Naar de inhoud
Uitspraken Hanneke van der Werf, 3 sep
Commissiedebat · donderdag 3 september 2026

Tijdelijk sanctiebesluit onrechtmatige nederzettingen in de door Israël bezette gebieden

Dank, voorzitter. Op 2 maart dit jaar reed een Israëlische bulldozer dwars door de olijfboomgaarden van de familie Muammar, waar zij al generaties hun land bewerken. Toen de kolonisten dichterbij kwamen, gingen de broers Muhammad, Fahim en Jamil verhaal halen. Muhammad werd in zijn hoofd geschoten, Fahim in zijn borst en Jamil in zijn been. Muhammad en Fahim stierven op de grond waar hun familie al decennialang olijven oogst, waar ze als kinderen buiten speelden en waar hun eigen kinderen normaal gesproken buiten zóúden spelen, als ze al niet maandenlang geterroriseerd worden. Hun moordenaars gaan nog altijd vrijuit. Voorzitter. Dit verhaal staat niet op zichzelf. Sinds het begin van de verwoesting van Gaza is het geweld op de Westelijke Jordaanoever geëscaleerd naar niveaus die we in decennia niet hebben gezien. Sinds 2023 zijn meer dan 1.300 Palestijnen vermoord door de IDF en de gewelddadige kolonisten. Voor deze moorden en de vele moorden die eraan voorafgingen, is niemand veroordeeld. Meer dan 50.000 onschuldige mensen zijn sinds oktober 2023 van huis en haard verdreven. Levens op de Westbank worden stelselmatig verwoest, onder aanmoediging van de Israëlische regering, onder bescherming van het Israëlische leger en met het wegkijken van het Israëlisch Openbaar Ministerie. Voorzitter. Nederlanders kennen deze verhalen, want we zien ze dagelijks, op onze telefoons, op televisie en in de krant. Veel mensen vragen zich dan ook af: hoelang blijven we toekijken? Een ruime meerderheid van dit land steunt harde maatregelen tegen het nederzettingenbeleid, zo bleek ook uit een recente opiniepeiling. Na jarenlang waarschuwen en veroordelen, volgt nu eindelijk een maatregel die economische consequenties verbindt aan een beleid dat strijdig is met het internationaal recht. Voorzitter. Dat is een grote stap. Dat is het niet alleen omdat Nederland breekt met jarenlang afwachtend beleid, maar ook omdat we ons scharen bij de eerste Europese landen die daadwerkelijk maatregelen nemen, en omdat we elkaar hier in de Kamer vinden op een onderwerp dat ons heel vaak verdeelt. Van links tot rechts leeft het besef dat woorden niet langer volstaan. Omdat Nederland veruit de grootste importeur van deze producten in Europa is, maakt deze stap ook daadwerkelijk verschil. Voorzitter. Dat merken we ook aan de woedende reactie van de regering-Netanyahu. Die is veelzeggend. Juist daarom mag dit niet het eindpunt zijn, maar een beginpunt, want uiteraard maakt een Europees verbod meer indruk. Daarom heb ik ook enkele vragen aan de minister. Welke inzet pleegt Nederland in de Raad Buitenlandse Zaken om andere lidstaten mee te krijgen richting vergelijkbare maatregelen? Ziet de minister beweging onder die lidstaten? Hoe staat het met de verkenning naar aanvullende maatregelen, zoals een verbod op investeringen en diensten? Daarnaast blijft mijn partij wijzen op het belang van het snel openbreken van het associatieakkoord, conform de aangenomen motie-Van der Werf/Van Lanschot. Voorzitter. Dan ook enkele praktische overwegingen. Hoe ondersteunt het kabinet de Douane, de FIOD en het OM bij de handhaving van dit sanctiebesluit? Werkt Nederland daarbij samen met landen die vergelijkbare maatregelen nemen, bijvoorbeeld door informatie en ervaringen uit te wisselen? Heeft de minister contact met buurlanden die deze maatregelen nog niet nemen, om toch informatie over goederen uit nederzettingen uit te wisselen? Zo nee, is hij bereid om zich hiervoor in te zetten? Voorzitter. Vandaag gaat het over de vraag of we de Israëlische politiek van verdrijving, verwoesting en annexatie blijven accepteren. Daarom staat er ook een brede Kamermeerderheid aan dezelfde kant, de kant die zegt: tot hier en niet verder.

In hetzelfde debat

16 andere bijdragen
Chris Stoffer SGPDank, voorzitter. Ik deel gelijk mede dat ik mijn inbreng mede doe namens de Groep-lid Keijzer; volgens mij zeg ik het daarmee goed. Voorzitter. Als ik op dienstreis of met vakantie ben, dan voel ik steeds meer schroom o… Chris Stoffer SGPIk ga nooit in op als-danvragen, maar met de situatie zoals die nu is en zoals Israël nu opereert, voor de veiligheid van de eigen burgers, ga ik geen enkele maatregel benoemen. Als er ergens zaken zijn, wordt er wat mij… Chris Stoffer SGPIk heb gisteravond nog eens heel uitgebreid die antwoorden van het kabinet zitten te bekijken. Voor mijn gevoel wordt er telkens wat omheen gedraaid. Als je dan teruggaat naar waar ik zojuist aan refereerde, die uitspraa… Chris Stoffer SGPEr wordt wat omheen gedraaid. Het zijn als-danredenaties, maar volgens mij delen de heer Ceder en ik dezelfde opvatting, namelijk dat het niet anders kan dan dat het uiteindelijke gevolg is dat alle Joden uit die gebiede… Chris Stoffer SGPDat niet alles goed gaat in het gebied waar we nu over spreken, ontken ik niet; dat is heel helder. Maar "misdaden" werp ik verre van me. Ik denk dat dit echt contraproductief is. De heer Ceder en ik zijn een aantal jare… Chris Stoffer SGPIk kan nog een paar keer herhalen wat ik zojuist gezegd heb. Ik doe het niet klein af. Ik denk dat je echt moet kijken hoe je mensen, Palestijnen en Joden, van onderaf met elkaar in contact kan brengen. Dan helpt het nie… Chris Stoffer SGPIn beginsel ben ik het daarmee eens, maar als je bijvoorbeeld kijkt naar alle resoluties die de VN in de afgelopen jaren heeft gemaakt en aangenomen, zie je dat er wel exceptioneel veel op Israël gericht zijn. Wat dat be… Chris Stoffer SGPEén. Het was volgens mij geen rechtspraak; het was een advies. Dat is één. Het was ook geen unaniem advies, dus wat dat betreft kun je daar vele kanttekeningen bij plaatsen. Dat het niet allemaal pais en vree is in dat g… Chris Stoffer SGPDan vertrekken we vanuit een heel ander uitgangspunt, want mogen daar nederzettingen zijn of niet? Als je kijkt naar de Oslo-akkoorden, zie je, denk ik, dat we een heel ander uitgangspunt hebben dan als we erover spreken… Chris Stoffer SGPNatuurlijk is mijn uitgangspunt anders dan dat van u. Dat begrijp ik. Ik ben de naam van de fabriek kwijt, maar er was ooit een sodafabriek. Daar speelde ook het een en ander. Zij hebben die verplaatst naar Beër Sjeva, b… Chris Stoffer SGPHet probleem begint bij de uitgangsredenatie. In mijn optiek zijn de nederzettingen daar niet illegaal. Kijk naar de Oslo-akkoorden. Ik snap dat dat geen internationaal recht is, maar een overeenkomst tussen, op dit mome… Chris Stoffer SGPIk maak mij altijd zorgen om het welzijn van ieder mens. Dat is in dat gebied Palestijn en Jood. Laten we alsjeblieft proberen om tot vrede te komen. Dat is waarop mijn intentie is gericht. Hopelijk zal iedereen dat prob… Chris Stoffer SGPNee. Ik kan nu natuurlijk nog heel uitgebreide antwoorden gaan geven, maar volgens mij is dat niet hypocriet. Ik wil daar ook best eens met elkaar over doorspreken op een rustig moment, bijvoorbeeld als je daarvoor een u… Christine Teunissen PvdDVoorzitter, dank. Ik denk dat we dit verbod niet los kunnen zien van de context van wat de staat Israël allemaal aan oorlogsmisdaden pleegt, zowel in Gaza als op de Westelijke Jordaanoever. Ook de situatie in Gaza is nog… Christine Teunissen PvdDBijna goed, voorzitter. Ja, hoe weeg ik dat? Dat deze vraag van de ChristenUnie moet komen, die toch altijd alle maatregelen tegenhoudt om daadwerkelijk de druk op te voeren richting Israël. Ik heb nog nooit gezien dat d… Christine Teunissen PvdDNogmaals, er moet iets gebeuren tegen die illegale nederzettingen. Een handelsverbod is daar het meest effectief voor. Dat had niet alleen nu moeten gebeuren; dat had al 21 jaar geleden moeten gebeuren. Die illegale nede…