Dank u wel, voorzitter. Dit is wat mij betreft een van de belangrijkste onderwerpen hier in de Kamer: verkiezingen. Of je nu minister bent of student, net 18 bent geworden of al je hele leven stemt, op verkiezingsdag heeft iedereen één stem. Voor mij is een belangrijke vraag bij dit debat hoe we zorgen dat verkiezingen zonder fouten verlopen, maar misschien nog wel belangrijker is de vraag hoe we de verkiezingen organiseren op een manier die aan iedereen recht doet. Die vraag leidt weleens tot stevige discussies. Ook mijn fractie heeft er geen geheim van gemaakt: de plannen van het vorige kabinet om een districtenstelsel in te voeren vond D66 onverstandig. Het is dus zeer terecht dat deze minister het over een andere boeg gooit.
Voorzitter. Wat D66 betreft starten we met twee dingen: tempo maken met het vernieuwen van onze verkiezingen en volmondig uitdragen dat we trots zijn op onze democratie. Om met het vernieuwen te beginnen: niet iedereen voelt zich nu goed vertegenwoordigd. Daar moeten we wat aan doen. Sommige groepen zijn hier in de Tweede Kamer relatief slecht vertegenwoordigd. Dat komt ook omdat het nu lastig is om met voorkeursstemmen de Kamer binnen te komen. Het kabinet wil onderzoeken hoe het meer gewicht kan geven aan voorkeursstemmen. Daar is D66 een groot voorstander van. Geef kiezers de optie om voor een lijst of voor een kandidaat te stemmen, waardoor een voorkeursstem zwaarder gaat wegen. Daar ligt al een voorstel voor: Met één stem meer keus. Mijn vraag aan de minister is eigenlijk vrij simpel. Welke stappen gaat hij vanaf vandaag zetten? En kan de Kamer snel voortgang verwachten? Er is namelijk al genoeg kennis verzameld. Dit dossier loopt al jaren. En er zijn nu vooral tempo en keuzes nodig.
Voorzitter. Dan het stembiljet. D66 is blij dat de minister de keuze voor vernieuwing over het kleinere stembiljet al wel heeft gemaakt. Kiezers en ook al die vrijwilligers die onze stemmen tellen, worden eindelijk verlost van stembiljetten op posterformaat of zelfs, zoals ik daarnet van een collega hoorde, kamerformaat. Er is inmiddels al veel mee geëxperimenteerd, met positieve resultaten. Het is goed dat er wetgeving aankomt. Er stond vandaag een mooie oproep in de Volkskrant: maak dan ook meteen de genderaanduiding X op het stembiljet mogelijk. Ik hoor graag hoe de minister daarnaar kijkt.
Voorzitter. De vernieuwing van het stemmen vanuit het buitenland. Ook Nederlanders ...
Uitspraken Renilde Huizenga, 23 sep