het Luchthavenverkeerbesluit Schiphol

Nee, daar gaat mevrouw Kröger toch veel te snel over één nacht ijs. Ik heb gezegd: je hebt je in de luchtvaartsector, in een sterk gereguleerde internationale situatie, rekenschap te geven van de belangen van andere landen, omdat die ook belangen hebben bij Schiphol, net zoals wij belangen hebben bij luchtvaartbeleid in bijvoorbeeld Amerika, Duitsland of Frankrijk. Het is dus logisch dat overheden zich daarmee bemoeien. Nederland heeft natuurlijk alles netjes meegewogen — dat heeft het kabinet gedaan — waaronder de belangen van omwonenden, de economische belangen van Schiphol en de internationale context. Daar hebben wij nooit geheimzinnig over gedaan. Dat heeft uiteindelijk geleid tot het Luchthavenverkeerbesluit dat nu voorligt. Voorzitter. Mevrouw Kröger vroeg of ik erken dat er een besluit voorligt zonder draagvlak van de mensen om wie het gaat. Nee, dat is niet het geval. Door het vastleggen van de regels in het LVB wordt het anticiperend handhaven beëindigd en is er dus weer rechtsbescherming voor omwonenden. Ik heb de afgelopen tijd ook ontzettend veel omwonenden gesproken die zeggen: "Ik snap dat Schiphol moet bestaan. Sterker nog, we verdienen er een hele goede boterham aan. Maar zorg alsjeblieft voor regels." Dat is inderdaad het minste wat we voor de omwonenden kunnen doen; dat vind ik ook. Dat is een van de grootste redenen, zo niet de grootste reden, waarom ik vind dat we dit LVB moeten vaststellen. Daarnaast is de bescherming van omwonenden meegenomen bij het bepalen van nieuwe handhavingspunten. Ik doel op het aantal en de locaties. Zo zijn er in het nieuwe handhavingsstelsel veel meer handhavingspunten: 148 in plaats van 35 voor het etmaal en 59 in plaats van 25 voor de nacht, en in een groter gebied rond Schiphol. Omwonenden kunnen zich hierop beroepen. Ik kan niet ontkennen dat niet iedereen hier tevreden over is. Daar wil ik ook helemaal niet van weglopen. Maar het kabinet vindt dit de juiste balans. Dan vroeg mevrouw Kröger waarom ik kies voor dit wankele juridische pad. Ik denk niet dat het een wankel juridisch pad is. Ik denk dat het LVB juridisch robuust is. Er is namelijk alles aan gedaan om ervoor te zorgen dat het LVB juridisch houdbaar is, onder andere door aan alle verkregen adviezen opvolging te geven. Zo is de MER herzien, is er een extra referentiesituatie naar het hoofdrapport getild en wordt het advies van de Raad van State opgevolgd. Het advies dictum b van de Raad van State geeft vervolgens vertrouwen in het vervolg. Ik heb natuurlijk ook de commentaren op dat advies gezien. Het is een advies dictum b. In de regel krijg je daarvoor in de ministerraad applaus. Een advies dictum b is iets wat je als bewindspersoon graag krijgt. Uiteindelijk is het uiteraard aan de rechter om de juridische houdbaarheid te toetsen; dat is niet aan mij. Dan vroeg de heer El Abassi of ik kan uitleggen wat de inkrimping van Schiphol daadwerkelijk oplevert. Ik denk dat het belangrijk is dat we naar die nieuwe balans toe gaan. Aan de ene kant is Schiphol natuurlijk heel belangrijk voor onze economie, maar aan de andere kant speelt natuurlijk al heel lang de kwestie van die rechtsbescherming die moet worden hersteld; dat doen we hiermee. De geluidshinder voor omwonenden wordt gereduceerd en er wordt juridische duidelijkheid gecreëerd voor de sector. Dat zijn alle drie zeer belangrijke doelen om na te streven. Dat zijn ook drie doelen die we met dit LVB realiseren. Dan een vraag van de heer El Abassi over de nacht, en over dezelfde hoeveelheid verkeer in minder uren proberen te proppen. De minister erkent dat het huidige stelsel vooral naar TVG kijkt en dat frequentie en piekbelasting pas nadrukkelijk onderdeel worden van het nieuwe geluidsstelsel richting 2030. Kan hij dan uitleggen waarom die zaken niet eerder aan bod komen? Het is toch niet zo dat we er straks achter gaan komen dat we maatregelen aan het nemen zijn die de geluidshinder niet verminderen maar juist vermeerderen, omdat we al die vliegbewegingen bij elkaar proppen? Er zijn verschillende manieren om hinder te beperken. Onder het nieuwe stelsel is het voornemen om dat te doen met een aanvullende hinderindicator, bijvoorbeeld frequentie of piekbelasting. Daar wordt dus aan gewerkt. Ik zeg er gelijk bij dat dit wel ingewikkeld is. Maar in de huidige Wet luchtvaart is het alleen mogelijk om te sturen op het Totale Volume Geluid. Dat doen we hier dus ook. Maar we sturen niet alleen op het Totale Volume Geluid. Er zitten in feite drie sloten op de deur. Het gaat om het maximumaantal vliegtuigbewegingen, om het Totale Volume Geluid en om de beperking middels grenswaarden in de handhavingspunten. Dan de vraag van de ChristenUnie. Die gaf aan dat door autonome vlootvernieuwing vliegtuigen stiller worden, waardoor er binnen dezelfde geluidsgrens lokaal meer kan worden gevlogen: "In de praktijk betekent dat vaak meer overlast voor mensen omdat het vooral afhangt van het aantal vliegtuigen. Hoe voorkomt de minister dat een theoretische afname van het geluid per vliegtuig leidt tot meer overlast?" Schiphol wordt sowieso per definitie stiller. Het TVG blijft. We hebben nu al die doelstelling in de nacht ruimschoots gehaald: het doel was -15% ernstig slaapverstoorden. We zitten inmiddels op -34%. We zijn goed op weg om ook die -15% op het etmaal te halen, onder andere door die capaciteitsbeperking. Maar overlast blijft altijd subjectief. Ik heb stellen gesproken rondom Schiphol waarvan de man zei "ik heb er helemaal geen last van" terwijl de vrouw er ontzettend veel last van heeft. Het blijft altijd subjectief. Dat wil niet zeggen dat het geen realiteit is, want dat ís de realiteit van mensen. Maar dat is natuurlijk wel wat dit gecompliceerd maakt. Dan het punt over de rechtszekerheid. Is die voor de omwonenden opnieuw een wassen neus? Dat denk ik niet. We creëren hier juist rechtszekerheid mee. Het aantal handhavingspunten wordt ook flink uitgebreid, zoals ik net al zei. Kan ik erkennen dat de omwonenden met dit LVB niet goed beschermd zijn? Dat was een vraag van het lid Kostić. Dat kan ik vanzelfsprekend niet erkennen. Integendeel. De omwonenden krijgen uiteindelijk een veel betere bescherming, met duidelijke geluidsnormen en meer handhavingspunten, na een zorgvuldige procedure waarmee geluidsreductie is gerealiseerd. Dat is dus het geval. Kan ik toezeggen om het advies van de Gezondheidsraad direct in de wet te verwerken, zodra dat advies er ligt? Ik heb inderdaad, onder andere op instigatie van de MRS, gezegd dat we de Gezondheidsraad om een advies gaan vragen. Die adviesaanvraag is in voorbereiding. De verwachting is dat het totale adviestraject ongeveer anderhalf jaar zal duren. Ik kan niet vooruitlopen op die uitkomsten. Als het advies er ligt, ontvangt de Kamer daar vanzelfsprekend een appreciatie van. Kan ik bevestigen dat er geen aanvullende beleidsmatige voorwaarden kunnen worden toegevoegd die nu niet in het LVB zijn vastgelegd? In het LVB worden in ieder geval wijzigingen doorgevoerd naar aanleiding van het advies van de Raad van State. Voor een gefaseerde terugkeer geldt dat als de 20% geluidsreductie is bereikt, er een apart besluit genomen wordt en er een voorhang is bij beide Kamers. Dat is een toezegging richting mevrouw Zwinkels. Verzoeken die door de Tweede Kamer worden geuit, krijgen zo goed mogelijk een plek. De keer Köse vroeg hoe we het belang van een internationale hub verenigen met goede nachtrust. Biedt het LVB voldoende bescherming? Ik zei net al dat het geluidsdoel in de nacht ruimschoots is behaald. Dat was 15% en dat is nu -34%. Met het geluidsdoel voor het etmaal zijn we goed op weg. Bij het vaststellen van dit doel zijn de betrokken belangen gewogen, zowel het belang van een goede verbondenheid van Nederland als de belangen van de omwonenden. Een goede nachtrust is daar natuurlijk een belangrijk onderdeel van. Op basis van het geluidsdoel is de Balanced Approachprocedure doorlopen. Daarnaast staat in dit coalitieakkoord, waar ook mijn handtekening onder staat, en hele duidelijke ambitie om in de nacht nog verder te verstillen. Het kabinet werkt eraan om dat vorm te geven. De heer Köse vroeg hoe ik ervoor zorg dat ook mensen buiten de 40dB-contour die wel slaapverstoring ervaren, volwaardig worden meegenomen. Wil ik mij hardmaken voor de adviezen van de Gezondheidsraad, GGD GHOR en de WHO-richtwaarde? Met die 40dB-contour wordt juist aangesloten bij de richtlijnen van de WHO. Met dit LVB verkleinen we het gebied waar de geluidsbelasting hoger is dan 40dB Lnight. De handhavingspunten binnen deze contour hebben natuurlijk ook een beschermende werking voor het gebied daarbuiten, omdat het geluid buiten die contour nooit hoger kan zijn dan binnen die contour. Daarmee bescherm je dus ook de mensen die buiten de contour wonen. Naar aanleiding van het advies van de Raad van State heb ik in de brief gezet dat de modellen bij een lagere geluidsbelasting niet goed gevalideerd kunnen worden door metingen. De WHO zegt dat ook. Handhavingspunten hanteren buiten de 40dB-contour is daarom niet goed uitvoerbaar, omdat de modellen bij dit soort geluidsniveaus onvoldoende betrouwbaar zijn. Je kunt het luchtvaartgeluid dan niet goed onderscheiden van ander omgevingsgeluid. Dat was het antwoord op die vraag. Dan de vraag van mevrouw Zwinkels: is het nodig om ook een bepaling op te nemen om het maximumaantal naar beneden bij te stellen, zoals de Raad van State zegt, of wordt het aantal van 478.000 dan simpelweg niet bereikt omdat de hindervoorschriften dit niet toelaten? Dat laatste is het geval. Het gaat dan weer om de drie sloten op de deur. De meest knellende norm is inderdaad leidend. Dat heb ik mevrouw Kröger ook horen zeggen. Ik ga het zo nog hebben over de natuurvergunning. Als de luchtvaart op Schiphol tegen de TVG-norm aanloopt, dan is het klaar. Meer mag er niet komen. De ILT zal daarop handhaven. Hetzelfde geldt voor grenswaarden in de handhavingspunten en voor het maximumaantal vliegtuigbewegingen. Dan een vraag van de heer De Groot of ik verwacht dat verdere vlootvernieuwing, innovatie en tariefdifferentiatie voldoende zullen zijn om die 15% te halen. De tweede tussentijdse monitoringresultaten die naar de Kamer zijn gestuurd, laten een resultaat van 14% zien. Ik heb er ook vertrouwen in — er wordt namelijk hard gewerkt — dat we nog dit jaar compenserende maatregelen treffen die zorgen voor structurele geluidsreductie. Ik heb er vertrouwen in dat daarmee die 15% behaald gaat worden. Het zal uiteindelijk moeten blijken uit de definitieve monitoring na afloop van dit gebruiksjaar. De Raad van State onderschrijft het belang van herstel van de rechtsbescherming, maar stelt scherpe vragen over de uitwerking. Hoe wordt voor iedere stap naar meer vluchten verzekerd dat de vereiste geluidsreductie duurzaam wordt gehaald? In de systematiek wordt de norm voor het totale volume aan geluid in drie stappen lager. Zo is er een garantie dat de verstilling ook plaatsvindt, want dat wordt dan de geldende norm, waarop de ILT kan handhaven. Er kunnen alleen meer vliegtuigbewegingen zijn als de sector voldoet aan alle normen, waaronder de TVG-norm, ook gedurende het aflopen van die trappetjes. Dan wil de VVD ook dat goede ervaringen die er zijn met preferentieel baangebruik niet onbenut blijven. Hoe kijk ik hiernaar? Het preferentieel baangebruik zorgt ervoor dat zo veel mogelijk banen worden ingezet waar de minste mensen last van hebben. Dat is natuurlijk een wenselijke uitkomst. Daarom leggen we de regels van het preferentieel baangebruik vast in het LVB. Ook de grenswaarden in de handhavingspunten zijn gebaseerd op dit principe. De heer Graus vraagt of ik kan zorgen voor een juridisch houdbaar LVB. Dat doen we hiermee, maar uiteindelijk is het aan de rechter, zoals ik net ook al heb gezegd, om er een oordeel over te vellen, als het voor zou komen bij de rechter. Voorzitter, dat waren alle vragen in dit blokje.