Staatsdeelnemingen

Dat wordt ook meegenomen. Ook dat lijkt me nuttig. Ik wijs er wel op dat zelfs in het kabinet de meningen daar verschillend over kunnen zijn. Beleidsdepartementen zeggen vaak: we vinden deelneming wel interessant, maar juist vanuit een financiënrol en een wat zakelijke benadering en kijkend naar de markt, zijn we daar niet altijd voorstander van. Dat leidt dus ook weleens tot discussie in het kabinet, maar dat zullen we ook meenemen in die evaluatie. Voorzitter. Mevrouw Van Dijk en ook de heer Bushoff, geloof ik, hadden gevraagd naar strategische autonomie en vroegen of dat ook als publiek belang wordt toegepast. Strategische autonomie is nu expliciet als publiek belang erkend in deelnemingenbeleid. Daar ligt een geniale motie aan ten grondslag. Dat kan dus ook reden zijn voor het aangaan van nieuwe deelnemingen. Ik zeg er wel bij dat we het per casus bekijken. Ik weet dat mevrouw Van Dijk er hetzelfde naar kijkt. We moeten voorkomen dat we een doelredenering gaan opzetten. We willen strategische autonomie en dan gaan we eens kijken welke staatsdeelneming daarbij past. Zo werkt het niet. We kijken altijd eerst welk doel je wilt bereiken en welk instrument daarbij past. Dat kan een deelneming zijn, maar dat hoeft natuurlijk niet. Dan kan je strategische autonomie daar wel bij betrekken. De heer Hoogeveen en de heer Van der Maas hadden vragen in het verlengde van elkaar. In de eerste plaats was de vraag van de heer Van der Maas: waarom een gouden aandeel in Damen? Hij had dat een collega van mij in het kabinet horen zeggen. Is er een wens om bij meer ondernemingen dit te doen en zou dit ook bij Thales het geval kunnen zijn? Is er een strategie op dit gebied? In het verlengde hiervan had de heer Hoogeveen de vraag of het staatsaandeelhouderschap in Damen nodig is en of het doel niet op een minder ingrijpende manier kan worden geborgd, bijvoorbeeld via langetermijncontracten. Ik kan daar het volgende over zeggen. Het is aan de minister van Defensie om de Kamer te informeren over wat zij hiermee precies heeft bedoeld en wat haar voornemen is. Dat is natuurlijk iets om intern in het kabinet verder te bespreken. Uit de vorig jaar uitgevoerde evaluatie van Thales is gebleken dat er geen aanleiding is om het belang van Thales verder te vergroten. Het aangaan van een deelneming, en dat geldt dus ook bij een gouden aandeel, kan, maar daar moet je zeer terughoudend in zijn. In het kader van nationale veiligheid is er een uitzondering. Dan kan je daartoe overgaan. In algemene zin moet je er zeer, zeer terughoudend in zijn. Je grijpt echt in in de markt. Marktpartijen zullen daar ook wat van vinden. In beginsel ben ik er geen voorstander van. Het kan, maar dan moet je daar wel goede redenen voor hebben. Ik wijs er wel op dat ook de Europese Commissie zal oordelen dat het niet altijd feitelijk mag. Het is nog wel een verschil of iets theoretisch kan of in de praktijk kan. Jullie hebben beiden dezelfde vraag gesteld, zeg ik via de voorzitter. Ik kijk even of het aanleiding geeft tot verdere vragen? Zo niet, dan ga ik door naar de heer Van Dijck. De heer Van Dijck vroeg naar het afschaffen van het jaarverslag. Hij vindt dat een gemis. Hij vraagt hoeveel er wordt bespaard met het afschaffen van een jaarverslag. Wij hebben vorige week of twee weken geleden bij het verantwoordingsdebat ook een debat gevoerd over de omvang van de overheid en de wens van de Kamer om de overheid te verkleinen. Daar heeft het vorige kabinet aan gewerkt en het huidige kabinet werkt eraan. Er staat een forse, forse taakstelling. Dat moet ook leiden tot minder fte. Dat betekent dat er minder taken bij horen. Dat debat moeten we ook met elkaar voeren en we moeten er ook eerlijk over zijn. Het kan niet zo zijn dat als wij zeggen dat we uit efficiëntie het rapport niet meer sturen, dat dan in het eerste de beste debat weer om dat rapport wordt gevraagd. Zo komen we er niet. We kunnen niet met minder mensen meer doen. Ik blijf bij het standpunt dat we dit niet doen, want het kost allemaal weer werk. Het moet allemaal door de belastingbetaler worden betaald.