de wolf in Nederland

Dank u wel, voorzitter. Eeuwenlang was de grote boze wolf het symbool van de strijd van mensen tegen de wildernis, maar de afgelopen jaren werd de wolf vooral het symbool van de strijd tegen de technocratie en de totaal doorgeschoten juridisering van natuurbeleid. Het is makkelijk om de wolven te romantiseren als je ver weg van ze bent, maar in de negentiende eeuw, die al is aangehaald, werden er gewoon nog kinderen opgegeten door dit beest. Het is heel duidelijk: ze moeten gewoon uit de buurt van mensen blijven. De staatssecretaris heeft de algemene maatregel van bestuur wat uitgekleed om de juridische hogepriesters van de Habitatrichtlijn iets te verzoenen. Hij heeft dat voor de zomer voortgezet, waarvoor complimenten. Dat was prima, maar zijn we er dan nu? Nee. Ik heb drie punten. Ten eerste de definitie van probleemwolven en -situaties. Die biedt nu natuurlijk wat richting, maar blijft in mijn ogen extreem bureaucratisch en ingewikkeld. Een wolf mag niet twee keer binnen twee weken bepaalde dingen doen, zoals mensen benaderen en binnen 30 meter van een speelterrein komen, maar dat moet dan worden vastgesteld door de nieuwe functie van "wolvenexpert". Die kan natuurlijk nooit overal tegelijk zijn. Wat als het wordt aangevochten, want hoe weet je nou of het 30 of 35 meter was? Waar ligt dan de bewijslast? Ligt die dan bij de provincie? Waarom gaat het om twee keer binnen twee weken, en niet bijvoorbeeld twee keer binnen een maand? Wat mag je dan? Je mag ze zenderen. Hoelang duurt dat dan en hoeveel mensen kunnen dat überhaupt in Nederland? Volgens de AMvB mag je ze dan verplaatsen, maar waarnaartoe dan? Nederland is namelijk een klein land. Waar kun je ze dan naartoe verplaatsen? Hoe beoordeelt de staatssecretaris de kritiek van provincies en de suggestie van het toevoegen van "in ieder geval" aan artikel 8.74 van het Bal? Is er nog iets meer dat de staatssecretaris kan doen om eindeloze juridisering en nog meer rechtszaken te voorkomen? Waarom kijken we niet meer naar wat Duitsland doet? Daar benadert men de kwestie niet per individuele wolf, maar wordt de wolf opgenomen in de Jachtwet.Daar is door anderen ook al naar gevraagd. Kan de staatssecretaris met het IPO ook een helder kader opstellen voor acute situaties? Is er voldoende duidelijkheid over hoe je moet handelen als je niet moet wachten tot er een wolvenexpert is geraadpleegd? Voorzitter. Hoe dan ook is dit allemaal ingrijpen achteraf en reactief. Het cruciale is juist voorkomen dat de wolven aan mensen wennen. Je moet ze verjagen, zeker als ze ergens komen waar je ze niet wil hebben. Daarom hebben wij steeds gepleit voor preventieve aversieve conditionering. Dat betekent dus: niet pas als een wolvenexpert een heel formeel probleem heeft geconstateerd, maar juist om dat te voorkomen. Door die wijziging van de Habitatrichtlijn kun je dat nu gaan doen. Je kunt ze verjagen zonder vergunning, maar gaan we dat ook echt doen? Maak het dan zo makkelijk en duidelijk mogelijk. Maak een protocol over hoe je ze kunt verjagen, wanneer, met welke middelen en hoe je dan weet of je wel aan die nu nog wat vage zorgplicht van het Bal kunt voldoen. Ja, dat is een provinciale bevoegdheid, maar wolven houden zich niet aan provinciegrenzen en wij maken de regels ook zo complex, dus ik denk dat je ook centraal verantwoordelijkheid moet nemen. Hoe beoordeelt het kabinet nu die Gelderse regels die zijn opgesteld? Ik denk sowieso dat je verjagen niet alleen moet overlaten aan de experts. Kan de staatssecretaris bevestigen dat ook terreinbeheerders, dus ook eigenaren van een boerderij, die wolven mogen verjagen? Welke middelen kunnen ze dan gebruiken? Alleen licht en geluid lijkt me dan niet in alle gevallen voldoende. Kan men dan ook inzetten op meer draagverloven voor paintballgeweren of rubberen kogels en dergelijke? Voorzitter. Wanneer komt inderdaad dat ruimtelijke beleid? Vorige week schreef het kabinet dat er al meerdere bouwstenen zijn, dus het juridische kader, de beschrijving van de zonering, de habitatgeschiktheidsanalyse. Kunnen die dan ook alvast naar de Kamer worden gestuurd? Voor JA21 is het duidelijk dat een groot deel van Nederland sowieso niet geschikt is. Nota bene het bosrijke en dunbevolkte Finland heeft de hele noordelijke helft van het land aangewezen als rendiergebied, waar wolven meteen worden verjaagd en gedood. Dat gebied is meer dan drie keer zo groot als Nederland. Kan de staatssecretaris bevestigen dat er in ieder geval geen parken en landgoederen meer dichtgaan die intensief voor recreatie worden gebruikt, zoals inderdaad op de Utrechtse Heuvelrug is gedaan op landgoed Den Treek, en dat je niet de mensen gaat weren, maar de wolven daar gaat verjagen?