Commissiedebat · donderdag 24 september 2026
Duurzaam vervoer
Annet Bertram
staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat
Voorzitter, dank u wel. Ik heb drie blokjes. Ten eerste heb ik natuurlijk de ZE-zones natuurlijk, met de fiscale regelingen en de betaalbaarheid. Daarbij kom ik ook terug op de regeling, verder: RED III. Als staatssecretaris ben ik daar ooit mee begonnen, in de Eerste Kamer; dat was een bijzonder moment. Dan heb ik nog het blokje overig, met onder andere de laadinfrastructuur en deelmobiliteit. Ik wil heel kort aftrappen. Daarna ga ik successievelijk op alle vragen in.
Vooraf wil ik vooral benadrukken dat ik bij alle maatregelen die het kabinet neemt en waarbij ik het voortouw heb, een evenwicht probeer te vinden tussen een sterke en weerbare economie enerzijds en een gezonde leefomgeving anderzijds. Je wilt elke keer weer zoeken naar die balans. Sommigen vinden dat een lastig woord, maar voor mij past het. Je bent immers altijd aan het wegen. Wat is het belangrijkst? Hoe kun je ervoor zorgen dat iedereen meekan in een nieuw systeem? Dat geldt voor ondernemers, maar ook voor particulieren. En hoe kun je ervoor zorgen dat je ook qua gezondheid, want daar gaat het vaak om, vooruitkomt?
Als er één ding duidelijk is geworden, is het dat we de afhankelijkheid van fossiel moeten aanpakken. Ik hoor ook niemand zeggen dat die geen probleem is. De afgelopen periode hebben we gezien dat als die afhankelijkheid groot is — kijk naar wat er op het wereldtoneel gaande is — je jezelf een keer in de voet schiet. Je moet dus een keer een beweging inzetten om die afhankelijkheid aan te pakken. Eigenlijk is er ook al best veel in gang gezet. Dat loopt nu.
Ik wil benadrukken, en dat is ook een deel van mijn portefeuille, dat deze maatregelen ook van groot belang zijn voor de gezondheid. Met elektrificeren doe je immers ook iets voor gezonde lucht. Dat kun je gewoon in metingen zien. Dat kun je zien in waar mensen het gezondst zijn. Er is dus reden om dit aan te pakken, maar het moet wel in balans, want je wilt ook economisch gezien vooruitkomen. Hoe kun je daarvan gebruikmaken, is dan de vraag.
Voorzitter. Het werd al aangehaald door de heer De Hoop: het hele mobiele systeem zou in staat moeten zijn om elektrificeren te bevorderen. Het levert een belangrijke bijdrage aan de doelstelling om uiteindelijk gezonder te zijn met z'n allen. We lopen 70% kans om in 2030 het doel te halen. Er zijn veel doelen lastiger te halen, maar met dit doel zijn we eigenlijk al heel erg op streek. Het is dus niet zo dat we nog gigantisch veel moeten doen, maar we moeten wel doorgaan met wat al in gang is gezet.
Wat zijn dan de twee belangrijkste pijlers? Dat zijn de elektrificatie en de biobrandstoffen. Dat zijn de twee drijvers waarop je dat hele beleid vooruit wilt krijgen. Als je kijkt welke maatregel het meeste effect sorteert — ik kom straks nog terug op de maatregelen, maar ik wil ze even langslopen — dan zijn dat de zero-emissiezones. Ik heb, niet toevalligerwijs maar toch, afgelopen week met alle vervoerders gesproken, van klein tot groot, en met de bestuurders. Dan zie je dat alle partijen benadrukken: zorg dat het doorgaat en dat het voorspelbaar is, want het ergste wat ons kan overkomen is dat die voorspelbaarheid eruit gaat. Dat is van klein tot groot de boodschap, een belangrijke boodschap. Ze zeiden ook: staatssecretaris, wij zouden het liefst zien dat elke gemeente precies hetzelfde zou doen. Dat is nou eigenlijk weer niet helemaal de bedoeling, want je moet als gemeente, als lokaal gezag, een afweging kunnen maken van wat je wilt. Maar dat was eigenlijk wel een oproep vanuit die groep. Alle gemeenten zaten daar ongeveer hetzelfde in. Sommige gemeenten, ook met de nieuwe colleges, verleggen wel accenten. De vervoersbedrijven zeggen: "Help ons met het vergroten van de voorspelbaarheid. Als gemeenten uiteindelijk toch weer hun koers verleggen, waar wij misschien weer last van hebben — we doen immers investeringen en die moeten wel een keer renderen — wilt u daarmee dan in gesprek gaan?" Dat heb ik uiteraard toegezegd.
Een tweede belangrijke pijler is het fiscale klimaat, zoals ook door sommigen van u is genoemd. Ik ga zo meteen een paar vragen daarover beantwoorden. Belangrijk is wel dat de staatssecretaris van Financiën samen met mij eind dit jaar met een nota komt over fiscale maatregelen. Daar zit natuurlijk de greentimerregeling bij, maar er wordt ook nagedacht over hoe je ervoor zorgt dat ook elektrische auto's hun plek krijgen in het fiscale systeem. Ik begrijp dat probleem heel goed. Ik ben dat samen met de staatssecretaris aan het bekijken. Nogmaals, die nota komt eind dit jaar. Ik zeg alvast, niet om de eerste vragen te ontlokken, dat de Belastingdienst niet onbeperkt allerlei wijzigingen kan doorvoeren. Dat geldt dus ook voor de greentimerregeling. Ik ga het er dus zeker nog over hebben met de staatssecretaris — dat was een vraag van de heer Van Leijen, maar ook van de heer Stoffer en anderen — maar we moeten ons wel beperken tot wat de Belastingdienst uiteindelijk aankan. Het zal er echter zeker ook onderdeel van zijn.
Het gaat dus om het fiscale systeem en om de zero emissie, maar het is uiteraard ook superbelangrijk — mevrouw Zwinkels begon erover, maar ik denk dat iedereen het in zijn betoog had — dat je niet alleen mee kunt doen als je een goedgevulde portemonnee hebt, maar ook als je een wat lager inkomen hebt of in de middencategorie zit. Dan moet het niet zo zijn dat je denkt: waar blijf ik dan? Ik vind de regeling die we hopelijk binnenkort het daglicht laten zien — ik zal zo meteen op de techniek ingaan — ...