Naar de inhoud
Uitspraken Dion Graus, 1 sep
Plenair debat · dinsdag 1 september 2026

de wolf in Nederland

Dank u wel, meneer de voorzitter. Op 7 maart 2015 stak een vrouwtjeswolf vanuit Duitsland onze grens over. Op dat moment was de hele Tweede Kamer vrijwel unaniem opgewonden blij met de terugkeer, behalve Johan Houwers van de VVD, die leed aan het roodkapjesyndroom en die echt panische angst had voor de wolf. Persoonlijk, namens de PVV, voorzag ik alle ellende, zowel voor als met het dier. Ik was er dus ook helemaal niet blij mee. We waren ook de enige partij — de énige partij — die destijds om actie heeft gevraagd. We hebben gevraagd: neutraliseer dat dier middels een anticonceptievaccin. Het tegenovergestelde gebeurde. We lieten de wolven fokken als de konijnen. Nu begint men te panikeren na veertien roedels en volgt het afschot, zoals ook door mij voorspeld destijds. De wolf is een inheemse soort, die hier van nature thuishoort. Dus mensen die zeggen dat het niet zo is: dat is gewoon geschiedenis. Hij is anderhalve eeuw later op eigen kracht teruggekeerd. Het is een toppredator. Hij heeft een belangrijke rol in de ecosystemen en kan bijdragen aan meer balans in de biodiversiteit van de Nederlandse natuur, mocht hier nog sprake van zijn, want die kennen we niet; we kennen alleen maar tupperwaregebiedjes. Dat gun ik die wolf ook niet. De terugkeer zou men als iets positiefs kunnen zien. Echter, angst, belangenconflicten, fabels, zorgen en aanvallen op gehouden dieren die onbeschermd in de wei stonden, namen al snel de publieke overhand. Feitelijk gezien vind ik dus niet dat de wolf voldoende ruimte heeft. Inderdaad feitelijk, en dus niet zoals meneer Flach het inderdaad verwoordde zoals een journalist het heeft genoteerd. Ze hebben feitelijk gezien, vind ik, niet de ruimte die ze behoeven. Een dierenhouder moet zijn dieren beschermen tegen aanvallen van roofdieren. Dat is de wet. Anders moeten we dus de wet veranderen. Ik vind ook dat als mensen ze niet beschermen, ze dan ook geen vergoeding moeten krijgen. Dat doen ze in Duitsland ook; daar zijn ze er ook mee gestopt. Van de bijna 1 miljoen jaarlijks ritueel gemartelde shoarmaschapen bereikt 74% het eerste levensjaar niet eens. De wolf komt ook helemaal niet voor in de top tien oorzaken van de dood van schapen; daar moet u ook eens bij stilstaan. BIJ12 geeft aan dat de preventie niet op orde is in meer dan 90% van de gevallen. Daar had ik graag een reactie op gehad. In Duitsland is men gestopt met vergoeden. Wij vragen al elf jaar om de hormoondart door dierenartsen te laten toedienen met een verdovingsgeweer. We hebben tussentijds ook gepleit voor preventie middels goede wolfwerende rasters, gescheperde kuddes en andere effectieve maatregelen om aanvallen op gehouden dieren te voorkomen. Uit grensoverschrijdende onderzoeken blijkt keer op keer dat schapen niet op het lievelingsmenu van de wolf staan. Ze verorberen het liefst reeën, herten en wilde zwijnen. Dat zijn juist de soorten die in ons land overbejaagd worden. Hoe kan het dat steeds op het einde van het jachtseizoen aanvallen op schapen toenemen? Graag een reactie van de staatssecretaris. Daar moeten we ook eens mee gaan stoppen. De voorlichting ontbrak. Mensen weten niet hoe te handelen. Het geluid dat ik maakte en de handbeweging die ik deed, zijn gewoon overheidsbeleid geworden. Mevrouw Ten Hove maakte dat ook een beetje belachelijk, maar het is gewoon overheidsadvies. Maar meneer Flach wil even iets vragen. Anders loopt mijn tijd door, meneer de voorzitter.

In hetzelfde debat

16 andere bijdragen
André Flach SGPVoorzitter, dank u wel. Ik heb juist met veel instemming de interviews van de staatssecretaris gelezen, dus zo zie je maar dat de perspectieven kunnen verschillen. Voorzitter. De wolf is geen sprookje. Schapen en andere … André Flach SGPIk denk dat ik het wel ongeveer zo bedoelde als dat u het schetst, zeg ik tegen de heer Graus. Ik heb dit inderdaad uit het dubbelinterview met de staatssecretaris, waarin ik dat gelezen heb. Ook eerder in debatten heb i… André Flach SGPDan ben ik blij dat ik de heer Graus bij dezen dus de gelegenheid heb gegeven om zijn woorden in perspectief te plaatsen. Ik ga verder waar ik gebleven was. Eerst werd niet verder gekeken dan habitatgeschiktheid. Dan zou… André Flach SGPVoorzitter, dank u wel. Ik ben positief over de inzet van de staatssecretaris in dit verhaal. Ik merk dat hij zo ver mogelijk wil gaan als dat kan binnen de juridische kaders. Daar ben ik positief over. Ik ben ook positi… Caroline van der Plas BBBDank u wel, voorzitter. Het voelt toch een beetje als Carolinedag vandaag. Bij het vragenuur mocht ik als eerste, bij de tweeminutendebatten mocht ik als eerste, en nu weer. Ik ben dus helemaal blij. Ik mag ook weleens e… Caroline van der Plas BBBVoorzitter, als u het niet erg vindt, ga ik daar niet op in. Ik weiger in te gaan op vragen die boeren in een soort criminele hoek neerzetten. "Zo veel procent van de boeren doet niet eens moeite". Lid Kostić moet maar e… Caroline van der Plas BBBIk ga er toch even kort op in. Er worden weer woorden gebruikt … Het lid Kostić zegt eerst: ik wil niemand de schuld geven, ik wil boeren niet de schuld geven. Toch fietst ze de woorden "pertinent weigeren" er weer event… Caroline van der Plas BBBNou, sowieso actief beheer en sowieso eens eventjes kijken welke wolven inderdaad die aanvallen doen. En, zoals ik al heb gezegd: we zouden ze ook gewoon kunnen verplaatsen. We zijn zo'n klein postzegeltje in Nederland. … Caroline van der Plas BBBJa. Kijk, ieder Kamerlid — trouwens: iedere persoon in Nederland — mag dromen hebben. Dat zie ik dus zo. Een alternatief is dat we heel Nederland tot wolfvrije zone verklaren, behalve het Vondelpark. Dat zou ik prima vin… Diederik Boomsma JA21Dank u wel, voorzitter. Eeuwenlang was de grote boze wolf het symbool van de strijd van mensen tegen de wildernis, maar de afgelopen jaren werd de wolf vooral het symbool van de strijd tegen de technocratie en de totaal … Diederik Boomsma JA21Ik rond af wat betreft gunstige staat van instandhouding. Natuurlijk is Nederland veel te klein voor een levensvatbare populatie. Welk getal legt Nederland nu concreet in die onderhandeling op tafel, zeker gezien het fei… Dion Graus PVVEr zijn landen waar nijlpaarden en olifanten honderden mensen doden. Het gebeurt hier: stieren, paarden. Ik ken al twee mensen die door een paard gedood zijn. Twee mensen die ik ken. Stieren doden ook mensen. Honden ook.… Dion Graus PVVIk heb daar dus een andere oplossing voor geboden. Die heeft de voorzitter gesteund, nog vanuit zijn partij, zelfs. Dit is een anticonceptievaccin. Ik heb, toen de eerste vrouwtjeswolf de grens passeerde in 2015 — dat he… Dion Graus PVVIk vind het heel denigrerend dat u tegen de voorzitter zegt: kunnen we weer terug naar het onderwerp? Het gaat hier over iets heel serieus. Ik krijg een vraag van een Kamerlid van de gereformeerde partij en ik geef daar … Dion Graus PVVDoor het partijhoppen weet je het bijna niet meer, maar mevrouw Keijzer zat ooit bij het CDA. Toen al had het CDA mij gefrustreerd bij het neutraliseren van de eerste wolf.… Dion Graus PVVMeneer de voorzitter, dat was mijn antwoord. Toen mevrouw Keijzer bij het CDA zat … Ik moet zeggen dat de BBB mij zelfs nog gesteund heeft met het onderzoek naar het anticonceptievaccin. Toch ben ik degene die als enige …