Dank u, voorzitter. In januari 2019 was ik voor een paar dagen in Khartoem. Dat was een hoopvolle periode, omdat Al-Bashir bijna weg was en iedereen aanvoelde dat het einde van zijn bewind in zicht was. De generaals die nu vechten om de macht, waren al in beeld en de inmenging van buitenaf tekende zich af. We hebben allemaal kunnen zien dat honderdduizenden burgers in Al-Fashir anderhalf jaar geen kant op konden. Door de blokkade van voedsel en hulpgoederen moesten gezinnen zien te overleven op veevoer van geperste pinda's. Uitgeputte moeders zagen hun pasgeboren kinderen sterven, omdat ze door ernstige ondervoeding geen melk meer produceerden. Toen de stad eind vorig jaar viel, werden burgers die probeerden te vluchten, aan de randen van de stad opgewacht en neergeschoten.
Amnesty rapporteerde eerder over het stelselmatig inzetten van seksueel geweld als oorlogswapen. Vrouwen en jonge meisjes zijn ontvoerd, vastgehouden en herhaaldelijk verkracht. De collega's die deze zomer in Tsjaad waren — er werd al aan gerefereerd — hebben gehoord hoe verschrikkelijk slecht de vrouwen en meisjes op hun vlucht zijn behandeld en hoe armzalig de situatie is in de vluchtelingenkampen aan de grens. Is de minister van plan om specifiek voor vrouwen en meisjes die slachtoffer zijn geworden van seksueel geweld, iets extra's te doen? Waar denkt hij dan aan?
Het conflict in Sudan raakt steeds meer aan andere conflicten in de regio en verder weg. Dat Ethiopië, Rusland en Iran zich inmiddels ook bemoeien met de oorlog in Sudan maakt het niet eenvoudiger. In de brief schrijft de minister dat het kabinet de diplomatieke inzet wil versterken. Ik waardeer die ambitie, maar realisme is ook op zijn plaats. Ik zou graag van de minister horen wat hij concreet van plan is te gaan doen en wat hij beoogt te bereiken. Uiteindelijk is een einde aan dit langlopende, tragische conflict de beste oplossing voor alle humanitaire ellende.
Dit verschrikkelijke conflict raakt helaas ook Nederland. Sudan heeft een lange kustlijn aan de Rode Zee en ligt vlak bij de zeestraat Bab el-Mandeb. Zeker nu de spanningen rond de Straat van Hormuz aanhouden en het conflict in Jemen oplaait, is deze smalle corridor van groot belang voor de vrije doorvaart van goederen en energie richting Europa. Een instabiele regio onder invloed van milities en buitenlandse mogendheden vormt een direct risico voor die handelsroute. Daarnaast zijn er directe gevolgen voor migratie. Er zijn inmiddels 14 miljoen mensen ontheemd. Hoewel het overgrote deel wordt opgevangen in buurlanden, kraakt de opvang in landen als Tsjaad en Egypte in zijn voegen. In 2025 verdrievoudigde het aantal Sudanezen dat Europa bereikte. Als we niet zorgen voor perspectief en basisvoorzieningen in de regio, verplaatst die druk zich verder richting onze buitengrenzen.
Uitspraken Nicole Maes, 10 sep