Naar de inhoud
Uitspraken Diederik Boomsma, 3 sep
Commissiedebat · donderdag 3 september 2026

Commissiedebat Ontwerp-Natuurplan

Ja. Ik denk dat je op heel veel beleidsterreinen zowel regels als andere vormen van beleid nodig hebt. Qua natuur zijn we echt doorgeschoten in het top-down afdwingen met allerlei regels, juridisering en fuiken en dergelijke, denk ik. Deze Natuurherstelverordening gaat verder vanuit die gedachte en daarom vind ik haar ook verwerpelijk. Het is überhaupt al absurd hoe die is aangenomen, door een soort autocratische machtsgreep door een groene milieuminister uit Oostenrijk die tegen de wens van haar eigen kabinet en kamer in dit heeft doorgedrukt. Ik wil de minister dus eigenlijk ook oproepen om dit opnieuw ter discussie te stellen en ook in Europa dat gesprek te blijven voeren, om die risico's op een nieuw moeras te beperken. Ik denk dat daar best interesse in zal zijn. Is de minister daartoe bereid? Je hebt nu ook die stresstest voor de Habitatrichtlijn. Ik wil graag weten wat Nederland daartoe heeft ingebracht. Het wordt een "technisch-feitelijke inbreng", maar ik zou dat toch graag ontvangen. Velen hebben er al op gewezen, maar ik denk inderdaad dat het risico levensgroot is dat je met een soort salamitactiek een nieuwe technocratische fuik in wordt gerommeld. Noem het "stikstoffuik 2.0", of "stikstoffuik 4.0" eigenlijk, want je hebt ook al de zwaluwen en de dassen en dergelijke, waar de VVD het al over had. Ik wil dus ook gewoon graag weten hoe de minister dat risico ziet. Hoe kijkt hij daar nou naar? Is hij het ermee eens dat we dat zo klein mogelijk moeten maken? De vraag is dus wat Europa nu precies verplicht, welke aanvullende keuzes Nederland zelf maakt, wie erover beslist en welke juridische gevolgen daar vervolgens uit voortvloeien. De vraag is al vaak gesteld, maar wij willen inderdaad ook per onderdeel van het Natuurplan zien wat nou rechtstreeks voortvloeit uit die verordening en wat nationale beleidskeuzes zijn. Wat is bestaand beleid, wat is er al gaande en welke onderdelen kunnen juridische gevolgen gaan krijgen? Wat is eigenlijk het gevolg? Wat gaat er gebeuren als er wordt geconstateerd dat Nederland een doel niet haalt? Het conceptplan is inderdaad nog heel vaag. Het lijkt een soort beleidsmatige routekaart, maar de keuzes over referenties, indicatoren en meetmethoden zijn heel erg bepalend. Wat is nou herstel? Hoe bepaal je of iets zich herstelt? Vergeleken met wat? Waarmee vergelijk je het en met wanneer? De referentie die je kiest, lijkt dan heel wetenschappelijk, maar bepaalt dus enorm veel van de rechtsgevolgen en ook hoe groot die hele restopgave wordt. Ik vind dat de Kamer dat precies inzichtelijk moet krijgen. Daarom is het wat mij betreft ook niet genoeg om te zeggen: we doen geen Europese koppen. De vaagheid zit niet alleen rond hoe je die doelen ruimtelijk gaat invullen, wat natuurlijk ook tijdig helder moet worden, maar ook rond hoe je die doelen hebt bepaald, op grond van welke aannames. In dat alles moet de Kamer dus worden meegenomen, denk ik. Er is bijvoorbeeld vastgesteld dat er 18.000 hectare grijze duinen, zowel kalkrijk als kalkarm, moet komen. Dat is er nu nog niet. Dat is vastgesteld als doel, maar op grond waarvan en wie heeft dat gekozen? Hoe kom je tot dat getal? Dan komen we ook bij die uitvoeringswet, die inderdaad een nieuwe wettelijke grondslag creëert waarmee je volgens AMvB-regels Natuurherstelverordeningsactiviteiten kunt gaan toepassen. Er wordt dus een nieuwe bevoegdheid gecreëerd, maar kan de minister garanderen dat hij geen helemaal nieuw en zelfstandig vergunning- of beperkingsregime in het leven gaat roepen zonder expliciete parlementaire betrokkenheid? Sowieso moet er een voorhangprocedure komen bij zoiets, maar ik denk ook dat die AMvB's klaar moeten liggen als wij hier die wet gaan behandelen. Voorzitter. De verordening kent dus voor zeer veel voorkomende habitattypes, die meer dan 3% van het grondgebied beslaan, ruimte voor afwijkende toepassing, maar hoe maakt Nederland nou van die mogelijkheid gebruik?

In hetzelfde debat

16 andere bijdragen
André Flach SGPVoorzitter, dank u wel. "Natuurherstelverordening": het woord klinkt niet goed. Het klinkt als een contradictio in terminis. Want natuur is volgens Van Dale alles wat op de aarde niet door mensen is gemaakt. Dat wringt m… Caroline van der Plas BBBVoorzitter, dank u wel. BBB was en is tegen de Europese Natuurherstelverordening. Nederland heeft overigens ook tegengestemd. Het concept-Natuurplan, dat minister Jaimi van Essen naar Brussel heeft gestuurd, is een tikke… Caroline van der Plas BBBHet is helemaal niet te zeggen dat die opbrengsten er zijn. Er staat bijvoorbeeld in dat de zorgkosten misschien minder worden, omdat mensen blij worden van een boompje en meer struiken. Dat zou beter zijn voor hun welzi… Caroline van der Plas BBBIk maak me grote zorgen over het standpunt van de VVD, dé ondernemerspartij van Nederland. Ondernemers zitten nu al aan alle kanten klem. De VVD hoort dat bedrijven niet meer willen investeren in Nederland omdat de spelr… Caroline van der Plas BBBBoeren weten wat er op hen afkomt. Zij hebben dat in het vizier, maar de burgers in Nederland hebben geen idee wat de Natuurherstelverordening en dit Natuurplan ook voor hen gaan betekenen. Ook bij de gemeentes staat dit… Caroline van der Plas BBBAls er één beroepsgroep is die weet hoe belangrijk schoon water, schone lucht en een schone bodem zijn, dan zijn het de boeren. Die doen dit namelijk al eeuwen. Dat is hun grond. Dat is waar zij voor leven en voor werken… Caroline van der Plas BBBVoorzitter. Ik eindigde net met de woorden: we zijn helemaal knettergek geworden in Nederland. Daar blijf ik bij. Nederland wordt gewoon voor het lapje gehouden. Echt. Nederland wordt gewoon voor het lapje gehouden. Al d… Chris Jansen PVVDank u wel, voorzitter. Dit kabinet is knettergek. Het heeft ook de prioriteiten duidelijk niet op orde. Er is nergens geld voor. Denk aan infrastructuur, zorg, AOW, pensioenen et cetera, et cetera. Boodschappen zijn inm… Chris Jansen PVVIk rond af, voorzitter. Bovendien zijn de financieel-economische gevolgen voor individuele boerenbedrijven nog steeds niet volwaardig in beeld gebracht. Graag een reflectie daarop van de minister.… Diederik Boomsma JA21Dank, voorzitter. Het Natuurplan. In de term "natuurplan" schuilt inderdaad al een bijzonder soort maakbaarheidshubris, alsof je de natuur met een spreadsheetje en een model kunt managen, terwijl die zich daar vaak helem… Diederik Boomsma JA21Absoluut. Ik ben een ongelofelijk voorstander van een groene stad. Ik heb ook in Amsterdam als raadslid voorstellen gedaan voor natuurinclusief bouwen. Dat kan ook. Er zijn allerlei mogelijkheden. Als je voldoende kennis… Diederik Boomsma JA21Nou, hier kijk ik toch echt fundamenteel anders naar. Ik denk dat de natuur zelf uiteindelijk ook echt meer gebaat is bij een soort bottom-upbenadering en niet bij het idee dat je dat van bovenaf helemaal met percentages… Diederik Boomsma JA21Heel kort. Ik zeg ook niet dat de overheid nooit iets moet doen. Alleen, de manier waarop de overheid optreedt, is wel heel belangrijk. Je kunt allerlei dingen doen als overheid die niet leiden tot juridische fuiken en v… Diederik Boomsma JA21Nou ja, om dan nog een voorbeeld te noemen, voeg ik het volgende nog toe. Er zijn al heel veel vragen over gesteld door de heer Flach, de heer Grinwis en anderen. Wij willen gewoon heel goed worden meegenomen. We willen … Diederik Boomsma JA21Er is heel veel te zeggen. Dat is een prachtige vlinder die inderdaad alleen nog, misschien, voorkomt in Limburg. Die is heel kwetsbaar, want die is afhankelijk van één plant, de pimpernel. De larven vallen op de grond e… Diederik Boomsma JA21Ja, er is een grote liefde voor de natuur, maar ook een grote angst dat dit leidt tot allerlei problemen waardoor je geen gezonde politieke belangenafwegingen meer kunt maken. Dat staat of valt allemaal bij de referentie…