Verkiezingen

Voorzitter. Ik was gebleven bij het punt over de stembureaus. In het verlengde van het laatste punt dat ik daarover maakte: wij zien dat gemeenten bijvoorbeeld steeds meer zorglocaties als stembureau inrichten. Dat heeft gewoon een simpele reden: we willen dat de opkomst hoog is. Voor veel ouderen die slecht ter been zijn, is het ook gewoon fijn dat er in een verzorgingshuis gestemd kan worden. Ik ben benieuwd of de minister vindt dat verzorgingshuizen, uiteraard waar mogelijk en in samenspraak met gemeenten, een standaardlocatie kunnen zijn. Als de minister zegt dat hij er niet over gaat, vraag ik hem om het te bespreken. Ik ben heel erg benieuwd of dat een manier is, ook met een vergrijsde samenleving, om het beter te organiseren. Voorzitter. Een ander punt betreft de vergoedingen voor de stembureauleden. Dit punt hebben we al eerder gemaakt. Dit gaat erover dat een vergoeding kan raken aan toeslagen en uitkering. Ik ga het niet helemaal uiteenzetten, want dan wordt het een SZW-debat, en dat was ik niet van plan. Maar dit is een bekend vraagstuk. Wij zouden het echt ideaal vinden — ik weet dat het lastig is en kijk hierbij naar de minister — dat de vrijwilligersvergoeding voor stembureauleden buiten de orde van toeslagen en uitkering plaatsvindt, want op die manier stimuleren we dat iedereen, ongeacht achtergrond of inkomenspositie, op een stembureau kan zitten. Dan kom ik bij een wat fundamenteler punt, voorzitter. Dat staat wél in ons verkiezingsprogramma, zeg ik tegen de heer Van den Brink. Dat punt is het verlagen van de actief kiesgerechtigde leeftijd naar 16 jaar. Ik ken artikel 4 van de Grondwet en ik wil geen grondwetdiscussie, maar ik zie wel iets wat mij opvalt, namelijk dat steeds meer omliggende landen de leeftijd verlagen naar 16. Dat zou ik heel goed vinden als het gaat om participatie, ook van de jonge generatie. Bij Europese verkiezingen wordt een leeftijdsgrens van 16 jaar ook gewoner. Ik ben heel benieuwd of de Kieswet ruimte biedt om bij bepaalde verkiezingen de leeftijdsgrens te verlagen. Dat is een zoektocht geweest toen ik de Kieswet zat uit te pluizen. Ik ben heel benieuwd of dat mogelijk is. Wij denken dat hier een kans ligt. Wij willen eigenlijk niet de ongelijkheid hebben dat jongeren uit andere landen wel invloed hebben op de samenstelling van onze Europese volksvertegenwoordiging, terwijl Nederlandse jongeren die niet hebben. Wij vinden dit een ongelijkheid die er niet zou moeten zijn. Ik vlieg het klein aan: ik wil dus niet 16 bij alle verkiezingen, maar laten we eens beginnen bij de Europese verkiezingen. Tot slot, voorzitter. Mijn collega van D66 maakte het punt van de stemgerechtigden in het buitenland. Mijn voorstel is: kunnen we het niet makkelijker maken om kiezers die in het buitenland willen stemmen te registreren? Je moet je registreren. Iemand die geen plek heeft om zich te registreren, zou naar een ander land moeten om bijvoorbeeld een paspoort te verlengen. Dat is best ingewikkeld. Zouden we bij het verlengen van een paspoort niet kunnen aanbieden dat iemand zich ook kan registreren om te kunnen stemmen? Kunnen we het registreren niet vereenvoudigen? Ik ben heel benieuwd hoe de minister daarnaar kijkt. Daar hou ik het even bij.