Dank u wel, voorzitter. De uitdagingen waarvoor we staan zijn ongekend. Afgelopen weekend nog moest in Oekraïne een 12-jarig meisje dood onder het puin vandaan worden gehaald na een verschrikkelijke luchtaanval door Rusland. Dit is agressie die het Oekraïense volk al jaren keihard raakt, maar we zeggen het hier vaker: dit gaat ook over ons en onze veiligheid. Kijk ook naar het Midden-Oosten, de toegenomen handelsspanningen, migratie, de onvoorspelbaarheid vanuit de VS, China, de vraag hoe we economisch concurrerend blijven en hoe dus de toekomst van onze kinderen eruit gaat zien. Bij de komende RAZ wordt informeel met elkaar geluncht als ministers van de toekomst. Dat is niet echt een luchtige lunch, als ik de menukaart met al deze onderwerpen zie. Ik las in de stukken dat in het najaar de Europese Commissie met een rapport gaat komen in het kader van die grote ontwikkelingen. Dat noemt men foresight. Wat geeft Nederland nu mee als prioriteiten in die discussie? Ik las dat het kabinet daar niets voor zou hebben aangeleverd. Ik ben dus even benieuwd.
Voorzitter. De grote discussie voor de komende Raad Algemene Zaken is wat de VVD betreft het MFK. Juist gelet op die grote uitdagingen die ik net noemde, biedt de modernisering van een Europese begroting kansen voor meer veiligheid en welvaart — als we het belastinggeld in de EU gebruiken voor tastbare resultaten voor burgers en bedrijven. Wat ons betreft zijn de prioriteiten daarbij: het Europees concurrentievermogen, onderzoek en innovatie, een stevig migratie- en asielbeleid én veiligheid en defensie. Financiering hiervan moet doeltreffend, met de juiste controlemechanismes en transparant gebeuren, waarbij ook steeds de vraag van subsidiariteit en proportionaliteit moet worden beantwoord.
Het is goed dat het kabinet steeds aangeeft dat dit ook voor het kabinet de prioriteiten zijn en dat een wens om ergens meer te investeren ook gepaard moet gaan met de vraag waar het minder kan. Ook moet de omvang van het MFK lager zijn dan voorgesteld en moet onze korting behouden blijven. Goed is dat ook de minister-president die afspraak uit het regeerakkoord onlangs in Brussel stevig onderstreepte.
Maar, voorzitter, de Europese Commissie en zeker het Europees Parlement zitten op een totaal ander spoor. Hoe beoordeelt de minister de opstelling van verschillende lidstaten en wat zijn zijn bondgenoten? Hoe kijkt hij naar het wezensvreemde voorstel van het Europees Parlement om het MFK met 10% te verhogen? Hoe staat Nederland in de discussie over resultaatgerichte financiering die de Europese Commissie voorstelt maar die het EP afwijst, en waarover ook de Rekenkamer zorgen heeft?
Dan zag ik nog een voorbeeld uit Spanje. Spanje wordt ervan beschuldigd tot 10 miljard euro aan EU-herstelgelden uit de coronacrisis te hebben gebruikt om een gat in z'n eigen pensioenstelsel te dichten. Voorzitter, ik zie een interruptie, maar ik rond even dit onderwerpje af, als u dat goedvindt. Dit voorbeeld geeft wat mij betreft aan hoe belangrijk het is dat we scherpe afspraken maken, transparant zijn en controle hebben over Europese middelen. Het is natuurlijk best wrang dat Spanje nu zegt "laten we dat MFK eens vergroten", terwijl het nu voor een deel middelen gebruikt om z'n eigen problemen niet te hoeven oplossen. Is het kabinet dus bereid om het belang van die naleving en controle, zuinig omgaan met belastinggeld, in een nieuw MFK stevig te bepleiten en navraag te doen naar deze Spaanse kwestie? Wat kan de minister hier vandaag al over zeggen?
Uitspraken Bente Becker, 19 mei