Voorzitter. We wilden de Wet toekomst pensioenen niet, maar nu we ermee opgescheept zitten, moeten we repareren wat fout is. Wij willen een aantal punten verbeteren. Wij willen koopkrachtperspectief. Wij willen een kostenreductie. Wij willen dat er betere rendementen gemaakt worden. Wij willen rechtvaardige transitievoorwaarden.
De berekeningen en de vele eerste berichten van de pensioendeelnemers op sociale media laten namelijk zien dat gepensioneerden niet kunnen rekenen op koopkrachtverbetering. Er komt geen inhaalindexatie die het indexatieloze tijdperk neutraliseert, ook niet voor de helft. De 14% gemiddelde stijging die minister Paul de wereld in heeft geslingerd, komt neer op ongeveer de helft van de indexatieachterstand van een groot aantal gepensioneerden. Dat percentage blijkt echter niet te kunnen worden bevestigd door feiten. Wat bezielde de minister om met een stijging van 14% op de proppen te komen? Krijgen we daar vandaag uitleg over? Of krijgen we een mea culpa? Wij horen graag de reactie van de minister op de woorden van professor Boot bij BNR op dit punt.
Waarom geeft de minister niet de opdracht dat pensioenfondsen moeten sturen op koopkracht? Het stoort ons dat er pensioenfondsen zijn die de invaarbonus spreiden over meerdere jaren. Is dat nou in de hoop dat een groep deelnemers inmiddels overleden is, zodat er niet uitgekeerd hoeft te worden? Oudere gepensioneerden, degenen die het langst hebben betaald, krijgen het minste van de invaarbonus bij de standaardmethode. Wat is de logica daarvan? Wat is de mening van de minister hierover? Is dit niet gewoon leeftijdsdiscriminatie?
In de brief van de minister zien we dat de transitiekosten gierend uit de klauwen lopen. Berichten over de stijging van de structurele kosten, los van de transitie, waren ook al alarmerend. €1 extra kosten haalt een veelvoud van de toekomstige pensioenen af. Over dat geld wordt namelijk nooit meer rendement gemaakt. Wat wordt er gedaan om de kosten te beperken? Andermans geld uitgeven is namelijk hartstikke makkelijk. Wij willen per fonds inzicht in de kosten die gemaakt worden, met kengetallen waarmee deelnemers hun fonds eenvoudig kunnen vergelijken met andere aanbieders en het bestuur ter verantwoording kunnen roepen. Daar kunnen we dan meteen een vergelijking van de kostentarieven van erkende marktpartijen aan toevoegen, want wij vrezen dat onze fondsen het contact met de werkelijkheid zijn kwijtgeraakt.
Voor ons is het ook belangrijk dat er betere rendementen komen. Wat gaat er mis? Bij het rendement gaat alles mis. We presteren vreselijk onder de maat. We halen de internationale benchmarks al jaren niet. Ik hoor graag de analyse van deze minister op de teleurstellende rendementen van pensioenfondsen ten opzichte van de internationale indexen sinds pakweg 2020.
We vragen ook om rechtvaardige transitievoorwaarden. Slapers blijken niet of op dubieuze wijze te worden gecompenseerd voor de afschaffing van de doorsneesystematiek. 50PLUS is bezorgd over de transitie van pensioenen van slapers en de gevolgen bij een baanwisseling. Hoe zit het met vooral vrouwen met deeltijdpensioenen? Worden deze deelnemers nu collectief benadeeld?
Voorzitter. Nu een heel ander punt. Er zitten mensen in de zaal van het pensioenfonds Johnson & Johnson. Een aantal jaren geleden leek België het beloofde land om je pensioengeld naartoe te verhuizen om eindelijk eens te kunnen indexeren. Nou, dat hebben de medewerkers van Johnson & Johnson geweten. De farmaceut, die wereldwijd veel geld verdient, laat zijn deelnemers in de kou staan. Er zijn mooie garanties bij de overgang, met toestemming van DNB. Ze hebben nu een jaloersmakende dekkingsgraad van 173%. Maar ze zijn niet van plan te indexeren. Zijn de juridische kaders voor het toewijzen van indexatie hier zodanig dat fondsen ongebreideld de indexatie kunnen inhouden? Het is toch niet zo dat België het wilde westen is? Wij vinden dat schandalig. Zijn deze mensen ergens slachtoffer van volgens de minister? Of hadden zij dit volgens de minister moeten kunnen voorzien? Welke risico's lopen de huidige medewerkers van Johnson & Johnson bij de overgang naar de nieuwe wet bij de transitie?
Dan nog een reactie op de antwoorden van minister Paul op het artikel van Han de Jong. We hebben daar vragen over gesteld. Dat is het artikel "Schrijnend beeld: gepensioneerden zien inkomen al jaren achterblijven ten opzichte van anderen." Wat wij aan deze antwoorden ontlenen, is het inzicht dat deze demissionaire regering de maatschappelijke en economische waarde van ons kapitaalgedekte pensioenstelsel in de eurozone met louter omslagstelsels niet begrijpt. De pensioenverhogingen die wij in Nederland niet hebben gekregen in het indexatieloze tijdperk, zijn in andere eurolanden namelijk wel gewoon uitgekeerd. Deze verhoogde pensioenuitkeringen worden keurig betaald door overheden die nu bij ons komen aankloppen met de vraag of we gezamenlijk willen lenen en staatsschulden willen delen. Die angel raakt de minister niet aan in haar antwoorden, maar voor ons is dat de olifant in de kamer.
Voorzitter, mijn laatste punt. Het is bijna hoopgevend — ik weet niet hoe de minister daartegen aankijkt: het recente advies van het ACOI over de openbaarheid van de adviezen van de landsadvocaat. Gaan we het nu toch echt meemaken dat de hele wereld weet wat die adviezen inhouden? Wij horen dat graag.
Voorzitter, dat was mijn bijdrage.
Uitspraken Corrie van Brenk, 29 jan