Wetgevingsoverleg · maandag 28 september 2026
Implementatiewet herziene richtlijn consumentenkrediet
Don Ceder
ChristenUnie
Dat gaat lukken, voorzitter. Ik vind dat er op z'n minst een redelijke toezichtspraktijk moet zijn vanuit de AFM, in ieder geval het eerste halfjaar. Echter vraag ik me af of uitstel van de inwerkingtreding van het gehele wetsvoorstel, met uitzondering van het verbod op kredietverlening voor minderjarigen en de reclamevereisten, van minstens een halfjaar niet prudenter is. Dat is een vraag. Ik zeg niet dat we dit per se willen, maar dat hangt wel af van het antwoord dat de minister kan geven op de vraag of het stelsel en de sector voldoende robuust en voorbereid zijn, zodat er geen problemen ontstaan voor de consumenten dan wel voor de financiële sector. Ik vraag me af in hoeverre dit allemaal technisch mogelijk is. Dit biedt namelijk veel meer zekerheid voor bedrijven dan een overgangsregime voor handhaving.
Voorzitter. De vereisten uit de CCDII overlappen gedeeltelijk met de Wet kwaliteit incassodienstverlening. Dit erkent de minister ook. Ik ben heel blij met de Wki — ik denk dat de minister dat ook weet — maar omdat er overlap in zit, maakt het de handhaving best ingewikkeld. De AFM ziet toe op de Wft. De Inspectie JenV ziet toe op de Wki. Beide toezichthouders hebben hun eigen bevoegdheid tot handhaving. Een partij als Klarna heeft zowel met de inspectie te maken, bijvoorbeeld omdat na uitvraag een paar maanden geleden alsnog bleek dat ze niet in de Wki stonden, als met de AFM. Ik wil graag van de minister weten hoe die beide toezichthouders samen gaan werken om te voorkomen dat partijen helemaal niet gecontroleerd worden, bijvoorbeeld vanwege misverstanden, of dat er sprake is van een dubbel regime, aangezien dat ook niet effectief is. Ik zou de minister daarom graag willen vragen om de toezegging dat er voor 20 november een samenwerkingsprotocol komt voor beide toezichthouders, zodat de samenhang en de differentiatie van taken met elkaar gedeeld worden.
Voorzitter. Dan kom ik op het reclameverbod. De ChristenUnie is fel voorstander van een verbod op reclame voor "buy now, pay later"-dienstverlening. Helaas geeft de regering aan daar binnen de huidige richtlijn geen mogelijkheden voor te zien. Wat betekent de eerdere Kameruitspraak om de reclame voor "buy now, pay later"-dienstverlening te verbieden voor de lobbypositie van Nederland op dit punt? Gaat Nederland zich in EU-verband actief inzetten om de mogelijkheid te krijgen wel een reclameverbod te kunnen invoeren voor dit soort producten? We zien namelijk nu al de eindeloze reclames van Klarna voor de Klarna Card. Ik krijg ze ook. Jongeren hebben vaak geen idee dat dit niet zomaar een Klarna Card is, maar een doorlopend krediet. Ik heb eerder in mijn betoog uitgelegd wat daar de uiteenlopende risico's van zijn.
Ik heb ook nog een andere vraag over de uitzondering in 7:60, lid 6 van het BW. Onder andere "buy now, pay later"-aanbieders hoeven geen precontractuele informatie te verstrekken. Wat houdt dit precies in en waarom is hiervoor gekozen? Kan de minister er klip-en-klaar over zijn dat de informatie vooraf, over dat lenen geld kost, ook voor deze producten gaat gelden?
Voorzitter. Jongeren zijn sowieso de meest aantrekkelijke doelgroep voor bedrijven om zo veel mogelijk geld uit de zak te kloppen. Het nieuwe toppunt van overconsumptie en impulsaankopen is de TikTok Shop. Via filmpjes en liveshows worden jongeren verleid om zo veel mogelijk producten, die ze vaak niet nodig hebben, direct aan te schaffen via TikTok. Het is de facto een geüpgradede maar veel schadelijkere vorm van Tel Sell-reclame. Bovendien is er met veel producten iets mis. De Consumentenbond bestelde als proef tien producten. Met de helft, 50%, was wat mis. TikTok Shop heeft lak aan de privacyregels en omzeilt de leeftijdsgrens van 18 jaar. Ik hoop dat deze minister hier een einde aan wil maken en dergelijke shops wil verbieden of daar ten minste in Europees verband voor wil pleiten. Ook daarvoor wil ik met een voorstel komen.
Ik zie de voorzitter streng naar mij kijken. Ik ben bijna klaar.
Zoals ik al noemde, zie ik het tegengaan van schuldgewenning en schuldenstapeling ook als een van de belangrijkste doelen van het wetsvoorstel. Een manier om de prikkel tot het gebruik van "buy now, pay later"-diensten te verlagen, is om er een vergoeding voor de vragen. Dat mag nu niet of nauwelijks, terwijl bedrijven wel een vergoeding aan Klarna moeten betalen. Wat mij betreft geven we bedrijven de mogelijkheid om hiervoor wel een vergoeding te vragen aan de consument, want dat geeft de prikkel om een bedrag in één keer te betalen. Anderzijds zorgt het ervoor dat bedrijven de kosten voor de "buy now, pay later"-dienstverlening niet uit eigen zak hoeven te betalen.
Voorzitter. Mijn laatste vraag gaat over financiële educatie. Meer dan de helft van de Nederlandse 15-jarigen heeft op school les gekregen over omgaan met geld, maar uit onderzoek blijkt dat bijna 20% van de Nederlandse leerlingen niet het basisniveau van financiële geletterdheid heeft. Er gaat dus iets niet goed. Dit cijfer moet omlaag en de financiële educatie moet effectiever. Ik ben benieuwd naar de concrete plannen van het kabinet voor dit voorstel.
Dank u wel.