Pgb

Dank, voorzitter. Het persoonsgebonden budget, ofwel het pgb, geeft mensen regie over het eigen leven, omdat zijzelf zorg of ondersteuning kunnen regelen. Zo kunnen mensen zelf bepalen waar, wanneer en van wie ze zorg krijgen, in plaats van dat een gemeente of zorgkantoor dit bepaalt. Dit geeft de mogelijkheid om mee te kunnen doen in de samenleving, te werken, te reizen, te sporten, te recreëren en veel meer te kunnen genieten van het leven. Het kan voor deze mensen het verschil maken tussen een echt leven middenin de maatschappij en een leven langs de zijlijn. Dat is voor de VVD heel belangrijk. Voor mijn partij was dit ook de reden om in 1995 het pgb in te voeren. In 2026 staat de VVD nog steeds pal voor het pgb, maar het pgb waar wij zo'n waarde aan hechten staat onder druk. Het is uit zijn voegen gebarsten. Het wordt gebruikt door veel mensen voor wie het niet bedoeld is, omdat diegenen bijvoorbeeld helemaal niet in staat zijn om het zelf te beheren. Of het wordt gebruikt omdat zorg in natura zo slecht beschikbaar is dat mensen geen keus hebben. Dan worden mensen tegen wil en dank in een pgb gedrukt en dat vind ik kwalijk. Pgb moet een bewuste keuze zijn vanuit iemand zelf. Voor mensen die geen gebruik kunnen maken van pgb moet er dus voldoende passend aanbod zorg in natura zijn. Kan de minister vertellen in hoeverre dat momenteel op orde is? Om ervoor te zorgen dat we het pgb als volwaardig alternatief behouden, moeten we terug naar de essentie van het pgb. Het pgb is alleen voor mensen die het volstrekt onder eigen regie kunnen doen en voor wie zorg in natura niet voldoende is. Onder eigen regie betekent dat we het pgb alleen beschikbaar stellen aan mensen die zelf, of via hun eigen directe familie of wettelijk vertegenwoordiger, in staat zijn het te beheren. Voorzitter. Hiernaast wordt er veel gefraudeerd met pgb's. Dit gaat vaak ten koste van kwetsbare mensen die de zorg juist zo hard nodig hebben. Criminelen zien het pgb steeds vaker als verdienmodel. In de georganiseerde criminaliteit stopt men belastinggeld in de eigen zak, over de rug van kwetsbare mensen. Zorggeld is bedoeld voor mensen die zorg nodig hebben, niet voor fraudeurs, malafide bemiddelingsbureaus of zorgcowboys die het systeem ondermijnen. De VVD vindt daarom dat we fraude met pgb zo veel mogelijk onmogelijk moeten maken en als het dan toch gebeurt, het hard moet worden aangepakt. Laat ik helder zijn: ik heb het dus over mensen die moedwillig misbruik maken van het pgb, absoluut niet over kwetsbare mensen die per ongeluk en foutje maken met een declaratie. De VVD wil dat we beter vooraf vaststellen of iemand zelf het pgb kan beheren en of diegene dat ook wil. Wat ons betreft mag alleen een cliënt, diens naaste familielid, of wettelijke vertegenwoordiger budgethouder zijn, dus geen bemiddelingsbureaus of zelfs zorgaanbieders zelf. Zo voorkomen we naast verkeerd gebruik ook misbruik van het pgb. Hoe kijkt de minister hiernaar? Wat is er nodig om te zorgen dat we vooraf beter kunnen vaststellen of iemand zelf het pgb kan beheren? Welke mogelijkheden ziet de minister om malafide bemiddelingsbureaus tegen te gaan? Tot slot, voorzitter. Pgb is een belangrijk recht in Nederland. We moeten ervoor blijven zorgen dat dit unieke recht blijft bestaan, maar wel in de juiste vorm, zoals het ooit bedoeld is. Daar zal de VVD haar stinkende best voor doen.