een datakluis bij de Belastingdienst met 64 miljoen documenten over de toeslagenaffaire

Voorzitter, dank. Ik doe deze inbreng ook namens het lid Keijzer. Voorzitter. Als iets één keer gebeurt, is het een incident. Als het twee keer gebeurt, is het misschien toeval. Als het drie keer gebeurt, is het een patroon. Bij de vierde keer wordt het verdacht. Maar het bleef niet bij vier keer. De Belastingdienst, Dienst Toeslagen en het ministerie van Financiën konden tientallen keren openheid geven. Ze konden documenten laten zien. Het woord "datakluis" klinkt alsof het om iets geheims ging, maar dat was niet zo. Ambtenaren wisten ervan, dg's wisten ervan, sg's wisten ervan, staatssecretarissen wisten ervan en ministers wisten ervan. Ze waren allemaal geïnformeerd. Ze wisten allemaal dat er 64 miljoen documenten waren en ze wisten dat die documenten belangrijk waren. Toch heerste er een oorverdovende stilte. Toen de stilte doorbroken werd, ontkenden ze simpelweg dat er überhaupt iets aan de hand was. Bovendien schreven deze bewindspersonen ook nog dat er geen bewijs is dat de informatie bewust is achtergehouden. Hoe kan zoiets nou? Minimaal zes bewindspersonen wisten ervan. Daaronder waren ook bewindspersonen die vandaag aanwezig zijn. Mijn vraag is dus simpel: als de informatie niet bewust is achtergehouden, waarom heeft de Kamer die informatie dan niet gekregen? Graag een reactie van staatssecretaris Palmen. We moesten geloven dat nu echt alles op tafel zou komen na alle ellende, na alle fouten en na alles wat de ouders is aangedaan. Nu zou de overheid eerlijk zijn en zorgvuldig gaan handelen. Ze had een fout gemaakt en had ervan moeten leren. Wat blijkt wederom? Weer is de overheid niet eerlijk. Weer werd niet alles gedeeld. Terwijl het kabinet en wij hier met z'n allen iedere dag de rechtsstaat prediken alsof die het woord van God is, wordt die rechtsstaat makkelijk weer aan de kant geschoven als een baantje in gevaar komt, als een dienst in gevaar komt, als een systeem in gevaar komt. De rechtsstaat is immers een soort deeltijdhobby: soms ligt die op tafel en soms ligt die in een kluis. Het is maar net hoe de pet staat. En hier staan we dan. Het nieuws heeft ons alweer ingehaald, want inmiddels weten we ook van een tweede datakluis. Foutje, bedankt? "Ik herken me niet in het geschetste beeld en betreur de hieruit ontstane ophef"; zoiets zal het waarschijnlijk wel weer worden. Daarmee ontstaat onmiddellijk de volgende vraag: hoeveel van dit soort afgeschermde dataomgevingen bestaan er eigenlijk nog binnen Financiën? We weten inmiddels van één datakluis. Daarna blijkt er nog één zijn. Maar zouden we er dan zijn zonder onderzoek? We moeten alles nagaan. Daarom wil DNA dat het ministerie niet alleen naar deze twee gevallen kijkt, maar per dienst volledig inventariseert welke verschillende dataomgevingen er bestaan of hebben bestaan. Wie gaf de opdracht tot het aanleggen hiervan? Wanneer zijn ze aangelegd? Wat zit erin? Wie had toegang? En vooral: is de informatie uit die omgeving eerder buiten informatieverzoeken van de Kamer, onderzoekscommissies, rechters of burgers gebleven? De Kamer moet hier op korte termijn volledig inzicht in krijgen. Voorzitter. Met zo'n overheid valt geen land te bezeilen, laat staan te besturen. Met zo'n overheid heb je eigenlijk geen vijanden meer nodig. De overheid is gebonden is aan de Grondwet, maar lapt de rechtsstaat vervolgens toch aan haar laars. Als een paar oplettende ambtenaren zeggen dat misschien drie of vier wetten zijn overtreden, wat doen we dan? Precies, niks. Daarom vraag ik beide staatssecretarissen, maar vooral staatssecretaris Palmen, opnieuw of zij echt vinden dat er nog steeds geen volledig onafhankelijk onderzoek nodig is. En waarom doet staatssecretaris Palmen of haar collega nog steeds geen aangifte? Dan kan het onafhankelijke Openbaar Ministerie onderzoeken of er strafbare feiten zijn gepleegd. Graag een reactie. Waarom kijken we weer alleen intern? Of gaan we nu eindelijk echt handelen met een onafhankelijk onderzoek, als het nodig is een onderzoek door het OM, en gaan we schoon schip maken en mensen verantwoordelijk houden voor wat ze hebben gedaan of voor wat ze niet hebben gedaan? Als wij als Kamer tientallen keren niet de informatie krijgen, als informatie bewust wordt achtergehouden en als zelfs een mogelijke valse verklaring voor de parlementaire enquêtecommissie niet genoeg reden is voor onafhankelijk onderzoek, kunnen we hier vandaag net zo goed het licht uitdoen. Voorzitter, ik rond af. Ook alle informatie die eerder is gegeven, moet opnieuw worden bekeken en alsnog worden gegeven, niet als een klein deel of als steekproef maar alles. Dat betreft alle informatie aan de Tweede Kamer, de parlementaire enquêtecommissie, rechters en alle mensen die informatie hebben opgevraagd, vooral de toeslagenouders. Ook moet per direct worden gestopt met het vernietigen en opruimen of verwijderen van gegevens uit de datakluis. Alles moet worden opgeslagen. Iedere verandering moet worden bijgehouden en iedere toegang moet worden geregistreerd, want anders blijkt later weer dat er informatie is verdwenen. Ik zie de excuusbrief namelijk al op mijn netvlies verschijnen. Voorzitter. Nederland heeft behoefte aan openheid van zaken en, als feiten dat laten zien, aan vervolging. Niemand staat immers boven de wet, ook de overheid niet. Dank u wel.