Tijdelijk sanctiebesluit onrechtmatige nederzettingen in de door Israël bezette gebieden

Voorzitter. We hebben er meer dan een jaar op moeten wachten, sinds de aankondiging van het kabinet-Schoof dat toen nog uit BBB en VVD bestond, maar eindelijk gaat vanaf 22 september een nationaal verbod gelden om goederen uit illegaal door Israël bezette gebieden te importeren, te verkopen of aan te kopen. En dat is hoog tijd, want de situatie in de Palestijnse gebieden is afschuwelijk. De continue expansie van illegale nederzettingen, de aangemoedigde kolonistenterreur en de openlijke plannen voor annexatie laten er geen twijfel over: de Israëlische regering is bezig om onomkeerbare stappen te zetten die een toekomstige Palestijnse staat onmogelijk moeten maken. PRO steunt dan ook dit sanctiebesluit, maar het is slechts een beperkte invulling van het oordeel van het Internationaal Gerechtshof, zoals het kabinet zelf ook aangeeft. Als landen verplicht zijn om economische activiteiten te stoppen die bijdragen aan illegale Israëlische bezetting, hoe kan het dan dat er geen verbod komt op het exporteren van goederen naar deze gebieden? Waarom staan we toe dat Booking doorgaat met het aanbieden van accommodaties in die illegale nederzettingen? Waarom wordt de doorvoer via de Rotterdamse haven, die daar een cruciale rol in speelt, niet aan banden gelegd? Waarom kunnen Nederlandse bedrijven ongestraft investeringen blijven doen? Wanneer kunnen wij de verkenning van een breder handelsverbod met illegale nederzettingen verwachten van het kabinet? Want dit is een kleine eerste stap, maar er moet veel meer gebeuren. Voorzitter. Ik heb nog een aantal vragen over deze sanctiemaatregelen. Eén: uit onderzoek blijkt dat Israël op grote schaal fraudeert met etiketteringseisen. Hoe zet het kabinet zich in om de handhaving van de juiste herkomstaanduiding aan te scherpen? Twee: klopt het dat douaneverklaringen voor alle Israëlische importgoederen verplicht worden gesteld, zoals ook in het geval van de Spaanse en Ierse wetgeving? Zo nee, waarom is hier niet voor gekozen? Drie: komt er een meldpunt bij de FIOD en/of de Douane voor consumenten? Vier: hoe regelmatig is de Douane voornemens om steekproeven te houden? Vijf: vallen de Israëlische buitenposten ook onder de EU-postcodelijst, en hoe regelmatig wordt deze geüpdatet? Zes: wordt er ook gewerkt aan een informatiecampagne voor Nederlandse reizigers naar Israël over wat wel en niet kan worden ingevoerd bij terugkomst naar Nederland? Zeven: overweegt het kabinet ook om Israëlische overheidsinstanties en bedrijven wier activiteiten de bezetting in stand houden of zelfs uitbreiden, te gaan sanctioneren? Acht: kan de minister toelichten of premier Jetten het ontmoedigingsbeleid heeft uitgevoerd in zijn gesprek met Booking.com? Heeft premier Jetten Booking.com onder druk gezet om zich uit de illegale nederzettingen terug te trekken, bijvoorbeeld door de 4,6 miljard aan belastingkorting die het bedrijf sinds 2010 heeft ontvangen, ter sprake te brengen? Dan de laatste vraag. Deze zomer heeft de Israëlische regering de aanbestedingsprocedure voor het E1-gebied geopend. Dat is altijd een rode lijn geweest, voor alle kabinetten. Zijn er mogelijkheden om Nederlandse bedrijven te dwingen van deelname aan het project af te zien, en is de minister bereid om deze dan ook in te zetten? Voorzitter. De nederzettingeneconomie wordt geschat op 53 miljard dollar per jaar. Allemaal geld dat de Palestijnen mislopen. Binnen de EU is Nederland een hele grote speler in de economische relaties met Israël, en met 50 miljard euro per jaar ook verreweg de grootste investeerder. Het kabinet moet wat PRO betreft alles op alles zetten om die illegale Israëlische bezetting te stoppen. Tot slot, voorzitter. Waar ik echt niet op had gerekend, maar wat me echt verbaast, is dat de VVD gewoon in dit debat heeft besloten om op twee punten haar standpunt te wijzigen, alleen nog maar achter goederen te staan, niet de verkenning die het kabinet momenteel uitvoert, en het ook alleen toe te passen op de Westelijke Jordaanoever. En dat terwijl in het verkiezingsprogramma stond dat het ging over alle Israëlische illegale nederzettingen. Dank u wel, voorzitter.