Selibon

Dank u wel. Dan kom ik bij de vragen. Mevrouw Den Hollander vroeg hoe mijn brief zich verhoudt tot het plan, de brief van BZK en de lange termijn. Ik zou daarop het volgende willen zeggen. Ik heb in die brief een concretisering van de aanpak geprobeerd te geven. Dat betekent uiteraard dat de brief van de staatssecretarissen van KGG en van BZK blijft staan. Wij hadden samen afgesproken: als ik naar Bonaire zou gaan, zou ik drie zaken proberen te regelen. Dat is ook gelukt. Aan de ene kant moest ik voor de hele situatie — daar kom ik straks even op terug — type IV-toezicht in gang zetten. Dat is in gang gezet. Ik heb ook concrete afspraken gemaakt over wat we doen in de tussenliggende periode. Daar kom ik zo op terug. We hebben het meetinstrument in gang gezet. Dat was een hele belangrijke. Dat betekent namelijk ook voor bewoners dat zij zien dat het menens is. Ook kunnen zij straks online, via het RIVM en het laboratorium op Bonaire, zien hoe het zit met de stoffen die worden aangetroffen. Het derde was dat ik een afspraak zou maken met de gezaghebber en de gedeputeerden om ervoor te zorgen dat er een hele concrete aanpak zou komen, waar we inderdaad elk kwartaal zaken over doen, zodat je weet: als ik in 2028 wil stoppen met het storten, betekent dat dat we deze stappen moeten zetten. Dat zijn de drie resultaten waar ik mijn best voor heb gedaan, samen met de gezaghebber. Volgens mij zaten we daar exact hetzelfde in. Dat betekent — daar zal de staatssecretaris zo meteen verder op ingaan — dat je mijn brief van 1 september moet zien in de context. In oktober gaan we weer met Deloitte te maken krijgen, dus dan ga je weer volgende stappen zetten wat betreft het stortvak en nadenken over wat uiteindelijk de langetermijnoplossing wordt. Dan was er een vraag van mevrouw Schilder. Hoe zit het als zo meteen de uitvoeringsorganisatie onder het eilandbestuur, het Openbaar Lichaam Bonaire valt? Hoe stuur je daar dan op? We hebben gekozen voor het volgende. Het is belangrijk dat we er in de tussentijd voor zorgen dat de stappen op het eiland zelf worden gezet. Dat staat nog even los van het toezichtverhaal. Daar kom ik zo op terug. Dat ga ik op enig moment naar mij toe trekken, maar wel in goed overleg met het Openbaar Lichaam Bonaire en de gezaghebber. Ik heb met hem afgesproken dat wij ons er samen verantwoordelijk voor moeten voelen. Als ik "samen" zeg, bedoel ik dat wij — de collega van BZK en ik zijn daar natuurlijk een en hetzelfde in; dat is tenslotte het kabinet — er samen met de gezaghebber aan die kant voor moeten zorgen dat wat we afspreken ook elke keer weer getoetst wordt. "Is dat gebeurd? Hebben we de volgende stappen gezet?" Vandaar dat we ervoor hebben gekozen om de uitvoeringsorganisatie op die manier op te hangen, want daar zit natuurlijk de kennis, maar daardoor kunnen we ook de vraag beantwoorden hoe het zit met de mensen die ergens verstand van hebben; wat gaan die doen? We staan in nauw contact met elkaar. Tussendoor bellen we en we zien elkaar één keer in de drie maanden. Vandaar dat we dit construct hebben gekozen. Dan was er nog een vraag van mevrouw Tseggai over de toegankelijke informatievoorziening. Ze vroeg hoe die, met al deze afspraken in beeld, gaat zorgen voor openbaarmaking. Er wordt een plan gemaakt, het uitvoeringsplan of werkprogramma; ik wil namelijk vooral niet dat het een proces is, maar wel dat het een werkprogramma is. Van dat werkprogramma is communicatie een onderdeel. Met communicatie bedoel ik twee dingen. Ten eerste bedoel ik de communicatie die wij hier in het Haagse willen, die uw commissie en het kabinet moeten gebruiken; het is de communicatie naar de eilandsraad. Maar het is vooral ook: op welke manier krijgen bewoners gestandaardiseerd informatie, op standaardmomenten? Hoe kunnen zij zien wat de metingen hebben opgeleverd? En hoe zorg je ervoor dat zo'n bewonersorganisatie standaard een plek heeft in het proces? Dat is wat we hebben afgesproken en dat wordt onderdeel van het werkprogramma zoals dat in oktober wordt opgeleverd. Dan kom ik bij het meetnetwerk.