Veiligheid en integriteit Defensie

Daar heeft de heer Bolhuis gewoon een punt. De OVV heeft dat onder andere ook gezegd. We zijn ons daar ook van bewust. Dat implementeren we natuurlijk ook meteen in de opleiding. Het is ook wel goed om je te realiseren dat de mobiele ... Ik moet het even goed formuleren: hoe had ik het nou ook alweer gezegd? O ja, het LTC. Het personeel daarvan kan altijd overrulen. Als zij bij een oefening zijn en zien dat de situatie onveilig is, kunnen zij zeggen: zo gaan we het niet doen. Even om het visueel te maken: waar ik vorige week was, waren continu mensen met in dit geval witte hesjes aan die om die oefening heen heel scherp bekeken of de procedures werden gevolgd, of de onderofficieren op de juiste manier bezig waren. Dat wordt continu gedaan. Ook wordt er continu geëvalueerd en gerapporteerd, zo van: joh, we kwamen bij deze oefening dit of dat tegen. Tijdens oefening Fighter Lion hebben ze bijvoorbeeld geconstateerd dat het niet helemaal lekker ging en dat het toch beter zou moeten. Zij hebben wel echt een soort doorzettingskracht dat ze kunnen zeggen: veiligheid voor alles en dit gaat zo niet. Ik denk dat het goed is dat we goed in kaart brengen of er vooruitgang in zit. Hebben we bijvoorbeeld minder interventies in de loop van de tijd? Hebben we minder bijna-incidenten? En hoe kunnen we dit verbeteren? Ik denk dat het goed is dat we dit in het voorjaar delen met uw Kamer in de Stand van Defensie. Voorzitter. Dan heb ik in zekere zin ook de vragen van meneer Van Lanschot over de near misses beantwoord. Inderdaad, een terecht punt. We willen er natuurlijk gewoon gevoel bij hebben hoe we daarvan leren, of ze ook voldoende worden gerapporteerd en of het er minder worden, want dat is natuurlijk uiteindelijk wat je wilt. Dat zit eigenlijk in dezelfde toezegging die ik net aan de heer Bolhuis deed, namelijk dat wij in de Stand van Defensie hierover aan de Kamer rapporteren. Dan de vraag van mevrouw Ten Hove hoe wordt vastgesteld of een leidinggevende integer is. Dit wordt vastgesteld in de jaarsgewijze beoordelingscyclus. Ik denk dat het sowieso goed is dat integriteit een vast onderdeel is van elke opleiding en elk evaluatiegesprek. U noemde iets als het spiegeltje waarin je kijkt om te zien of je integer bent. Ik weet niet of we nog steeds zulke spiegeltjes hebben, geen idee, maar er wordt ontzettend geduwd op integriteit, omdat we weten dat een gebrek aan integriteit kan leiden tot corruptie en dat dit het draagvlak voor Defensie uiteindelijk kan ondermijnen. We zijn ons er heel erg van bewust dat we dat niet kunnen hebben. Een gebrek aan integriteit kan er ook voor zorgen dat er fouten worden gemaakt waardoor er uiteindelijk dodelijke of zeer ernstig gewonde slachtoffers vallen. Integriteit is dus een continu onderdeel van niet alleen de opleiding, maar ook de evaluatie. Als iemand bevorderd wordt, wordt er natuurlijk ook bekeken of de persoon in kwestie integer is. Nou ja, dat is dus een terecht punt. Ik denk ook dat we er allemaal scherp op moeten zijn, omdat het uiteindelijk het fundament van onze krijgsmacht is. De heer Van Lanschot had een vraag over de screening van reservisten. Ik heb een aantal van deze verhalen ook al gehoord. Helaas zijn er inderdaad reservisten met heel specifieke kennis waarvan eigenlijk iedereen denkt dat we die in de organisatie moeten hebben, bij wie door een wat onlogisch carrièrepad, vaak in het buitenland, de screening van hun achtergrond niet goed kan worden gedaan of in ieder geval ingewikkeld is voor de MIVD. Ik zou kunnen toezeggen dat wij gaan onderzoeken hoe wij de MIVD beter in staat kunnen stellen om direct met hun counterparts in andere landen te kunnen schakelen. Ik kan u ook toezeggen dat het een onderwerp gaat zijn in de gesprekken met mijn counterparts tijdens mijn bezoeken aan bepaalde landen waar dit voorkomt. Dit is inderdaad een probleem. Het zijn er niet heel veel, zeg ik er ook bij. Het zijn er een paar, een handvol. Maar het zijn vaak wel net de mensen van wie je zegt: die moeten we hebben. Het is dus goed dat de heer Van Lanschot dit agendeert. Dit is ook weer een extra push voor ons om hiermee aan de gang te gaan.