Duurzaam vervoer

Dank u wel, voorzitter. Stel je voor: een auto die je huis van stroom voorziet, geen zorgen over stijgende prijzen aan de pomp, betaalbaar en schoon vervoer voor iedereen, niet alleen voor de happy few. Dat is het Nederland waar D66 voor werkt: een bloeiende economie, gebouwd door Nederlandse makers. De tijd werkt voor ons. Terwijl de brandstofprijzen door het dak gaan, blijven de stilstaanders olie en gas neerzetten als "veilig" en "stoer". Het omgekeerde is waar: kiezen voor de economie van de toekomst is goed voor onze portemonnee en vasthouden aan olie en gas is een dure hobby geworden. Ik wil het vandaag over drie dingen hebben: betaalbare elektrische auto's voor iedereen, deelmobiliteit en de Nederlandse ondernemers die dat mogelijk maken. Ik begin bij het eerste onderwerp. Over vijf jaar moet een elektrische auto voor iedereen bereikbaar zijn. De zakelijke leasebakken van vandaag moeten de betaalbare auto's van de toekomst worden, niet alleen voor wie het kan betalen, maar voor iedereen die een auto nodig heeft. Als ik zeg "iedereen", dan bedoel ik ook echt iedereen: mensen die willen kopen, mensen die willen leasen en mensen die maar af en toe gebruikmaken van een auto. Voor wie wil kopen, zit de sleutel in de tweedehandsmarkt. Nieuwe elektrische auto's beginnen bij €20.000. Voor heel veel mensen is dat niet betaalbaar. Tweedehands kan al vanaf €5.000. Maar veel te veel zakelijke auto's verdwijnen na de leaseperiode naar het buitenland, in plaats van hier tweedehands te worden verkocht. Daarom wil D66 snel een greentimerregeling, zodat die auto's hier blijven en hier betaalbaar worden. Voor wie liever leaset, komt vanuit dit ministerie de subsidie gebruikte elektrische auto's eraan. Mijn oprechte complimenten aan de staatssecretaris voor dat initiatief. De zorg die we daarbij hebben, is: voorkom dat dit vooral bij middeninkomens terechtkomt. Is de staatssecretaris het met die analyse eens, en zo ja, wat wil zij eraan doen? Voor wie maar af en toe een auto nodig heeft, moeten wat D66 betreft de subsidies die we vanuit de socialleasingregeling uitgeven voor elektrische auto's ook beschikbaar zijn voor deelmobiliteit. Dat brengt mij bij mijn tweede punt. Niet iedereen wil of kan een auto op naam. Denk aan de student, die af en toe naar de bouwmarkt moet. Of denk aan je zus, die naar een verjaardag aan de andere kant van het land moet. Met hetzelfde subsidiebedrag als de nu voorgestelde regeling kan je voor een langere tijd vooruit met een deelauto. Dat is een net zo eerlijke keuze als kopen of leasen, en soms ook de slimmere. Laten we slim zijn. Deelauto's zijn de ideale buurtbatterij. In Utrecht en Eindhoven laden al tientallen deelauto's terug naar het net. 1.000 van dat soort auto's kunnen in potentie veel doen om netcongestie te verzachten. Deelauto's kunnen dus veel problemen tegelijkertijd oplossen: minder blik op straat, meer ruimte om te bouwen en een steviger stroomnet. Maar op dit moment zitten regels dat in de weg. Is de staatssecretaris bereid om ervoor te zorgen dat deze deelauto's vanaf 2027 niet dubbel worden belast over dezelfde stroom die ze eerst opnemen en dan later weer teruggeven? Ik wil afronden met de Nederlandse ondernemers, die vooroplopen in dit verhaal. Die zijn er immers genoeg. We hebben inmiddels het dichtste laadnetwerk ter wereld. Een Nederlands bedrijf is de Europese top van het snelladen. Ondernemers uit ons land ontwikkelen bidirectioneel laden, bouwen de zwaarste e-trucks en laadpleinen langs de snelweg, terwijl andere landen nog zoeken naar een antwoord. De nieuwe toekomst ...