Wijziging van de Archiefwet 1995 ter verruiming van de mogelijkheden om archiefbescheiden die in een archiefbewaarplaats berusten en die persoonsgegevens bevatten, ter raadpleging en gebruik beschikbaar te stellen (36889)

Zeker. Ik heb nog twee vragen, mevrouw de voorzitter. Eén. Dit is de laatste vraag vanuit D66 rondom het historisch wetenschappelijk onderzoek: is dat online door de onderzoeksinstituten toegestaan en werpt deze wet daar geen belemmeringen voor op? Laat ik als eerste zeggen dat toegang voor wetenschappers tot de archieven zoals dit centraal archief ongelofelijk belangrijk is. Het zijn ook de wetenschappelijke instellingen die hebben meegewerkt aan die hele contextuele duiding zoals die dadelijk toegankelijk gaat zijn voor iedereen. Het huidige wettelijke kader biedt de ruimte voor het raadplegen van archieven voor de wetenschap. Indien er openbaarheidsbeperkingen op archieven rusten, worden er voorwaarden aan deze raadpleging gesteld. Dat geldt ook voor de wetenschappelijke partijen die daar toegang toe willen hebben. Op dit moment zijn we met bijvoorbeeld het NIOD en het Huygens Instituut bezig om afspraken te maken over een voor wetenschappers bestemde en bruikbare toegang tot de data achter het gedigitaliseerde centraal archief. Er zitten natuurlijk heel veel ruwe data achter — dat is ook precies wat het Kamerlid beschreef — die je zou willen kunnen gebruiken om allerlei cross-overanalyses te maken die je uit die data kan halen. Volgens mij lopen daar goede gesprekken over. Deze wet beperkt echter absoluut niet de toegang en de mogelijkheden voor de wetenschap. Mevrouw de voorzitter, de laatste vraag. Wordt er voldoende rekening gehouden met het digitale tijdperk in general? De Archiefwet die is aangepast en gemoderniseerd, is juist ook aangepast en gemoderniseerd met het oog op de verbetering van het digitaal archiefbeheer. Het coördinerende departement is hier BZK, want dat is het coördinerende departement voor de informatiehuishouding van de Rijksoverheid. U moet dus eigenlijk bij mijn collega zijn, staatssecretaris Van der Burg, die hier de verantwoordelijkheid heeft. Ik kan hier misschien wel zeggen dat op basis van de Archiefwet alle departementen verplicht zijn om planmatig met hun informatiebeheer om te gaan. Dat betekent dus ook dat alle overheidsorganisaties verplicht worden om beheersregels op te stellen. Onderdeel daarvan is een kwaliteitssysteem gericht op de duurzame toegankelijkheid van documenten. De departementen zelf zijn verantwoordelijk voor de doorvertaling van dit plan naar hun eigen organisatie en voor de uitvoering. Dat valt dus ook niet onder OCW. Over tweeënhalf en vervolgens weer over vijf jaar wordt de Archiefwet 2026 geëvalueerd. Ik wil u daarbij zeker toezeggen dat hierbij ook oog is voor het digitale archiefbeheer. Dan ga ik naar het amendement. Laat ik vooropstellen dat ik een enorm begrip heb voor de grote behoefte die er bestaat bij geadopteerden om informatie te vinden over hun biologische ouders en hun familie, en bij moeders die op zoek zijn naar hun kinderen. Dan kom ik toch bij een wat meer ... Ik weet niet of het een technisch antwoord is, maar het is in ieder geval een antwoord gerelateerd aan de verantwoordelijkheid die ik vanuit mijn ministerie heb voor de Archiefwet. Op grond van de Archiefwet maakt de archivaris een belangenafweging tussen het belang van degene die informatie verzoekt en het belang van andere personen die in de adoptiedossiers voorkomen. Ik heb mij vanmiddag op het ministerie wat dieper laten informeren over hoe dat loopt en wat de huidige rechtspraak en de huidige wetgevende kaders zeggen. Daaruit hoor ik terug dat uit de rechtspraak en uit de internationale verdragen die erbij horen, volgt dat voor adoptiedossiers veel gewicht toekomt aan het belang van de geadopteerde en dat het Nationaal Archief dat ook op die manier uitvoert. Het zwaarwegende belang van betrokkenen gaat als heel zwaarwegend belang dus ook heel vaak voor. Daarbij geldt wel dat er situaties kunnen voorkomen waarin informatie niet verstrekt kan worden die niet direct gerelateerd is aan de adoptie of de afstamming. Ik noem even wat voorbeelden. Het gaat bijvoorbeeld om medische informatie van broers en zussen of van ooms en tantes. Waarom zitten die in dat dossier? Omdat het niet persoonsdossiers, maar gezinsdossiers zijn, waar dus ook namen in kunnen voorkomen, inclusief de medische informatie van deze familieleden. Ik ben een paar maanden geleden op werkbezoek geweest bij het Nationaal Archief. Ik heb toen ook gesproken met de archivarissen die deze belangenafweging maken. Zij hebben me ook toegelicht hoe dat dan gaat en wat er dus allemaal in zo'n gezinsdossier kan zitten. Als ik mee zou gaan in dit amendement, en dus, zeg maar, het moeten weghalen van dat soort informatie van andere personen in het gezinsdossier … Dat valt onder de AVG. Daar verandert het aannemen van dit amendement dan ook niks aan. Als we dit amendement met oordeel Kamer zouden appreciëren, dan wek ik daarmee de indruk dat er meer informatie beschikbaar gaat komen, wat niet het geval is, want dan legt dezelfde AVG nog steeds diezelfde beperking op. Misschien nog een generieke, meer wetsgerelateerde opmerking. Deze Archiefwet 2026 is een algemene kaderwet. Beslisregels voor specifieke soorten archieven hieraan koppelen, is ergens ingewikkeld. Ik ga dit dus ontraden. Ik zie de teleurstelling vanuit het CDA, dus ik ga er graag met u over in debat als u daar een andere blik op heeft.