Wijziging van de Wet milieubeheer en de Wet op de economische delicten in verband met het verhogen van het aandeel van gas uit hernieuwbare bronnen in de totale leveringen van gas aan afnemers (Wet bijmengverplichting groen gas)

Dank u wel, voorzitter. Ik moet zeggen dat ik tot vijf minuten voor het debat heb gewacht met het afronden van mijn spreektekst, omdat ik ook nog wel heel nieuwsgierig was welke wending dit debat überhaupt zou krijgen. We hebben natuurlijk met z'n allen de eerste termijn meegemaakt en ik denk dat die niet mals was. Ik denk dat er heel veel kritiek was vanuit de Kamer en dat er eigenlijk echt wel letterlijk een soort minderheidspositie voor het kabinet ontstond, waar wel een minister zat die, denk ik, de wet verdedigde alsof er een meerderheid voor was. Ik vond het toch wel heel bijzonder om dat zo mee te maken. Ik denk ook dat er hele specifieke vragen waren over de betaalbaarheid; de heer Grinwis zei dat net zelf ook al: wat moeten die mensen op een gegeven moment nog doen? Zeker de mensen in een corporatiewoning die last hebben van energiearmoede hebben niks aan een verlaging van de netwerktarieven en die hebben ook niks aan de verlaging van tarieven op het gebied van elektriciteit; die hebben te maken met een hele hoge rekening. Ook in de eerste termijn kwam, teleurstellend, geen goed antwoord van de minister op de vraag hoe we dat nou gaan beetpakken. Dat wil ik toch wel even gezegd hebben. Desondanks dachten wij vanuit JA21 ook: hoe kunnen we hier nou nog pragmatisch in meedenken? Wellicht zijn er mogelijkheden om ons iets meer comfort te geven, bijvoorbeeld met amendementen. Deze wet had in ieder geval beter gemaakt kunnen worden. Wij zijn dus an sich niet tegen groen gas, maar dit is gewoon een draak van een wet. Ik wil hier toch echt wel gezegd hebben dat als dit een uitstekende wet was geweest, wij best hadden kunnen overwegen om gewoon voor te zijn, maar vanwege de houding van het kabinet kunnen wij het nu toch gewoon niet verkopen. Ik wil toch gezegd hebben dat ik dat dan wel jammer vind. Voor ons staat hierin namelijk gewoon ten eerste de leveringszekerheid voorop en ten tweede de betaalbaarheid. Onze zorgen op het gebied van de leveringszekerheid met betrekking tot de warmtekrachtkoppelingen zijn niet weggenomen. Het heeft natuurlijk ook een relatie tot de glastuinbouw. Die zorgen zijn ook niet weggenomen. Het past wat ons betreft niet om voor één jaar 51 miljoen euro beschikbaar te stellen terwijl die verplichting wel jarenlang doorloopt. Dan moet het kabinet met een voorstel komen voor het Belastingplan over hoe de komende jaren gedekt worden. Anders kom je simpelweg weer op de investeringsbereidheid van de sector uit, maar dat wil het kabinet dan weer niet. Ik heb dus soms moeite om te begrijpen hoe het kabinet opereert op dit punt. Ten tweede over de betaalbaarheid. We hebben, nadat we de eerste termijn hadden afgerond, de tweede termijn uitgesteld vanwege het rapport van TNO dat nog op Prinsjesdag moest komen. Dat hebben we ontvangen. Er staat een enorme verhoging van de energiekosten in weergegeven. Dat komt door de groengasbijmengverplichting, door ETS2 en door de hogere netwerktarieven. Het antwoord vanuit het kabinet daarop is: nee. Is dan onze zorg gedekt dat de betaalbaarheid voor de huishoudens vooropstaat? Nee. Dat is voor ons zo'n groot bezwaar dat wij heel veel moeite hebben om op deze manier met de wet akkoord te gaan. Uiteraard komen er nog amendementen en moties. Daar zullen wij ook zeker naar kijken. Maar als we als Kamer zo veel spreken over de hoge prijzen, de leveringszekerheid en de betaalbaarheid, en daar niks aan gedaan wordt, in ieder geval niet op manieren die ook echt impact hebben op de mensen die al in de problemen zitten, dan gaan wij dat gewoon niet doen. Ik ga afronden, voorzitter. Ik heb op de valreep nog een amendement ingediend, op stuk nr. 23. Dat gaat over het halveren van de doelstellingen. Waarom? Dan halveren we waarschijnlijk in principe ook de kosten voor de huishoudens. Dat lijkt mij een goede stap om meer tegemoet te komen aan de gestegen lasten van inwoners. Ik heb een motie, voorzitter.