Water

Water is een bijzondere gave van onze Schepper en maakt op een bijzondere manier leven mogelijk. Op deze hete zomerdag — het is hier wel lekker, maar buiten is het toch best warm, al hou ik daar wel van; ik hou wel van die temperatuur — ervaren we aan den lijve dat water echt heel belangrijk is Voorzitter. Het is al vaak genoeg gezegd door collega's: het is alle hens aan dek voor genoeg drinkwater. Als we het daarover hebben, moeten we wel scherp blijven op de feiten. Ik ben blij dat een heel aantal collega's — ik zal ze niet allemaal noemen — heeft benoemd dat er veel te snel met de vinger naar de boeren wordt gewezen. De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur verwees immers naar twee voorbeelden waarbij oppervlaktewaterinname werd stopgezet vanwege te hoge concentraties gewasbeschermingsmiddelen, maar waarbij in beide gevallen uiteindelijk bleek dat die gewoon uit de omliggende landen kwamen. Voorzitter. Het Actieprogramma Beschikbaarheid Drinkwaterbronnen loopt achter. Mijn vraag is: wordt dit onder de noemer "dwingende reden van groot openbaar belang" doorgezet? Infiltratie in ondergrondse wateropslag kan de landbouw helpen om zijn zoetwatervoorziening op orde te houden, maar dit zit in een bestuurlijke impasse door risicomijdend gedrag. Mijn vraag aan de minister is hoe hij deze impasse gaat doorbreken. Voorzitter. We moeten blijven inzetten op waterbesparing. Ook dat is al een paar keer langsgekomen. Mijn vraag is: ziet de minister mogelijkheden om drinkwaterbesparing in de industrie beter te ondersteunen via onder meer de Milieu-investeringsaftrek en een regeling vergelijkbaar met de regeling voor CO2-besparing? Worden projecten voor waterbewuste wijken beter ondersteund? Nederland werkt aan een Natuurplan voor de Natuurherstelverordening. Het is van belang dat goede zoetwatervoorziening daarin aan de voorkant wordt meegenomen. We moeten voorkomen dat plannen voor verbrakking die de zoetwatervoorziening doorkruisen, opgenomen worden. Denk aan het Volkerak-Zoommeer of het Zuiderdiep. Mijn vraag aan de minister is: wil hij ervoor zorgen dat de waterschappen hier proactief bij betrokken worden? Dan het Hoogwaterbeschermingsprogramma. Vanuit het Rijk is 1,25 miljard nodig. 1 miljard staat klaar, dus we zijn echt een heel eind, maar de resterende 250 miljoen euro wacht nog. Mijn vraag is: komt hier snel duidelijkheid over? Want hoe we het ook wenden of keren, waterveiligheid blijft onverminderd belangrijk. Dan de KRW. Die is ook al meerdere keren langsgekomen. In deze laatste etappe van de herziening van de KRW zijn integrale informatievoorziening en goede prioritering cruciaal voor effectieve inzet, motivering van uitzonderingen op doelbereik en het voorkomen van een stikstofslot 2.0, maar dan op het gebied van waterkwaliteit. De vraag is: waar zitten bijvoorbeeld de grootste vergunningenrisico's en moet actualisering voorrang krijgen? Waar komen de normoverschrijdingen vooral door het buitenland, de historische belasting en de natuurlijke achtergrondbelasting? Daar moeten we ons kruit niet op verschieten. Wat de SGP betreft is daar een gemotiveerde uitzondering voor nodig. Waar doen rivierkreeften de inzet van boeren teniet? Dat is ook een vraag van mij. Welke riooloverstorten zorgen voor de meeste problemen? Zien we de gevolgen van drugsgebruik voor de waterkwaliteit misschien over het hoofd? Mijn indruk is dat deze slag nog niet goed gemaakt is. Mijn vraag aan de minister is hoe hij zorgt voor een goed antwoord op de vragen die ik hem zojuist heb voorgelegd; misschien zijn er in dit kader nog wel veel meer vragen te bedenken. Komt er centraal inzicht in waterkwaliteitsdata, -normen, lozingsvergunningen en bronanalyses? Onder anderen de heer Jansen stelde al de guidance van Brussel aan de orde. Daarin werd onder andere een toepasselijkheidstoets gesuggereerd; dan kun je bij veel projecten aan de voorkant verslechtering uitsluiten. Mijn vraag is: hoe gaan we daar gebruik van maken? Want dan kunnen vaarwegen en havens zonder veel gedoe gebaggerd worden en bouwputten drooggehouden worden. Specifiek knelpunt bij retourbemaling van bouwputten is dat onttrekking en lozing als aparte activiteiten worden gezien, beoordeeld door twee autoriteiten, terwijl het een activiteit met hetzelfde water is. U voelt het al aankomen: dat loopt nogal eens spaak. Mijn vraag is of de minister de Omgevingswet zodanig wil aanpassen dat dit als één geheel wordt beoordeeld. Bij de landbouw moeten niet langer generieke maatregelen als bufferstroken gestapeld worden, maar moeten de problemen gebiedsgericht aangepakt worden. Mijn vraag is: wordt dat de kern van het nieuwe actieprogramma Nitraatrichtlijn? In kleigebieden zonder kwaliteitsproblemen zijn de fosfaatnormen zo aangescherpt dat de bodemvruchtbaarheid achteruitgaat. Dat heeft zelfs negatieve gevolgen voor het waterbergend vermogen. Oftewel, zo moet het dus niet. De energiesector maakt zich terecht grote zorgen. Deltares liet zien dat de aanscherping van de temperatuurnorm voor koelwaterlozingen de ruimte hiervoor fors inperkt. Hoe moet dat in de zomer, als de watertemperatuur boven de norm komt en centrales stilgelegd worden? TenneT heeft, nog los van de KRW, aangegeven dat we binnen enkele jaren al problemen krijgen met de leveringszekerheid van stroom, en dan komt dit erbovenop. Mijn vraag is hoe de minister deze problemen gaat voorkomen. Ik heb al eerder schriftelijke vragen gesteld over de gevolgen van de actualiseringsplicht voor lozings- en onttrekkingsvergunningen voor warmteprojecten. Dat geeft veel onzekerheid en er is nog relatief weinig kennis van de effecten van warmtepompen. Mijn vraag is: gaat de minister deze projecten, die we hard nodig hebben voor de verduurzaming van de energievoorziening, aanmerken als groot openbaar belang en stuurt hij aan op zekerheid voor ten minste 30 jaar? Mijn allerlaatste punt: de SGP wil een betere aanpak van indirecte lozingen. Die loopt achter. Mijn vraag is hoe die aanpak wordt versneld, want voor de meeste vergunningen zijn de gemeenten het bevoegd gezag, maar zij missen de grip daarop. De minister doet weinig met de SGP/PRO-motie — ja, toen heetten jullie nog anders, maar ik gebruik graag de nieuwe naam — om waterbeheerders in stelling te brengen. De vraag is: hoe krijgen we zo grip op indirecte lozingen? Dank u wel.