Commissiedebat · donderdag 3 september 2026
Tijdelijk sanctiebesluit onrechtmatige nederzettingen in de door Israël bezette gebieden
Dank, voorzitter. Op 2 maart dit jaar reed een Israëlische bulldozer dwars door de olijfboomgaarden van de familie Muammar, waar zij al generaties hun land bewerken. Toen de kolonisten dichterbij kwamen, gingen de broers Muhammad, Fahim en Jamil verhaal halen. Muhammad werd in zijn hoofd geschoten, Fahim in zijn borst en Jamil in zijn been. Muhammad en Fahim stierven op de grond waar hun familie al decennialang olijven oogst, waar ze als kinderen buiten speelden en waar hun eigen kinderen normaal gesproken buiten zóúden spelen, als ze al niet maandenlang geterroriseerd worden. Hun moordenaars gaan nog altijd vrijuit.
Voorzitter. Dit verhaal staat niet op zichzelf. Sinds het begin van de verwoesting van Gaza is het geweld op de Westelijke Jordaanoever geëscaleerd naar niveaus die we in decennia niet hebben gezien. Sinds 2023 zijn meer dan 1.300 Palestijnen vermoord door de IDF en de gewelddadige kolonisten. Voor deze moorden en de vele moorden die eraan voorafgingen, is niemand veroordeeld. Meer dan 50.000 onschuldige mensen zijn sinds oktober 2023 van huis en haard verdreven. Levens op de Westbank worden stelselmatig verwoest, onder aanmoediging van de Israëlische regering, onder bescherming van het Israëlische leger en met het wegkijken van het Israëlisch Openbaar Ministerie.
Voorzitter. Nederlanders kennen deze verhalen, want we zien ze dagelijks, op onze telefoons, op televisie en in de krant. Veel mensen vragen zich dan ook af: hoelang blijven we toekijken? Een ruime meerderheid van dit land steunt harde maatregelen tegen het nederzettingenbeleid, zo bleek ook uit een recente opiniepeiling. Na jarenlang waarschuwen en veroordelen, volgt nu eindelijk een maatregel die economische consequenties verbindt aan een beleid dat strijdig is met het internationaal recht.
Voorzitter. Dat is een grote stap. Dat is het niet alleen omdat Nederland breekt met jarenlang afwachtend beleid, maar ook omdat we ons scharen bij de eerste Europese landen die daadwerkelijk maatregelen nemen, en omdat we elkaar hier in de Kamer vinden op een onderwerp dat ons heel vaak verdeelt. Van links tot rechts leeft het besef dat woorden niet langer volstaan. Omdat Nederland veruit de grootste importeur van deze producten in Europa is, maakt deze stap ook daadwerkelijk verschil.
Voorzitter. Dat merken we ook aan de woedende reactie van de regering-Netanyahu. Die is veelzeggend. Juist daarom mag dit niet het eindpunt zijn, maar een beginpunt, want uiteraard maakt een Europees verbod meer indruk. Daarom heb ik ook enkele vragen aan de minister. Welke inzet pleegt Nederland in de Raad Buitenlandse Zaken om andere lidstaten mee te krijgen richting vergelijkbare maatregelen? Ziet de minister beweging onder die lidstaten? Hoe staat het met de verkenning naar aanvullende maatregelen, zoals een verbod op investeringen en diensten? Daarnaast blijft mijn partij wijzen op het belang van het snel openbreken van het associatieakkoord, conform de aangenomen motie-Van der Werf/Van Lanschot.
Voorzitter. Dan ook enkele praktische overwegingen. Hoe ondersteunt het kabinet de Douane, de FIOD en het OM bij de handhaving van dit sanctiebesluit? Werkt Nederland daarbij samen met landen die vergelijkbare maatregelen nemen, bijvoorbeeld door informatie en ervaringen uit te wisselen? Heeft de minister contact met buurlanden die deze maatregelen nog niet nemen, om toch informatie over goederen uit nederzettingen uit te wisselen? Zo nee, is hij bereid om zich hiervoor in te zetten?
Voorzitter. Vandaag gaat het over de vraag of we de Israëlische politiek van verdrijving, verwoesting en annexatie blijven accepteren. Daarom staat er ook een brede Kamermeerderheid aan dezelfde kant, de kant die zegt: tot hier en niet verder.