Naar de inhoud
Uitspraken Jesse Klaver, 16 sep
Plenair debat · woensdag 16 september 2026

de Algemene Politieke Beschouwingen

Als ik dan mijn zin krijg, is het heel goed. Maar dat is de Haringvlietbrug. De minister van Infrastructuur en Waterstaat weet waarom dat is. Deze brug was zijn tijd ver vooruit. Het was in die jaren dat Nederland vooropliep. Het was een kolos van 222 meter lang, een kolos van staal, beton en asfalt. Hoe groot is het verschil met nu, 60 jaar later. Er zitten scheuren in. Hij moet regelmatig dicht. Dan krijgen we weer berichten dat we niet harder dan 50 kilometer per uur kunnen rijden. Het goede nieuws: de brug kan nog wel open. Het slechte nieuws: nog maar één keer per week. Er is sprake van metaalmoeheid. Die metaalmoeheid staat volgens mij symbool voor hoe het momenteel in de politiek gaat. Het is ook het symbool van doorschuiven. We zijn niet in staat gebleken om te onderhouden wat we met veel pijn en moeite in de naoorlogse jaren hebben opgebouwd. We zijn niet in staat gebleken om echt nieuwe, grootse dingen te doen. Wat hebben achtereenvolgende kabinetten nou voor groots voor elkaar weten te krijgen? Wat hebben we nou met elkaar in dit land gebouwd? Er is afgebroken en er is geen onderhoud gepleegd. Het beste symbool van het vooruitschuiven vind ik misschien wel klimaat. Dit zijn niet mijn eerste Politieke Beschouwingen. Iedere keer als ik hier stond en we over klimaat spraken vanuit dit deel van de Kamer, werd er gezegd, trouwens ook vanuit vak K: "Weet je wel wat het kost om iets aan klimaatverandering te doen? Je bent gek! Laat het maar lekker lopen. Het kost veel te veel." Ik zou zeggen: vraag eens aan een schipper die deze zomer niet over de Rijn kon varen, omdat het water te laag stond, wat de prijs is van klimaatverandering. Vraag het eens aan mensen in slecht geïsoleerde woningen in Nederland, die 's nachts niet kunnen slapen omdat de temperatuur zo hoog oploopt in hun huis, maar die de volgende dag wel naar hun werk moeten om dit land draaiende te houden. Diezelfde mensen kijken met angst en beven naar de winter, omdat ze weten dat ze hun huis dan niet kunnen verwarmen en in de kou zitten. Vraag deze mensen maar eens wat de prijs is van klimaatverandering.

In hetzelfde debat

16 andere bijdragen
Chris Stoffer SGPVoorzitter. De president was er maar wat verguld mee: een beeld van ruim 7 meter hoog overtrokken met goud. Met zijn gebalde vuist staat dat bij de ingang van het golfresort van Trump. Aanhangers van de Amerikaanse presi… Chris Stoffer SGPHet Joodse nieuwjaar hebben wij vorige week ook hier in de Kamer gevierd, in Nieuwspoort. De premier was erbij, net als vele collega's. Het was, denk ik, heel mooi om dat met Joodse Nederlanders, parlementariërs en het k… Chris Stoffer SGPKijk, kijk, kijk! Het vijfde vers. Daarboven staat dat het gaat over "wederkeer met geween", maar het vijfde vers luidt volgens mij als volgt: "Gij zult weder wijngaarden planten op de bergen van Samaria. De planters zul… Chris Stoffer SGPTen eerste vind ik het een wonder dat wij nu in deze tijd mogen zien dat dit weer terugkomt, dat die profetie, die natuurlijk ieder jaar weer terugkomt bij het Joods nieuwjaar, zich nu voor onze ogen voltrekt. Over die s… Christine Teunissen PvdDGoed zo! Dit zijn namelijk mijn allereerste Algemene Politieke Beschouwingen en het is een enorme eer om hier te staan op de schouders van groene reuzen. Het is vandaag veel gegaan over wie met wie en over wie er het laa… Geert Wilders PVVMeneer de voorzitter. Daar zitten ze dan: de slopers van Nederland, het kabinet van de totale chaos. Ze maakten een begroting, hun eerste en waarschijnlijk ook hun laatste. Wat een geklungel, wat een totaal gebrek aan re… Geert Wilders PVVNee. Ik denk wel: hadden mijn toenmalige coalitiepartners, onder wie u op dat moment, maar ons tienpuntenplan gesteund, dan hadden we in het kabinet kunnen blijven zitten! Ik ben blij dat mevrouw die vraag stelt, want he… Geert Wilders PVVTwee punten. Het eerste is: er was een tienpuntenplan en u, mevrouw Keijzer, bent daar lafhartig voor weggelopen. Dat is geen leugen, dat is een reden. In de media noemde u ons zelfs "verraders", herinner ik me, terwijl … Geert Wilders PVVIk luister normaliter ook naar mevrouw Keijzer met plezier. U had nog niet gehoord dat ik ter kanttekening mevrouw Keijzer bedoelde. Ik luister graag naar haar, maar het is gewoon bezijden de waarheid. Zij heeft ons toen… Geert Wilders PVVNee, wat ik wel elke keer denk, is: waar was u, mevrouw? Waar was u? U heeft ons in de steek gelaten! Uw partij toen, BBB, met u als toenmalig minister voorop, heeft de PVV een dolk in de rug gestoken! U heeft ons uitges… Geert Wilders PVVDat is niet het probleem; ik kom daar later in mijn tekst uitgebreid op terug. Het gaat niet alleen om wie ze zijn, maar vooral om wat ze doen, waar ze in geloven en waar dat toe leidt. Ik heb het hier vorig jaar al geze… Geert Wilders PVVNee, hier staat een man die al meer dan 25 jaar zijn eigen vrijheid kwijt is, die al 25 jaar niet meer thuis woont, die al 25 jaar zijn eigen brievenbus niet kan legen of in zijn eigen auto kan rijden, die al 25 jaar lan… Geert Wilders PVVVoorzitter. De staat van Nederland is ook dat voor heel veel Nederlanders de boodschappen en de exploderende energierekening onbetaalbaar zijn geworden. Denk ook aan jongeren die een gezin willen stichten maar dat niet k… Geert Wilders PVVWe zien aan het voorbeeld van de jongen met het voetbalshirt dat de lafheid regeert. De minister-president zweeg. Albert Heijn zweeg. De media zweeg. Maar ik zwijg niet. Ik wil geen islamitische haat en geweld meer in di… Gidi Markuszower Groep MarkuszowerHeel veel dank, voorzitter. Het is al laat. We zijn de hele dag druk bezig. Gisteren waren we dat ook. Morgen zijn we dat weer. Niet met Nederland, maar met onszelf. We hebben ons misschien gisteren en vandaag al een paa… Gidi Markuszower Groep MarkuszowerTen eerste kijk ik met veel interesse naar de nieuwe school die Forum heeft opgericht. Ik begrijp dat die Forumscholen meer aandacht gaan schenken aan de basisvaardigheden. Dat is denk ik ook een deel van de oplossing en…