Ja.
Ik denk dat je op heel veel beleidsterreinen zowel regels als andere vormen van beleid nodig hebt. Qua natuur zijn we echt doorgeschoten in het top-down afdwingen met allerlei regels, juridisering en fuiken en dergelijke, denk ik. Deze Natuurherstelverordening gaat verder vanuit die gedachte en daarom vind ik haar ook verwerpelijk. Het is überhaupt al absurd hoe die is aangenomen, door een soort autocratische machtsgreep door een groene milieuminister uit Oostenrijk die tegen de wens van haar eigen kabinet en kamer in dit heeft doorgedrukt. Ik wil de minister dus eigenlijk ook oproepen om dit opnieuw ter discussie te stellen en ook in Europa dat gesprek te blijven voeren, om die risico's op een nieuw moeras te beperken. Ik denk dat daar best interesse in zal zijn. Is de minister daartoe bereid?
Je hebt nu ook die stresstest voor de Habitatrichtlijn. Ik wil graag weten wat Nederland daartoe heeft ingebracht. Het wordt een "technisch-feitelijke inbreng", maar ik zou dat toch graag ontvangen. Velen hebben er al op gewezen, maar ik denk inderdaad dat het risico levensgroot is dat je met een soort salamitactiek een nieuwe technocratische fuik in wordt gerommeld. Noem het "stikstoffuik 2.0", of "stikstoffuik 4.0" eigenlijk, want je hebt ook al de zwaluwen en de dassen en dergelijke, waar de VVD het al over had. Ik wil dus ook gewoon graag weten hoe de minister dat risico ziet. Hoe kijkt hij daar nou naar? Is hij het ermee eens dat we dat zo klein mogelijk moeten maken? De vraag is dus wat Europa nu precies verplicht, welke aanvullende keuzes Nederland zelf maakt, wie erover beslist en welke juridische gevolgen daar vervolgens uit voortvloeien. De vraag is al vaak gesteld, maar wij willen inderdaad ook per onderdeel van het Natuurplan zien wat nou rechtstreeks voortvloeit uit die verordening en wat nationale beleidskeuzes zijn. Wat is bestaand beleid, wat is er al gaande en welke onderdelen kunnen juridische gevolgen gaan krijgen? Wat is eigenlijk het gevolg? Wat gaat er gebeuren als er wordt geconstateerd dat Nederland een doel niet haalt?
Het conceptplan is inderdaad nog heel vaag. Het lijkt een soort beleidsmatige routekaart, maar de keuzes over referenties, indicatoren en meetmethoden zijn heel erg bepalend. Wat is nou herstel? Hoe bepaal je of iets zich herstelt? Vergeleken met wat? Waarmee vergelijk je het en met wanneer? De referentie die je kiest, lijkt dan heel wetenschappelijk, maar bepaalt dus enorm veel van de rechtsgevolgen en ook hoe groot die hele restopgave wordt. Ik vind dat de Kamer dat precies inzichtelijk moet krijgen. Daarom is het wat mij betreft ook niet genoeg om te zeggen: we doen geen Europese koppen. De vaagheid zit niet alleen rond hoe je die doelen ruimtelijk gaat invullen, wat natuurlijk ook tijdig helder moet worden, maar ook rond hoe je die doelen hebt bepaald, op grond van welke aannames. In dat alles moet de Kamer dus worden meegenomen, denk ik. Er is bijvoorbeeld vastgesteld dat er 18.000 hectare grijze duinen, zowel kalkrijk als kalkarm, moet komen. Dat is er nu nog niet. Dat is vastgesteld als doel, maar op grond waarvan en wie heeft dat gekozen? Hoe kom je tot dat getal?
Dan komen we ook bij die uitvoeringswet, die inderdaad een nieuwe wettelijke grondslag creëert waarmee je volgens AMvB-regels Natuurherstelverordeningsactiviteiten kunt gaan toepassen. Er wordt dus een nieuwe bevoegdheid gecreëerd, maar kan de minister garanderen dat hij geen helemaal nieuw en zelfstandig vergunning- of beperkingsregime in het leven gaat roepen zonder expliciete parlementaire betrokkenheid? Sowieso moet er een voorhangprocedure komen bij zoiets, maar ik denk ook dat die AMvB's klaar moeten liggen als wij hier die wet gaan behandelen.
Voorzitter. De verordening kent dus voor zeer veel voorkomende habitattypes, die meer dan 3% van het grondgebied beslaan, ruimte voor afwijkende toepassing, maar hoe maakt Nederland nou van die mogelijkheid gebruik?
Uitspraken Diederik Boomsma, 3 sep