Commissiedebat · donderdag 3 september 2026
Tijdelijk sanctiebesluit onrechtmatige nederzettingen in de door Israël bezette gebieden
Christine Teunissen
PvdD
Voorzitter, dank. Ik denk dat we dit verbod niet los kunnen zien van de context van wat de staat Israël allemaal aan oorlogsmisdaden pleegt, zowel in Gaza als op de Westelijke Jordaanoever. Ook de situatie in Gaza is nog steeds verschrikkelijk. 60% van Gaza is momenteel bezet door de Israëlische regering. Netanyahu zegt: we willen er ook nog wel 70% van maken; we gaan daar niet weg. Kabinetsleden pleiten actief voor etnische zuivering. Een heel groot deel van de bevolking lijdt nog steeds honger, omdat er veel te weinig voedsel en medische hulp worden toegelaten.
Ook op de Westelijke Jordaanoever escaleren het geweld en de etnische zuivering. De Israëlische regering bewapent en financiert kolonistenmilities, die daar de huizen van Palestijnen innemen en steeds meer aanvallen plegen, ook op Palestijnen. Het is dus oorlogsmisdaad op oorlogsmisdaad. Nederland — dat zeggen we al drie jaar lang — moet veel strengere maatregelen nemen tegen Israël om het internationaal recht te handhaven. Een handelsverbod voor goederen uit illegale nederzettingen is dus een goede stap, maar het is natuurlijk wel een druppel op een gloeiende plaat.
Verschillende collega's hebben het ook al aangegeven: het effect is natuurlijk heel beperkt als het alleen maar om goederen gaat. De Partij voor de Dieren vraagt de minister dus: waarom is er niet gekozen om dit verbod uit te breiden met diensten en investeringen? Terwijl er straks geen doos dadels uit illegale nederzettingen Nederland meer binnen kan komen, kunnen Nederlandse bedrijven nog altijd wel diensten leveren die bijdragen aan de nederzettingeneconomie. Het gaat echt om tientallen miljarden. Zo is gebleken dat er tussen 2023 en 2025 vanuit Nederland 68 miljard is gestoken in bedrijven die bijdragen aan Israëlische bezetting. Elf Nederlandse pensioenfondsen waren alleen al goed voor 48 miljard. Dat geeft even de omvang aan. Alleen maar een goederenverbod is dus echt veel te weinig. Ik wil daar graag een reactie op van het kabinet. Hoe denkt de minister zelf over het effect dat hij nu gaat bereiken? Is het kabinet bereid het verbod uit te breiden naar diensten en investeringen?
We hebben het natuurlijk ook gehad over Booking. Ik vind het verbazingwekkend dat de premier deze zomer kopjes koffie is gaan drinken met Booking, terwijl mensen gewoon nog steeds via Booking huizen kunnen boeken in de illegale nederzettingen. Wat is de reactie van het kabinet daarop? Welk signaal heeft het kabinet willen afgeven met het bezoek? Is dat geweest: we vinden het allemaal prima wat Booking daar doet? Dat is namelijk wel het signaal dat de Partij voor de Dieren heeft gekregen.
Voorzitter. Booking ontvangt nog steeds duizenden euro's aan belastingvoordelen, met name uit de Innovatiebox. Onze vraag is dus: is de minister bereid die belastingvoordelen op te schorten zolang Booking doorgaat met huizen verhuren in de illegale nederzettingen?
Voorzitter. We zien veel te weinig maatregelen van dit kabinet tegen Israël. Het eerste halfjaar van 2026 is voor ruim 163 miljoen aan overeenkomsten gesloten met Israëlische defensiebedrijven. Er is een motie van ons aangenomen waarin staat: bouw de afhankelijkheid van Israël voor de wapeninkoop af. Ik wil aan de minister vragen: hoe staat het daarmee? Hoe verhoudt zich dat tot de nieuwe aankopen?
Voorzitter, tot slot. Er is een brief geweest van 230 oud-politici en oud-diplomaten. Ik zou heel graag weten wat het kabinet daarop zegt. Mevrouw Dobbe heeft daar ook vragen over gesteld, maar misschien kunt u vandaag ook reageren. In die brief roepen deze oud-politici en oud-diplomaten op om ook daadwerkelijk meer actie richting Israël te ondernemen om aan het internationaal recht te voldoen. Mijn vraag is dus: vindt het kabinet dat we nu genoeg doen, met alleen dit verbod?
Dank u wel.