Demonstratierecht

Voorzitter, dank u wel. Volgens de agenda debatteren we vandaag over het onderwerp demonstratierecht. Dat moet een misverstand zijn. Het gaat eigenlijk over een cultuur van strafschaamte die berust op wetteloosheid en leidt tot schade aan de samenleving. Met het overgrote deel van demonstraties is niets mis. Het probleem zit 'm in het beperkt aantal grootschalige situaties waarin burgers opzettelijk de wet overtreden. Daar is het beroep op demonstratievrijheid eigenlijk misplaatst. Een ouder of leraar die het laat gebeuren dat kinderen herhaaldelijk op tafel gaan zitten of tegen de muur spugen, zouden velen knettergek vinden. Maar op straat of zelfs in musea accepteerde de overheid zulk gedrag onder het toverwoord "demonstratie" of "meningsuiting", soms zelfs letterlijk met de aankondiging om niet te handhaven, omdat raddraaiers vaak uit ervaring weten hoe dat gaat. 50 uur taakstraf, een halfuurtje sightseeing in een politiebusje na een snelwegbezetting of een maandje cel voor het belagen van het Meisje met de Parel: het maakt allemaal geen grote indruk. Voorzitter. Het is goed dat het kabinet de knuppel iets meer wil gaan gebruiken. De overheid is er nu eenmaal bij uitstek om de openbare orde te handhaven. De SGP vindt het vanzelfsprekend dat hierbij een gelijke behandeling geldt. Of je nu deelneemt aan een klimaatactie, een asielmars of een boerenprotest: je respecteert de wetten en regels en ziet af van geweld. Toch wil ik hierbij ter reflectie een kritische vraag stellen. Hoe komt het toch dat er geen beweging in te krijgen was na talloze vragen over snelwegbezettingen door klimaatactivisten en nu wel na de boeren? Wie door de persberichten van het OM bladert, kan een gevoel van onevenwichtigheid bekruipen. Voorzitter. Jarenlang heeft de Nederlandse overheid zich zand in de ogen laten strooien door de wereldvreemde doctrine dat het prima is om vreedzaam de wet te overtreden. Hoogleraar Jan Brouwer stelt terecht dat het mogelijk is om veel strenger te straffen en dat er allerlei onzinargumenten zijn om niet te handhaven. In andere landen, zoals Engeland, kregen snelwegdemonstranten zelfs straffen van enkele jaren opgelegd. Dat is misschien wel erg robuust, maar hoe krijgen we in Nederland daadwerkelijk een meer afschrikwekkende werking, een meer chilling effect? Wat vindt de regering, als medewetgever, een adequate strafmaat en methode? De inzet van het taakstrafverbod? Meer strafbeschikkingen? Voorzitter. Activisten zijn nog weleens paradoxale types. Als ze de straat opgaan, nemen ze vaak geen blad voor de mond, maar ze zijn wel zo tactisch om hun gezicht eerst te bedekken. Dat moeten we niet te makkelijk laten gebeuren, zeker niet als het bedoeld is om strafrechtelijke vervolging te ontwijken. De SGP vindt dat het kabinetsplan om te komen met een verbod op gezichtsbedekking bij demonstraties uitwerking moet krijgen. Het Europees recht laat ruimte voor een verbod, dus laten we die benutten. Uiteraard is het belangrijk om goed naar de uitvoering te luisteren. Kan de minister aangeven waarom dat in Frankrijk kennelijk geen reden was om af te zien van een verbod? Wat valt te leren van de praktijk in zulke landen? Voorzitter. De SGP maakt zich grote zorgen over het functioneren van de rechtsstaat rond abortusklinieken. De Nationale ombudsman bevestigt onze indruk dat gemeenten eisen opleggen en handhaving inzetten die strijdig zijn met de wet. Net als in Engeland lijkt het in ons land praktijk geworden om met behulp van de overheid de stem voor het leven weg te drukken en burgers zelfs te intimideren. Allereerst iets over het demonstratierecht. Kan de minister bevestigen dat de inhoud van de uiting of demonstratie geen reden mag zijn voor de overheid om burgers verschillend te behandelen? Het kan toch niet zo zijn dat mensen die hun mening uiten of demonstreren voor abortus meer rechten krijgen dan zij die voor het leven staan, bijvoorbeeld door de ene groep op grotere afstand te plaatsen dan de andere? In de tweede plaats het eenmensprotest. Het is goed dat ...