Dank, voorzitter. Begin deze eeuw piekte de WAO, de voorloper van de WIA, op ongeveer 800.000 uitkeringen. In totaal werden dat jaar bijna 1 miljoen arbeidsongeschiktheidsuitkeringen verstrekt. Het systeem piepte en kraakte. De WAO was veel te duur en er bleven te veel mensen permanent in hangen. En toen werd de WIA ingevoerd: een nieuwe regeling waarmee deze problemen zouden moeten worden verholpen. Inmiddels verstrekt UWV echter opnieuw bijna 900.000 arbeidsongeschiktheidsuitkeringen, zijn de kosten daarmee wederom enorm uit de hand gelopen en blijkt eveneens alweer dat veel te weinig mensen re-integreren. Dus het systeem zit net zo vast als voorheen. Een WIA-beoordeling laat vanwege de grote instroom en het tekort aan verzekeringsartsen maandenlang op zich wachten. De capaciteit van UWV wordt verder belast door een omvangrijke hersteloperatie. Hoe langer duidelijkheid uitblijft, hoe groter de onzekerheid en hoe moeilijker re-integratie wordt. Dat is een groot probleem, en daar moet ook zeker iets aan gebeuren.
Maar die problemen in de uitvoering zijn wat Forum voor Democratie betreft niet de kern van de zaak. De kern is dat het stelsel niet werkt, niet alleen vanwege de fouten in de uitvoering, maar ook vanwege fouten bij de invoering. Het Nederlandse socialezekerheidsstelsel is een systeem dat is gebouwd voor een goed functionerende grotendeels rechtvaardige samenleving, maar dat wordt toegepast op een samenleving die inmiddels steeds minder goed functioneert. Er is steeds minder samenhang, waardoor zij steeds verdeelder is. Gemeenschap en vertrouwen zijn in volledige staat van ontbinding. Moedeloosheid, luiheid en onrechtvaardigheid nemen de boel over.
Die staat van ontbinding komt van binnen. Een onzekere economie waarin zelfs de hoogopgeleide van vandaag morgen met lege handen zou kunnen staan. Een baan die nu een zekerheid lijkt, kan morgen verdwenen zijn omdat die bijvoorbeeld is vervangen door kunstmatige intelligentie of is weggereorganiseerd. Structuren uit onze cultuur en onze maatschappij zijn en worden weggeslagen. Gevlogen zijn de gemeenschap, normaliteit en de regelmaat. Gevlogen zijn ook het plezier, de humor, de gezelligheid, zij het door technologie, zij het door ideologie. De staat van ontbinding komt vanzelfsprekend ook van buiten. We hebben het in Nederland goed geregeld, maar zijn niet waakzaam over wie ons land binnenkomt. Wij handhaven ook geen strenge eisen over wie gemeenschapsgeld ontvangt. Dit weet men in Afrika en het Midden-Oosten maar al te goed.
Neem de bijstand. Het aantal bijstandsontvangers groeit al jaren. Die groei wordt voor het merendeel veroorzaakt door de instroom van jongeren onder de 27. Dit terwijl de arbeidsmarkt krap is en banen voor het oprapen liggen. Een bepaald soort jongere blijkt echter liever in de hangmat van Vadertje Staat te liggen. Wat voor soort jongeren zijn dat? Buiten-Europese allochtonen. De afgelopen drie jaar groeide het aantal jongeren in de bijstand met 20%. Van die toename bestond 60% uit eerstegeneratie-immigranten van buiten Europa. Dat betekent dus dat deze jongeren hier niet geboren zijn, dat ze hier amper een paar jaar hebben gewerkt en waarschijnlijk zelfs helemaal niet, voordat ze het welletjes vonden en op belastinggeld gingen leven. Maar het probleem is groter. Als werkschuwe buiten-Europese jongeren van de tweede generatie worden meegerekend, dus allochtonen wier ouders buiten Europa zijn geboren, dan heb je 75% van de toename in de bijstand in beeld. Welk aandeel van de 20% zogenaamd Nederlandse instromers is derde generatie niet-Europees en valt zodoende volgens de CBS-cijfers inmiddels onder "autochtoon"? Wie het weet, mag het zeggen.
De cijfers vertegenwoordigen ook de forse absolute aantallen. Van de eerste generatie niet-westerse jongeren zit bijna een op de tien in de bijstand. Van het totale aantal mensen in de bijstand is 56% niet-westers allochtoon. Dat komt neer op 231.000 mensen, oftewel 9% van alle niet-westerse allochtonen in Nederland. Een op de tien niet-westerse immigranten in Nederland leeft hier op belastinggeld. En dan heb ik het alleen nog maar over de bijstand. Ook van andere uitkeringen is bekend dat ze bovengemiddeld door niet-westerse allochtonen worden aangesproken en zelfs misbruikt. Dat is natuurlijk zeer kwalijk; kwalijk van de profiteurs die naar ons land toe komen om te pakken wat ze kunnen pakken, maar nog veel kwalijker van onze regering, want deze verhoudingen zijn niet nieuw. Het verspillen van belastinggeld aan geïmporteerde volkeren is niet nieuw. Dit gebeurt al decennia, en al decennia doet onze overheid helemaal niets. FVD gelooft daarom niet dat het zin heeft om het vandaag te hebben over allerlei details en komma's in de uitvoering. Het systeem kent te grote fundamentele gebreken. Die moeten worden opgelost. Wij zijn ook voorstander van de herziening van het socialezekerheidsstelsel. Dat heeft een praktische kant, en daar bestaan binnen FVD ook concrete ideeën voor, maar FVD zou FVD niet zijn als we geen laag dieper zouden willen kijken. Wat wat ons betreft nog veel meer nodig is dan een herziening, is een hervorming van onze samenleving door zingeving en gemeenschap te laten herbloeien, door een economie tot stand te brengen waarin het menselijke contact centraler komt te staan, door grenzen te stellen en profiteurs de deur te wijzen. Dan zouden we écht beginnen om problemen op te lossen, niet alleen binnen de sociale zekerheid maar op alle beleidsterreinen.
Dank u wel.
Uitspraken Milan Schenk, 23 sep