Veiligheid en integriteit Defensie

Voorzitter. Dan ga ik nu naar het mapje veiligheid. Ik kom bij de vraag over de implementatie van aanbevelingen van de OVV. Een vraag van mevrouw Jagtenberg: hoe gaan de aanbevelingen van de OVV geïmplementeerd worden? Nogmaals, Defensie doet er alles aan om te zorgen voor een veilige werkomgeving. De overtuiging die de OVV constateert nemen we serieus en gaan we bespreken met de commandant en alle Defensieonderdelen. Ik weet in ieder geval zeker dat er geen enkele commandant in deze organisatie is die dodelijke ongevallen of ernstige ongelukken voor lief neemt. Het zijn stuk voor stuk professionals die zich bewust zijn van de risicokant van hun werk en zich verantwoordelijk voelen voor hun mensen. Het gaat erom dat we reflecteren op de risico's en de randvoorwaarden die samenhangen met het versneld gereedstellen. Zo kan bijvoorbeeld worden besproken welke nieuwe risico's de huidige context met zich meebrengt. De OVV benoemt bijvoorbeeld het beperkte risicobewustzijn bij vooral jongeren die nu de krijgsmacht binnenkomen. Dit nemen wij echt mee in bijvoorbeeld de opleidingen, in de gesprekken met onze commandanten, maar ook met de onderofficieren, die natuurlijk in eerste instantie met deze nieuwe generatie te maken hebben. De heer De Groot vroeg in het verlengde hiervan hoe commandanten worden geholpen bij bijvoorbeeld het bespreekbaar maken van de mentale weerbaarheid. Wat is hierin de rol van de NLDA en hoe past dit binnen hoofdtaak 1? De commandanten worden geholpen vanuit de NLDA met intensieve teambegeleiding en snelle feedback. De coaches lopen dan ook mee met de commandanten en kunnen direct feedback geven op de interactie met de teams. Ik weet toevallig dat we op de NLDA een aantal vrouwelijke hoogleraren hebben rondlopen die bij de wereldklasse horen als het om dit thema gaat en die over de hele wereld vertellen over mentale weerbaarheid. Dat geeft ook wel iets aan over dat wij in Nederland op dit thema best vooroplopen en dat het ook onze rol is om ook bij hoofdtaak 1 de mentale weerbaarheid in de opleidingen goed te verwerken. Daarnaast hebben we verschillende weerbaarheidsprogramma's bij de diverse OPCO's. Project KNAK! — met een uitroepteken — is denk ik een goede. Dat is heel laagdrempelig georganiseerd door, ik meen, alleen maar onderofficieren. In ieder geval is de initiator een onderofficier. We vragen continu aandacht voor World Suicide Prevention Day. We hebben gele bankjes op de kazernes staan, waar je op kunt gaan zitten als je problemen hebt. Zo is dat zichtbaar voor iemand anders. Ook doen we continu onderzoek naar nieuwe behandelingen van PTSS en naar de inzet van bedrijfsmaatschappelijk werk of de geestelijke verzorging. Het is eigenlijk een continu proces dat we elke keer doen. We kijken ook nadrukkelijk naar wat onder andere de oorlog in Oekraïne ons leert. Een heel praktisch voorbeeld: de drogers in de wc, die föhns, worden op bepaalde plekken in Oekraïne weggehaald omdat dat geluid een beetje als drones klinkt. Dat zijn dingen die wij natuurlijk niet weten, want wij zijn niet zover. Maar dat soort lessen implementeren we bijvoorbeeld ook. De heer De Groot stelde de vraag hoe een vaste oefenleiding kan bijdragen aan de veiligheid van een oefening zonder een extra bureaucratische laag te worden. Ik denk dat dit een terechte vraag is. Als we ergens geen behoefte aan hebben, is het dat. PCLAS heeft een vaste organisatie die eenheden begeleidt bij de oefeningen. Personeel van het Land Training Centre ondersteunt de grote oefeningen. Zij wegen de oefendoelstellingen, de omstandigheden en het oefentempo van eenheden en evalueren die ook. Tijdens de oefening Fighter Lion, waar u geloof ik ook bent geweest … Dat weet ik even niet meer zeker. Nee, niet? Dan is dat voor de volgende keer. Tijdens deze oefening is op basis van punten waar ze toen tegenaan liepen een en ander aangepast. Ik denk dat dit ook wel aangeeft hoe adaptief dit is. Ik was vorige week zelf in het zuiden van Engeland bij een oefening van Luchtmobiel. Daar zie je ook gewoon hoe dat werkt. Er was ook een vraag, een beetje in het verlengde daarvan, van de heer Bolhuis over de vaste oefenleiding. De OVV adviseert een vaste oefenleiding, maar wij hebben een mobiele oefenleiding. De heer Bolhuis vraagt hoe die zich tot elkaar verhouden en waarom dat zo is en of daar een verschil in zit. Het is inderdaad zo dat landen met grote oefenterreinen … Duitsland en Frankrijk hebben grote oefenterreinen. In de VS is een oefenterrein soms zo groot als de provincie Utrecht. Daar heb je ze echt dedicated op een locatie zitten. Dat is bij ons een stuk minder. Vorige week was ik in Zuid-Engeland. Daarbij ging er een mobiele oefenleiding mee. Wat ons betreft doet die hetzelfde, maar omdat wij een andere krijgsmacht zijn dan de grotere broers doen wij dat anders. Dan de heer Van Lanschot …