Eurogroep/Ecofin-Raad d.d. 18 en 19 september 2026

Hartelijk dank, voorzitter. Wereldwijd lopen de schulden en rentelasten voor overheden sterk op. In een onzekere wereld, waar economische groei onder druk staat, de inflatie niet op het beoogde niveau is en de energielevering instabiel is, is dit zeer zorgelijk. Dat zorgt voor onrust bij beleggers in staatsobligaties, met als gevolg hogere rentestanden en meer druk op de openbare financiën. Om dat tegen te gaan is het van het grootste belang dat lidstaten economisch sterk en financieel gedisciplineerd concurrerend blijven, en dat dan in een steeds instabielere wereld. Dus geen hogere schulden of structureel ruimere begrotingsregels. De VVD wil de minister dan ook aansporen die boodschap nadrukkelijk te blijven herhalen. Dat doet hij al, maar toch nog een keer een steuntje in de rug om dat te blijven doen. Die discipline gaat wat de VVD betreft ook op voor de Europese begroting. De VVD steunt de inzet van Nederland om de stijgende rentekosten binnen de begroting te dekken, enige flexibiliteit te behouden en te proberen administratieve uitgaven te beperken. We zijn zeer kritisch op de nieuwe eigen middelen voor Europa. Sommige landen zien graag dat er meer gezamenlijke schuld wordt uitgeven via eurobonds, maar daar is de VVD, kan ik gerust zeggen, gewoon tegen. AI is nog niet ter sprake gekomen, dus dan doe ik dat maar. De VVD is van mening dat het een belangrijk onderdeel van de toekomstige economische groei kan zijn, maar Europa en Nederland blijven achter met investeringen. Het kabinet zet in op het bouwen van autonome Europese AI-capaciteit en -infrastructuur. Dat is de juiste weg, maar het is ook belangrijk dat er aandacht is voor de risico's, en dan vooral van schuldgefinancierde investeringen. We zien dat er enorm veel in geïnvesteerd wordt. Is de minister van mening dat er sprake is van een AI-bubbel? En zo ja, wil hij daar in Europees verband aandacht voor vragen, en daarbij in de gaten houden wat er op de financiële markten gebeurt? Het is voor Europa mogelijk toch beter om klaar te staan als die bubbel uit elkaar spat. Wat kan de minister eraan doen om Europa hierop te laten anticiperen? Dan zien we dat de potentiële economische groei van veel lidstaten is afgenomen en dat de groei voornamelijk wordt gedreven door toename van arbeidsaanbod en niet door een toename van arbeidsproductiviteit. Vindt de minister dit zorgelijk? En zo ja, is hij van plan om in Europees verband daar een punt van te maken? Dan is er weer sprake van een windfall tax; de collega van D66 begon erover. Dat is een belasting op overwinsten van energiebedrijven. Zes landen willen dit op EU-niveau invoeren, maar dit kan grote negatieve gevolgen hebben voor investeringen in de energiesector. De Europese Commissie heeft het idee afgewezen. Wat is het standpunt van de minister in deze kwestie? Dat was 'm.