Dank u wel, voorzitter. Zoals ik al zei: de tijd van gedogen is wat D66 betreft voorbij. Daarom kom ik met een voorstel om de noodrem vast te leggen in het Luchthavenverkeerbesluit. Dan kan het maximumaantal vluchten omlaag, zodra er te veel geluidsoverlast is. Dat geeft zekerheid en duidelijkheid aan omwonenden, maar ook aan de sector. Nog veel belangrijker is dat wij laten zien dat we ons aan de afspraken houden. Door daadkrachtig op te treden, beschermen wij onze inwoners wanneer Schiphol de wet overtreedt. Deelt de minister onze mening dat er bij perspectief op groei ook perspectief moet zijn op een noodrem?
Voorzitter. Kijk ook naar de brief van de Maatschappelijke Raad Schiphol van 24 september over het nieuwe Schipholbesluit. De MRS waarschuwt daarin voor iets geks: de geluidsgrenzen liggen nu vast, maar vliegtuigen worden door vlootvernieuwing natuurlijk steeds stiller en daardoor ontstaat er straks vanzelf ruimte om extra vluchten toe te voegen, zolang ze binnen die vaste grens blijven. Daar trekken wij zelf echt een grens, want dat gaat rechtstreeks in tegen de motie die wij samen met het CDA indienden, en die door maar liefst 146 zetels in deze Kamer werd gesteund. Dit moeten we dus niet willen. Hoe rijmt de minister de vaste grenswaarde met de motie die uitspreekt geen extra ruimte te bieden voor geluidshinder of meer vliegbewegingen? Is hij voornemens om geen extra ruimte te bieden voor meer vliegbewegingen, zoals de eerste motie al verzocht?
Voorzitter. Door het nieuwe Schipholbesluit komt er straks ook veel op het bordje van de toezichthouder, de ILT, te liggen, die twee verschillende handhavingssystemen moet gaan combineren. Daar moet natuurlijk wel voldoende financiering tegenover staan. Tegelijkertijd staat de ILT al onder druk. In haar jaarplan van 2027 geeft de inspectie zelf aan dat zij door aanhoudende bezuinigingen op meerdere terreinen, waaronder geluid bij luchtvaart, al minder toezicht kan houden dan wenselijk zou zijn. En er is dus nu al te weinig capaciteit voor het bestaande toezicht, terwijl de taak straks fors groter wordt.
Voorzitter. Ik gaf eerder al aan dat de tijd van gedogen voorbij is. Daarvoor is het belangrijk dat een toezichthouder z'n tanden kan laten zien en Schiphol aan de wet kan houden. Ik zal daarom met een voorstel komen om te zorgen voor voldoende capaciteit bij de ILT, zodat het toezicht vanaf inwerkingtreding van het LVB direct op het juiste niveau zit. Zo geven wij concreet vorm aan het woordje "rechtsbescherming" dat in luchtvaartdebatten steeds genoemd wordt.
Voorzitter. Het kabinet kiest een grens van 40 decibel voor de handhavingspunten rond Schiphol, maar de Raad van State, de rechtbank Den Haag en het RIVM wijzen erop dat een groot deel van de mensen met slaapverstoring buiten die grens woont. Wie beschermen we dan precies? Het doel van dit besluit is juist om omwonenden te beschermen. De Raad van State vraagt daarom om de keuze voor deze grens beter te onderbouwen en zo nodig ook punten daarbuiten toe te voegen. Het is een technisch verhaal, maar het raakt de praktijk keihard. Vliegtuigoverlast zorgt voor minder diepe slaap en stress. Dit leidt tot serieuze gezondheidsrisico's, zoals hart- en vaatziekten, diabetes, depressie en slechtere concentratie. Dat moeten we niet willen, en al helemaal niet voor kwetsbare groepen zoals kinderen, ouderen en ploegendienstmedewerkers. Daarom heb ik twee vragen aan de minister. Hoe zorgt u ervoor dat ook mensen buiten de contour die wel slaapverstoring ervaren, volwaardig worden meegenomen? Kunt u toezeggen dat u zich hard gaat maken voor de adviezen van de Gezondheidsraad, GGD GHOR en de WHO?
Tot slot, voorzitter. Verduurzaming en groei kunnen alleen samengaan als de bescherming van omwonenden dik in orde is. Na zestien jaar moeten we nu echt stoppen met gedogen en ervoor zorgen dat rechtsbescherming werkt. Recht hebben op bescherming is geen theoretisch doel, maar het fundament voor een leefbare omgeving.
Dank u wel, voorzitter.
Uitspraken Ulaş Köse, 29 sep