Dank u wel, voorzitter. Ik stond al te trappelen, want dit is een bijzondere avond: we spreken over het Luchthavenverkeerbesluit Schiphol. Als het goed is, stellen we dat vast in de komende periode en hebben we voor het eerst in achttien jaar weer een juridisch kader voor Schiphol. Dat is een belangrijk moment voor mensen rondom Schiphol, maar ook voor de luchthaven zelf. Schiphol is immers van groot en strategisch belang voor Nederland. De hubfunctie zorgt ervoor dat Nederland rechtstreeks verbonden blijft met economische kernregio's over de hele wereld, met Europese hoofdsteden en met vele vakantiebestemmingen, waar Nederlanders dan zonder ellenlange overstappen heen kunnen vliegen. In eerdere debatten over Schiphol heb ik gezegd — dat doe ik vandaag ook — dat het grote netwerk van Schiphol essentieel is voor ons vestigingsklimaat, voor internationale handel, voor toerisme en voor de vele duizenden banen, die direct en indirect afhankelijk zijn van de luchtvaartsector. De concurrentie in en buiten Europa is enorm op dit vlak. Nederland moet daarin niet naïef opereren, terwijl omliggende landen investeren in hun luchthavens en internationale verbindingen. Tegelijkertijd geeft een luchthaven als Schiphol overlast. Daar hebben dagelijks veel mensen mee te maken. Ik heb steeds herhaald dat omwonenden wat de VVD betreft recht hebben op betere rechtsbescherming en minder geluidsoverlast. De afspraken die daarover zijn gemaakt, moeten worden nagekomen. Het doel moet zijn: minder hinder, juridisch houdbaar beleid en behoud van de economische kracht van Nederland.
Voorzitter. De doorlopen Balanced Approach voor dit LVB ging niet alleen over beperkingen, maar ook over de winst die wordt gemaakt met stillere vliegtuigen en slimmer opereren. Voor het eerst in tientallen jaren is een groot pakket maatregelen voor geluidsreductie in werking. Luchtvaartmaatschappijen investeren in stillere en schonere vliegtuigen en Schiphol stimuleert de inzet van stillere toestellen via de tarieven. Daarom vraag ik ook aan de minister of hij verwacht dat de verdere vlootvernieuwing, innovatie en tariefdifferentiatie voldoende zullen zijn voor de komende 20% geluidsreductie die we nodig hebben.
Voorzitter. Het ontwerpbesluit biedt perspectief om bij verdere geluidsreductie stapsgewijs te groeien naar maximaal 500.000 vliegbewegingen. Dat perspectief is voor de internationale luchtvaartsector essentieel. Als investeringen in stillere vliegtuigen aantoonbaar minder geluid opleveren, zou het eigenlijk wel gek zijn als een deel van de geluidswinst in de toekomst niet ingezet mag worden. Eerst zetten we een grote stap naar minder geluidshinder voor de omgeving. Daarna wordt het nog stiller en mogen luchtvaartmaatschappijen een deel van die geluidsruimte invullen. De Raad van State onderschrijft het belang van herstel van de rechtsbescherming, maar stelt scherpe vragen over de uitwerking. Hoe wordt voor iedere stap naar meer vluchten verzekerd dat de vereiste geluidsreductie duurzaam wordt gehaald? En wat gebeurt er als de geluidsruimte bij handhavingspunten al op is voordat het toegestane aantal vluchten is bereikt?
In de Kamerbrief van afgelopen vrijdag zegt de minister dat de strengste norm steeds de ruimte voor vluchten bepaalt. Meer vluchten op papier betekent dus niet automatisch meer vluchten in de praktijk. Meer handhavingspunten geven omwonenden namelijk pas betere bescherming als overschrijdingen ook daadwerkelijk kunnen worden voorkomen. Bij een dreigende overschrijding moet de sector een beheersplan opstellen. De Raad van State vraagt welke maatregelen daarin kunnen staan en of de inspectie voldoende middelen heeft om naleving af te dwingen. De minister heeft al beloofd concrete maatregelen beter te beschrijven en noemt een afzonderlijk wetstraject voor een bestuurlijke boete als mogelijkheid. Welke maatregelen kunnen dan op korte termijn worden ingezet als een grens dreigt te worden overschreden, vraag ik aan de minister. Wanneer is er duidelijkheid over een apart wetstraject? En hoe zorgt de minister voor een effectieve handhaving zonder de vaststelling van het LVB opnieuw onnodig te vertragen? De VVD zal de motie van D66 over de capaciteiten van de ILT daarom van harte ondersteunen. Dit moet op orde zijn.
Voorzitter. De Raad van State vraagt aandacht voor bewoners die door preferentieel baangebruik juist meer geluid kunnen krijgen en voor slaapverstoorden buiten de contouren waarop de nachtelijke handhavingspunten zijn gebaseerd. Kan hij concreet maken hoe de belangen van die bewoners zijn meegewogen en waarom hun bescherming voldoende is? De VVD wil ook dat we de goede ervaringen die er zijn met het toepassen van preferentieel baangebruik niet onbenut laten. Hoe kijkt de minister hiernaar?
Voorzitter. We hebben vandaag als politiek een grote beslissing te nemen, want na bijna twintig jaar gaat er een Luchthavenverkeerbesluit komen dat omwonenden, Schiphol én de luchtvaartsector rechtszekerheid geeft. We kunnen het ons niet veroorloven hun toekomst onduidelijk en voer voor juridische procedures te laten zijn. Als het aantoonbaar stiller is geworden voor de omgeving, is het logisch dat er ruimte is voor groei van Schiphol. Als het netwerk eenmaal uitwijkt, krijgen we dat namelijk niet zomaar terug. Voor de VVD is de inzet helder: een toekomstbestendige luchtvaartsector die stiller, schoner en innovatiever wordt, maar Nederland ook internationaal verbonden en economisch sterk houdt.
Dank u wel, voorzitter.
Uitspraken Peter de Groot, 29 sep