Uitvoering sociale zekerheid

Dank, voorzitter. De overheid weet de Nederlander doorgaans uitstekend aan zijn verplichtingen te houden. Is de termijn voorbij? Dan heb je pech. Is een document niet naar behoren ingevuld? Ja, jammer dan. Betaling te veel ontvangen? Terugbetalen, met rente. Dit zijn enkele voorbeelden van een regering die niet meeleeft met de Nederlander en absoluut geen coulance biedt. We kennen het credo allemaal, weliswaar niet van het UWV maar van de Belastingdienst: leuker kunnen we het niet maken, wel makkelijker. Om de minister een klein duwtje in de rug te geven: dat credo vindt onze fractie helemaal niet gek. We moeten mensen die misbruik maken van het socialezekerheidsstelsel aanpakken, zo simpel is het. Regels zijn er niet voor niets, en de samenleving heeft ook behoefte aan die duidelijkheid, maar dat geldt dan wel beide kanten op. Want hoe zit dat dan met een overheid die haar verplichtingen weigert na te komen? Normaal gesproken hadden we daar een oplossing voor, namelijk een bestuurlijke dwangsom, maar dit kabinet wil daar een stokje voor steken. Zelfs rechtszekerheid is dus niet meer zeker bij dit kabinet. Want een bestuurlijke dwangsom moet en zal gekielhaald worden door het kabinet. Kijk, we begrijpen heel goed dat we dat doen voor asielzoekers, die hier nooit en te nimmer asiel hadden mogen aanvragen, maar niet voor Nederlanders die niets fout hebben gedaan. Nee, zodra het UWV de termijnen niet haalt, is de enige mogelijkheid die nog resteert een gang naar de rechter. Daarmee is dit dus niets minder dan lak hebben aan de Nederlander. Het is gewoon puur burgertje pesten, want het is deze overheid, onze overheid, die de boel niet op orde heeft. Het UWV zit al jaren aan te klooien met grove fouten in de WIA-dossiers en wat doet de overheid? Niet de bezem door de toko halen. Nee. Niet de problemen oplossen, niet de gemaakte fouten zo snel als mogelijk herstellen. Nee. Wat het kabinet doet, is de burger van zijn machtsmiddelen strippen. Dat is doodeng. Graag verneem ik van de minister hoeveel Nederlanders op dit moment wachten op een beslissing op een WIA-aanvraag en bij hoeveel van deze aanvragen de termijn al is overschreden. Ook horen we graag hoe vaak het UWV de afgelopen twee jaar voor de rechter heeft moeten verschijnen in zaken waarin het niet tijdig een beslissing nam. Voorzitter. Dan over naar een ander probleem. Dat is het WIA-schandaal, recent ook weer in het nieuws. Sinds de WIA-problematiek in 2024 bij het UWV aan het licht kwam, zijn we van herstelactie naar herstelactie gegaan. Dat is recent. We weten allemaal dat het UWV al achttien jaar de fout inging. Ook in andere dossiers zien we dat de fouten zich opstapelen. Het UWV functioneert al jarenlang niet. De bezem moet erdoorheen. Ze zijn structureel te laat en maken bovendien structureel fouten op alle denkbare dossiers. Is er iemand in deze zaal die denkt dat het beter gaat, dat al die mensen die zijn benadeeld, geholpen zijn? Want de ene hersteloperatie is nog niet klaar of het volgende lijk komt alweer uit de kast. Nog geen twee weken geleden werd duidelijk dat een extra aantal van 13.000 WIA-dossiers zal worden gecontroleerd op fouten. Ik zei twee jaar geleden al: ga nou die dossiers controleren; waarschijnlijk zijn er nog veel meer fouten te ontdekken. Dat was allemaal niet nodig. Wat is er veranderd, vraag ik aan de minister. Waarom doen we dat nu toch? De belangrijkste vraag is: wanneer stopt deze ellende? Dat wil ik weten van de minister. Kan de minister in ieder geval toezeggen dat het na deze extra 13.000 dossiers dan ook klaar is, dat we aan het einde zijn van het foutenfestival bij het UWV? Of blijft deze minister gewoon ieder jaar een nieuwe editie van het foutenfestival organiseren? Mijn advies aan de minister is dan ook: zorg dan voor een fatsoenlijke line-up, zodat de bezoekers in ieder geval een leuke tijd hebben. De enige manier om dat te doen, is de huidige line-up, oftewel de top van het UWV, gewoon te vervangen. Voorzitter. Deze minister moet als de wiedeweerga aan het werk om het UWV weer op niveau te krijgen en de uitvoering van sociale zekerheden weer in goede handen te brengen. Hij moet niet de Nederlander zijn rechtsmiddelen afnemen, nee, hij moet zorgen dat het UWV op tijd en nauwkeuriger werkt. We snappen best dat de minister met een financiële opgave zit. Al die fouten, al die overschreden termijnen, kosten natuurlijk bakken met geld. Maar nogmaals, de oplossing is dan niet om de dwangsommen maar gewoon af te schaffen, maar om te zorgen dat die dwangsommen nooit betaald hoeven te worden, met andere woorden een goed functionerend UWV, een goed functionerend socialezekerheidsstelsel, op poten zetten. Want hoeveel heeft deze opeenstapeling van fouten en hersteloperaties de belastingbetaler inmiddels al gekost? Werk aan de winkel, zeg ik tegen de minister, en zorg dat de boel op orde komt. Dank u wel.