Commissiedebat · donderdag 24 september 2026
Duurzaam vervoer
Annet Bertram
staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat
De eerste vraag hierover, van de heer Bikkers, was: kunt u in november een schets geven van hoe het ervoor staat? Mevrouw Zwinkels zei het ook: natuurlijk kan het beeld heel rooskleurig zijn, maar wat zit daarachter? Op basis van het overleg dat ik heb gehad met hele zalen vol vervoerders en vervolgens ook met bestuurders, denk ik dat men niet op problemen stuit waar men niet uit de voeten kan. Dat geldt voor Euro 5. We zijn nog bezig met Euro 6 en de invoering daarvan. Ik kan u wel het volgende toezeggen. We sturen elke keer voortgangsoverzichten. Daar was ook om gevraagd door de Kamer. Elke keer dat we met dit overzicht komen, zullen we uw punt toetsen. Dus: Hoe wordt het uitgevoerd? Klopt het dat men ermee uit de voeten kan? Klopt het dat gemeenten en de vervoerders zelf niet zeggen dat ze extra maatregelen nodig hebben? Ik wil graag toezeggen dat ik dat in de monitor meeneem.
Verder is het belangrijk om te beseffen dat er ontheffingen mogelijk zijn. Dat ligt bij het lokaal gezag, maar bijvoorbeeld als er sprake is van netcongestie, gaan we natuurlijk niet zeggen "het moet en het zal". Dat is een serieuze reden om te zeggen: wat kan dan wel? Zo zijn er meer ontheffingen mogelijk die van belang zijn voor de verschillende gebruikers, voor de ondernemers en ook wel particulieren die in een stad moeten zijn. Ik zeg graag toe dat we in die monitor daar heel specifiek aandacht aan besteden en dat ik dat ook doe in de bestuurlijke overleggen die ik steeds heb. We hebben afgesproken om dit te herhalen omdat het voor iedereen een superbelangrijk onderwerp is.
Dan was er de vraag van de heer Prickaertz waarop de conclusie is gebaseerd dat het zo soepel verloopt. Hij heeft ook een vraag gesteld over de bedragen: "U zegt dat wel, maar waar komt dat geld dan eigenlijk terecht? Komt dat in de staatskas?" Het antwoord is: nee. Ik kom daar nog op terug. Een van de knelpunten had kunnen zijn het niet-doorstromen van het verkeer en het vervoer. Maar 99,81% — dat is best specifiek — tot 99,98% van de bestel- en vrachtautopassages in de zero-emissiezones voldoet aan de eisen. Dat is inderdaad inclusief ontheffingen. Dat is van belang, want als die ontheffingen wegvallen, heb je natuurlijk een ander verhaal. Maar ik vind wel dat je het lokaal gezag daartoe de mogelijkheid moet geven. Verder is er een centraal loket voor ontheffingen, dus als je als ondernemer denkt "ik kom in de knel", dan is er in ieder geval een centraal loket waar je terechtkunt. Daarvan wordt goed gebruik gemaakt. Ik wil u graag toezeggen dat ik in de monitor preciezer naga welke mensen bij dat loket komen en om wat voor ontheffingen het gaat. Dan krijg je iets meer gevoel bij wat het wel en wat het niet is. Het loket is ook gratis. Eigenlijk kun je met al je vragen bij dat loket terecht, maar ik zeg u toe dat ik nog even na zal gaan hoe dat gaat, wat de vragen zijn en of de knelpunten waar men mee komt, op te lossen zijn.
Dan de vraag van de heer Prickaertz hoeveel het oplevert. We hebben een standaard kosten-batenanalyse, een analyse van de maatschappelijke kosten en de baten van zo'n zero-emissiezone. Dat is ook niet over één nacht ijs. Gezondheidskosten drukken we ook in een bedrag uit. Dus als de luchtkwaliteit toeneemt, zie je dat een aantal maatschappelijke kosten vermindert. Op die manier maak je een MKBA en kom je tot een oordeel over de betekenis van deze maatregel. In de monitor houden we bij of het zich ook op die manier voordoet, maar hieraan liggen best technische berekeningen ten grondslag. Als ik goed ben geïnformeerd, heeft mijn voorganger deze ook aan uw Kamer gestuurd, maar dat moet ik even nagaan. Als daarvoor belangstelling is, kan ik die MKBA en de onderbouwing ervan naar uw Kamer sturen.
De heer Bikkers vroeg: moet je ondernemers echt verplichten tot elektrificatie? Ik wil nog eens herhalen wat ik net heb gezegd: nee, je verplicht het niet, maar je probeert het wel sterk te ondersteunen. Nogmaals, als er een ontheffing nodig is, dan is daartoe een infrastructuur ingericht om ervoor te zorgen dat je bij een loket terechtkunt en kunt aangeven waarom je een ontheffing nodig hebt. Soms is dat, zo heb ik begrepen, omdat je bijvoorbeeld vijf keer in een stad moet zijn. Of stel dat je loodgieter bent en je hoeft er maar één keer te zijn. Dat zijn allemaal redenen om een ontheffing te kunnen krijgen. Er wordt dus praktisch meegedacht.
De heer Prickaertz vroeg: ga je die ontheffingen centraal regelen of is het niet centraal geregeld? Daar is het centrale loket voor en daarop heb ik een toezegging gedaan.
Wat als de ontheffingen ...