Naar de inhoud
Uitspraken Lisa Westerveld, 10 sep
Plenair debat · donderdag 10 september 2026

een datakluis bij de Belastingdienst met 64 miljoen documenten over de toeslagenaffaire

Dank, voorzitter. Toen wij met het nieuwe team van PRO na de vorige verkiezingen de portefeuilles gingen verdelen, gaf ik aan graag woordvoerder Hersteltraject toeslagen te willen zijn omdat ik graag wilde bijdragen aan oplossingen voor mensen die zo veel hebben meegemaakt, voor mensen die keihard zijn geraakt door racisme en voor mensen die al in armoede zaten en nog eens een keer slachtoffer zijn geworden van de overheid. Ik wilde namelijk graag bijdragen aan het terugwinnen van het vertrouwen. Het was ook om hier samen de schouders onder te zetten, want over de partijen heen willen we allemaal oplossingen voor de gedupeerden. Maar helaas gaat het in te veel debatten helemaal niet over de vraag wat de ouders, jongeren en andere gedupeerden nodig hebben, maar over gedoe en over onrust. Nu gaat het weer over de datakluis met miljoenen documenten die bij de Belastingdienst is gevonden. Dit debat gaat over hoe het kan dat deze datakluis jarenlang uit het zicht is gebleven en over de vraag waarom de Kamer niet eerder is geïnformeerd. Het gaat over onrust omdat gedupeerde ouders en jongeren zich net als wij afvragen welke documenten er in die kluis zitten. Sommigen hopen dat er documenten bestaan die eindelijk een verklaring geven over waarom zij zo hard zijn aangepakt. Anderen vrezen dat deze documenten weer nieuwe ellende en nieuwe onrust gaan opleveren. Ik begrijp ook heel goed dat een groep gedupeerden aangifte heeft gedaan, dat ze niet zomaar vertrouwen dat hier weinig aan de hand is. Het is extra pijnlijk omdat ouders keihard zijn gestraft omdat er soms één document ontbrak in de stukken die ze moesten aanleveren. Zij zien nu dat de Belastingdienst de eigen informatiehuishouding niet op orde heeft. De vraag is wat de staatssecretarissen zelf gaan doen om te ontdekken wat hier is misgegaan. Ik ben heel benieuwd naar de antwoorden op de vragen hierover van de vorige sprekers. Ik sluit me bij die vragen aan. Voorzitter. Beide staatssecretarissen hebben hun excuses aangeboden voor het te laat informeren van de Kamer. Dat waardeert PRO. Maar hoe kan het dat de staatssecretarissen al in juli 2025 werden geïnformeerd over het bestaan van de datakluis, maar Kamer en gedupeerden pas in april 2026 op de hoogte werden gesteld? Is staatssecretaris Palmen het met ons eens dat volledig transparante communicatie essentieel is om het vertrouwen van de gedupeerden terug te winnen, en dat dat ook betekent dat als je nog niet helemaal zeker bent van een zaak, de Kamer en gedupeerden alvast worden geïnformeerd om de schijn van een doofpot tegen te gaan? En zo ja, kan de staatssecretaris aangeven hoe ze in het vervolg omgaat met nieuwe informatie of situaties, en met de communicatie daarover? Wat gaat de staatssecretaris anders doen om nieuwe onrust te voorkomen? Hoe laat ze zien ook echt de leiding te hebben over de hersteloperatie? Voorzitter. De schade is natuurlijk veel groter dan het te laat informeren van de Kamer. Het is volstrekt logisch dat de gang van zaken de twijfel en de onrust bij gedupeerden voedt. Daarmee kom ik op een voor PRO hele belangrijke vraag. Zijn de staatssecretarissen om alle twijfel weg te nemen bereid om aanvullend onderzoek te laten doen om te achterhalen of er sprake was van opzet om informatie achter te houden voor de parlementaire enquêtecommissie? Want alle twijfel wegnemen is keihard nodig. Voorzitter. Ik zei het al: dit debat gaat over gedoe, gaat over onrust, terwijl het voor veel gedupeerden belangrijker is wat er in die datakluis zit. De taak om miljoenen documenten, tientallen miljoenen documenten, te onderzoeken ligt bij de commissie-Maatoug. Maar de Kamer heeft nog steeds geen taakopdracht, geen taakstelling, voor deze commissie gezien. Wanneer krijgen we duidelijkheid over de opdracht aan deze commissie? Wanneer kunnen we hierop reageren? Voorzitter. Herstel kan alleen als slachtoffers echt gezien en gehoord worden. Dat gebeurt niet bij voortdurende onrust. Daarom verwacht ik van deze staatssecretarissen straks niet alleen een glashelder antwoord op alle vragen die de Kamer stelt, ik verwacht ook specifiek van de staatssecretaris Herstel Toeslagen dat ze ons vertelt wat ze anders gaat doen, hoe zij de leiding pakt over de operatie en hoe zij het vertrouwen van ons en van de gedupeerden gaat terugwinnen.

In hetzelfde debat

16 andere bijdragen
Doğukan Ergin DENKVoorzitter. Toen het toeslagenschandaal in 2019 boven tafel kwam, deden wij een belofte aan alle gedupeerde toeslagenouders: de onderste steen komt boven. Vandaag, zeven jaar verder, na talloze debatten, parlementaire on… Doğukan Ergin DENKVoorzitter, dank je wel. Ik heb twee moties. De eerste motie gaat over het alsnog doen van aangifte. We hebben het in Nederland zo geregeld dat het OM erover gaat of iets strafbaar is of niet, en niet een accountantskant… Edgar Mulder PVVDank u wel, voorzitter. Je hoeft in dit dossier in een debat niet politiek of emotioneel te overdrijven. Het is ook bijna niet meer mogelijk als je ziet wat er allemaal gebeurd is. Over die datakluis en wat er gebeurd is… Edgar Mulder PVVDit is zo'n foute afleiding. Dat datakluis werd genoemd in een Kamerbrief van 28 mei 2019 over de voortgang van de AVG. De Belastingdienst had gezegd: er zijn verouderde documenten, die doen we in een datakluis en we gaa… Edgar Mulder PVVIn het debat is duidelijk geworden dat het latje voor strafrechtelijk onderzoek exact op de hoogte ligt dat als er omstandigheden zijn dat er mogelijk een strafbaar feit is gepleegd, je daartoe over kan gaan. Ook is duid… Eelco Eerenberg staatssecretaris van FinanciënVoorzitter, dank u wel. Dank ook voor het debat van vandaag over dit belangrijke maar ook echt ingewikkelde thema, waar ik ook zelf veel gevoelens bij voel die velen van u in het debat kenbaar hebben gemaakt. Zoals gezeg… Eelco Eerenberg staatssecretaris van FinanciënIk denk dat ik het voor 90% eens ben met wat de heer Dijk hier zegt. Ik denk dat wij net een andere weging maken van het woord "zorgvuldigheid", want zorgvuldigheid is hier misschien wel het allerbelangrijkste. Ik heb ge… Eelco Eerenberg staatssecretaris van FinanciënDaar wil ik graag met de heer Dijk en de rest van de Kamer over spreken. Als u zegt dat u meer waarborgen wil voor de onafhankelijkheid van dat aanvullende onderzoek — dat heb ik velen van u horen zeggen — dan wil ik gra… Eelco Eerenberg staatssecretaris van FinanciënWe zijn het er in dit huis allemaal snel met elkaar over eens dat het zwaar is wat er is gebeurd. De lijn die wij moeten bewaken, is of er opzet is, dus of het moedwillig is gebeurd. Dan moet je met elkaar echt meer in h… Eelco Eerenberg staatssecretaris van FinanciënUit het BDO-rapport blijkt voor mij niet dat er mensen moedwillig de boel hebben besodemieterd. Moet je aanvullend onderzoek doen? Ja. Naar ons oordeel is scherp, onafhankelijk onderzoek daarvoor de beste route. Als uw K… Eelco Eerenberg staatssecretaris van FinanciënHet is ook weleens leuk dat ik een keer fake news mag brengen. Dat is me nog niet heel vaak gebeurd. Ik kom tot hetzelfde oordeel. Ook ik heb net in mijn introductie gezegd dat het moment waarop mensen hebben gezegd "let… Eelco Eerenberg staatssecretaris van FinanciënDit is eigenlijk geen vraag, maar ik heb goed gehoord dat u zegt dat het onafhankelijk moet gebeuren. Ik denk dat we daarin, ook in het debat van vandaag, stappen kunnen zetten met elkaar. De stap naar het strafrecht vin… Eelco Eerenberg staatssecretaris van FinanciënWe zouden hier niet staan als we dit gesprek niet met u zouden voeren. Natuurlijk vinden we dus dat we transparant moeten zijn en aan waarheidsvinding moeten doen. Wat staat er in het Wetboek van Strafvordering? Er moet … Eelco Eerenberg staatssecretaris van FinanciënHet is mooi dat de heer Ergin deze casus erbij haalt, want juist in die casus zijn er ook allerlei tussenstappen gedaan, en hebben mijn voorgangers ook aanvullend onderzoek gelast, om pas met veel meer informatie in hand… Eelco Eerenberg staatssecretaris van FinanciënIk snap veel van de elementen in de interruptie van de heer Ergin en daar kan ik eerlijk gezegd ook wel mee verbinden. Alleen is de vraag: hebben we dat redelijke vermoeden? Dat redelijke vermoeden moet je in handen hebb… Eelco Eerenberg staatssecretaris van FinanciënJa, het moet worden onderzocht. Dat heb ik inmiddels in veel woorden hier gezegd. Ik vind dat dat ook een scherp onderzoek mag zijn. Ik vind dat dat een onafhankelijk onderzoek moet zijn. Maar om als staatssecretaris aan…