Commissiedebat · donderdag 3 september 2026
Selibon
Annet Bertram
staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat
Om te beginnen bij de laatste vraag: er wordt zo meteen ook op de landfill gemeten. Er wordt door de deskundigen daar alleen nog bekeken waar je dat het beste kunt aanbrengen. Dat kan niet op elke plek. Dat zijn mensen van een laboratorium op Bonaire zelf dat zich hiertegenaan bemoeit. Zij weten hoe je dat het beste kan doen. Ik heb ze ook gesproken. Ze hebben een heel meetprogramma ontwikkeld. Dat moet worden uitgerold, dus er gaan een paar maanden overheen voordat je het helemaal voor elkaar hebt, maar de eerste metingen staan al wel online. Die heb ik op het vliegveld zelfs al bekeken. Dat geeft dus wel de indruk dat we daar langzamerhand progressie in maken.
Dan: hoe moet je zo meteen beoordelen wat er uit de metingen komt? Dat moet blijken als we de eerste resultaten van de metingen binnen hebben. U heeft helemaal gelijk — ik heb er met het RIVM over gesproken — dat het niet iets is dat je zomaar doet. Daar is inderdaad kennis en kunde voor nodig. Daarom blijft het RIVM ook betrokken, samen met het laboratorium. Ik hoop daar de volgende keer iets meer over te kunnen zeggen.
Dan heb ik het meetnetwerk gehad. Ik kom nu bij de vragen over wat het betekent voor bevoegd gezag als je naar type IV gaat. De eilandsraad heeft op enig moment een brief gestuurd waarin werd gezegd: wij vinden dat het tijd wordt om die maatregel te nemen. Dat betekent dus dat de minister het bevoegd gezag wordt. Ik heb daar vervolgens tamelijk uitgebreid over gesproken met het eilandbestuur, met de gezaghebber en de gedeputeerde. Langzamerhand zijn we gezamenlijk tot de conclusie gekomen dat dat inderdaad het beste is wat we nu zouden kunnen doen. Je doet het natuurlijk niet zomaar; laten we eerlijk zijn. Maar ze hebben ook gezegd: dit probleem is zo omvangrijk dat het eigenlijk niet anders meer kan.
Toen is het juridische proces direct in gang gezet. Dat betekent dat we, meen ik, inmiddels bij de consultatie van Bonaire zelf zijn. De eerste juridische teksten zijn gemaakt. Ik hoor van mijn ondersteuning dat de consultatie binnenkort gaat starten. We moeten alle stapjes doorlopen, inclusief het voorleggen aan de Raad van State. Dat gaat dus even duren.
We hebben vastgesteld dat de situatie niet zo lang kan wachten en wat we nu van twee kanten hebben ondertekend is een samenwerkingsverklaring, waardoor de ILT al samen met betrokken partijen aan de slag kan. Als type IV straks een feit is en het bevoegd gezag bij de minister ligt, gaat Rijkswaterstaat de vergunningen aftekenen en heeft de ILT de toezichtfunctie. In de tussentijd gaat de ILT al aan de slag met het eilandbestuur, maar ook met alle betrokkenen, zodat er stappen worden gezet om duidelijk te maken aan welke voorschriften moet worden voldaan in relatie tot de vergunning. Denk aan het scheiden van afvalstromen: hoe kan daar op dit moment mee worden begonnen en wat kan er lokaal gebruikt worden? Er wordt een asbestdepot voorbereid. Dit zijn in ieder geval stappen die we in de verklaring hebben opgenomen, maar alles wat nodig is en waarbij de ILT kan helpen, wordt nu in gang gezet. Dat betekent dat we koersen op een type IV-besluit. Dat is in voorbereiding. We moeten dat wel netjes doen. In de tussentijd proberen we alle stappen te zetten alsof we al in de type IV-situatie waren.