Voorzitter, dank u wel. "Natuurherstelverordening": het woord klinkt niet goed. Het klinkt als een contradictio in terminis. Want natuur is volgens Van Dale alles wat op de aarde niet door mensen is gemaakt. Dat wringt met een natuurherstelverordening. Zorg voor de schepping is nodig om soortenrijkdom en een groene leefomgeving te bewaken, maar ik voel me niet thuis bij een welhaast religieuze maakbaarheidsgedachte waarbij natuur alleen goed kan zijn als er zo veel hectare van iets is gerealiseerd, er zo veel typische soorten voorkomen en de depositie onder een x-aantal mol zit. Hoe ziet de minister dit? Op welke leest wordt zijn Matuurplan geschoeid?
De SGP maakt zich zorgen, want ook over de Habitatrichtlijn klonken sussende woorden. Die zou namelijk geschoeid zijn op de Nederlandse aanpak van de ecologische hoofdstructuren, waarbij ambitie gepaard zou gaan met realisme en met oog voor wat er in gebieden speelde. Dat is bar tegengevallen. Ik wil graag voorkomen dat we nu dezelfde kant opgaan. Gaat de minister de Natuurherstelverordening zo sober mogelijk interpreteren en implementeren?
Het is volstrekt onduidelijk waar we nu op koersen. Het lijkt simpel: voor 2030 moet 30% van het habitatoppervlak dat nu niet in de goede toestand is, hersteld worden. Maar wat is een goede toestand? Het is een klein zinnetje in een document van 250 pagina's: "Voor de Natuurherstelverordening is een tijdelijke werkdefinitie voor een goede toestand van habitattypen opgesteld; een toestand waarin de drukfactoren en/of andere knelpunten op een zodanig beheersbaar niveau zijn dat deze niet in de weg staan aan het behalen van de instandhoudingsdoelstelling." Een tijdelijke werkdefinitie. Wie gaat die bepalen? Blijft de KDW bijvoorbeeld de heilige graal?
Het lijkt simpel: in 2030 moet meer dan 400 hectare wetlands in een goede toestand worden gebracht. Als je dit afpelt, kom je bij de Westerschelde. Dat betekent ofwel opnieuw honderden hectares ontpolderen ofwel grote zeeschepen niet naar Antwerpen laten varen. We willen ons toch niet in deze fuik laten vangen?
Het lijkt simpel: er moet 2.300 hectare droge heide bij. Maar waarom zo veel? Als je het afpelt, kom je voor de onderbouwing uit bij een ecologische analyse uit 2014, maar daarin staat alleen dat er 10% tot 25% bij zou moeten komen, zonder onderbouwing. Dat steekt. De wetenschap zou leidend moeten zijn, maar wordt de wetenschap niet overvraagd? Moet het niet een meer politieke afweging zijn in dit krapbevolkte landje?
Met provincies is afgesproken dat hun opgaves betaalbaar moeten zijn. Mijn indruk is dat realisatie van de opgeschreven herstelopgave voor honderden vierkante kilometers natuur miljarden gaat kosten. Nou, dat is door het impactassessment wel ondersteund. Hoe brengt de minister dit bij elkaar? De minister wil daarbij binnen vier jaar vier keer zoveel nieuwe natuur als eerder de bedoeling was. Waarom deze verdubbeling? Het kost veel geld. Kun je met inzet van dit geld voor beter beheer van bestaande gebieden en meer agrarisch natuurbeheer niet meer natuurwinst bereiken? Het moet gaan om biodiversiteit en natuur, en niet om zo veel mogelijk groene vinkjes in Brussel.
Provincies en waterschappen, en zij niet alleen, maken zich zorgen over de voorgelegde uitvoeringswet. Er worden verantwoordelijkheden toegedeeld en Natuurherstelverordeningsactiviteiten vastgelegd zonder dat enigszins duidelijk is wat dit gaat betekenen. Denk aan de potentiële impact van een verslechteringsverbod buiten Natura 2000. Duwt de minister op de pauzeknop tot die duidelijkheid er wél is? De wet lijkt aan te sturen op externe werking van NNN-gebieden. Gaat de minister voorkomen dat ook activiteiten buiten deze gebieden als Natuurherstelverordeningsactiviteit aangemerkt kunnen worden?
Tot slot. De Kamer heeft per motie gevraagd om de zienswijzeprocedure en milieueffectrapportage ook te koppelen aan het definitieve Natuurplan met de concrete maatregelen. De Kamerbrief van 26 juli is onduidelijk. Komt er een zienswijzeprocedure en een milieueffectrapportage voor de maatregelen in het definitieve Natuurplan alvorens deze in Brussel worden ingediend? Het mag duidelijk zijn: de SGP staat daarop.
Uitspraken André Flach, 3 sep