Vreemdelingen- en asielbeleid

Dank, voorzitter. 50PLUS heeft de zomer nog eens benut om ons niet vanuit de wetgevende macht, maar vanuit de uitvoerende macht goed te laten laven. Wij hebben gesproken met de IND, de politie, asielzoekers en met name COA-medewerkers. Wat mij opviel in dit empirische onderzoek, is dat mensen van het COA, als je even rustig en vertrouwelijk met ze praat, heel veel reikende handen laten zien. Ze zeggen: "Meneer Struijs, het is inderdaad zo erg met de criminaliteit bij sommige asielzoekers. We hebben daar onze handen vol aan. Kunnen we daar niet wat aan doen? Die mensen horen namelijk niet in de procedure en er zitten ook mensen die we willen helpen." Vervolgens vond ik het interessant om na te denken over de vraag hoe we de vervuiling van die asielzoektoestanden gaan oplossen. We kunnen allemaal wel steen en been klagen — ik vond het een goed rapport van het WODC destijds; daar werd al aan gerefereerd — maar ik heb eens met de rechterlijke macht gesproken. Ik heb de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak gevraagd: wat is ervoor nodig dat jullie snel een oordeel kunnen geven, zodat een bepaalde meneer of mevrouw niet in deze procedure komt? Daar kwamen suggesties uit voort die kunnen helpen. Ook de politie zei: "Wij bemoeien ons hier te weinig mee, want er vinden echt misstanden plaats. De registraties zijn niet op orde; soms zijn ze ook niet goed opgemaakt. Het is veel erger dan het soms lijkt. Als wij daar dan komen, is er een soort van mediation, maar het probleem is er dan nog." Uit deze brij hebben wij opgemaakt dat rechters sneller mensen uit de asielprocedure halen als ze veroordeeld zijn. Is er een mogelijkheid van snelrecht? We hebben heel veel voorbeelden waarbij de politie zegt: als wij sneller het verbaal opmaken, met alles erop en eraan, en als we dat insturen voor snelrecht omdat er al een veroordeling is, krijg je een versnelling doordat mensen die hier niet thuishoren, niet in de procedure komen. Is dit een pad dat de minister wil gaan verkennen? Ik ben echt naar praktische oplossingen aan het zoeken. Er is nog een ander punt dat mij echt van het hart moet. Dat betreft de motivatie van mensen, van de echte vluchtelingen, die werden gefolterd en een onmenselijke behandeling kregen. Ik vind het opvallend dat ik in gesprekken te horen kreeg dat de mensen van de IND, de politie en het COA zeiden: wij zien al na een week wie hier niet thuishoort. Zij zien al dat iemand het nooit gaat halen, maar die persoon blijft hier dan toch twee jaar plakken, doordat hij allerlei procedurele gaatjes vindt. We hebben de minister al eerder geattendeerd op versnelling. Waar staat de minister hierin? Wil hij kijken naar die versnelling? Het geldt ook in praktische zin. IND-medewerkers geven soms in de beoordeling aan: "Joh, we hebben genoeg materiaal. Zou AI ons niet kunnen helpen om sneller tot een valide beoordeling te komen? Help ons daarmee, zodat we sneller iets voor kunnen leggen bij de volgende instantie." Dat is dus ook weer een praktische invalshoek. Is de minister bereid om daarnaar te kijken, of doet hij daar misschien zelfs al wat mee? Een derde punt: ik ben heel blij met de motie die ik met velen in deze Kamer heb mogen indienen, waarmee wij vanuit financieel oogpunt — dat moet ik er voor sommige partijen altijd even bij zeggen — streven naar reguliere opvanglocaties, want dat scheelt minimaal een miljard per jaar, een miljard dat we lekker kunnen besteden aan de zorg en dat soort dingen. Die motie is aangenomen, ook met steun van partijen waarvan je dat misschien niet zou verwachten. Zij zeiden: weet je, we hebben nou eenmaal een probleem, en we kunnen een miljard besparen. We zien nu allerlei locaties die klauwen met geld kosten en soms ongewenst zijn. Hoe staat het met die motie? Die is namelijk breedgedragen, dus ik wil graag een tussenstand. 50PLUS zit er heel realistisch in, want wij zien echt een probleem met criminele asielzoekers. Je kunt er enig dispuut over hebben, maar ik vind echt dat handhaven en veroordelen moet. Het kan niet zo zijn dat als jij op tien verschillende plaatsen in Europa aan het zakkenrollen bent, je in Nederland geen veroordeling krijgt. Dat zijn gewoon misdrijven. Laten we het niet bagatelliseren: het zijn misdrijven. Ik ben heel erg geschrokken van de noodkreet van mensen van het COA en ik sluit me wat dat betreft aan bij de ChristenUnie en de SGP: het mag toch niet zo zijn dat je op basis van geaardheid of op basis van religie zo vreselijk wordt aangevallen? Lukt het niet om een goed proces-verbaal te maken, schrijf het incident dan heel erg goed op, want ook dan zijn rechters bereid om iemand versneld uit de asielprocedure te zetten. Als jij getuigen hebt en je zegt "jullie krijgen een kogel door je kop, want jullie zijn nu christenen" ... Ik citeer dit; excuses voor de woorden, maar dat zijn wel de gebruikte woorden. Dat moeten we dan in de incidentregistratie laten terugkomen, want meerdere mensen hebben dat gehoord. Mensen van het COA werken daaraan mee, maar wel onder de voorwaarde dat zij ook beschermd worden, want ook zij worden bedreigd als ze incidentmeldingen doen. Laten we dit systeem met z'n allen gezonder maken; gaarne een reflectie van de minister. Ik dank u.