in de stukken van de minister: met deze constructie kan ik dit op deze manier doen, waarbij we tegelijkertijd het ondernemerschap in deze sector koesteren en dat zelfs niet willen beknotten. Ik denk eerlijk gezegd, ook door de geluiden die ik hoor en de stukken die ik lees, dat er ontzettend veel onduidelijkheid over is.
Ik zou willen vragen in dit debat: hoe kun je het ondernemerschap optimaal inzetten binnen de constructie van de DAEB? Ik zou het zeer waarderen als we daar als politiek duidelijkheid in geven. Eerlijk gezegd hoor ik dat ook in de bijdragen. Dan laten we de minister verder gaan met deze DAEB-constructie. Het zou zeer mijn wens zijn als we samen met de sector verder kijken hoe dat ondernemerschap vorm kan krijgen. Mij bekruipt het gevoel dat er nog heel veel niet helemaal duidelijk is en dat er dus nog veel ruimte is om met elkaar over in overleg te gaan.
Uitspraken Ingrid Michon-Derkzen, 25 jun