Wijziging van de Archiefwet 1995 ter verruiming van de mogelijkheden om archiefbescheiden die in een archiefbewaarplaats berusten en die persoonsgegevens bevatten, ter raadpleging en gebruik beschikbaar te stellen (36889)

Hartelijk dank, voorzitter. Wij spreken over een wijziging van de Archiefwet. Archieven geven inzicht in onze geschiedenis. De mensen moeten kunnen achterhalen wat zich in het verleden heeft afgespeeld. Met deze wetswijziging wordt het eenvoudiger om met de juiste waarborgen archieven te onderzoeken. De VVD steunt de wijziging, want overheidsarchieven moeten wat ons betreft in beginsel toegankelijk zijn. Tegelijkertijd is het voor ons wel van groot belang dat het doel van de wet, te weten de verruiming van de toegang tot overheidsarchieven met openbare toegang tot persoonsgegevens met betrekking tot de genoemde gebeurtenissen, onverkort in stand blijft. De wijziging van de wet geeft geen aanleiding tot zorgen daarover. Wel hebben wij een aantal vragen aan de minister. De eerste vraag gaat over de AMvB. In een AMvB zullen nadere en meer gedetailleerde regels worden opgenomen over de belangenafweging en de te stellen voorwaarden bij het geven van inzage aan bezoekers. Deze nadere regels zijn nog niet bekend, maar het is wel van belang om te weten hoe precies de afweging gemaakt gaat worden om de goede balans te vinden tussen het recht op informatie en het recht op bescherming van persoonsgegevens. Het gaat dan bijvoorbeeld over de vraag wanneer iemand een voldoende zwaarwegend belang heeft en of een bezoeker uitgebreid moet motiveren waarom hij of zij bepaalde informatie wil zien. Ik maak me zorgen over het ontstaan van het systeem waarin de legitimiteit van iemands belangstelling door een autoriteit met een bepaalde mate van willekeur bepaald gaat worden. Mijn vraag aan de minister is hoe de gedetailleerde regels eruit gaan zien. Kan zij daar al een indicatie van geven? Daar waar gegevens openbaar gemaakt worden waarbij de persoonlijke levenssfeer van verdachten die uiteindelijk niet schuldig werden bevonden geraakt wordt, is het wenselijk dat dit duidelijk gemaakt wordt. Het wetsvoorstel maakt echter niet direct een onderscheid tussen archiefbescheiden van personen die schuldig zijn bevonden en archiefbescheiden van personen die onschuldig werden bevonden en zelfs niet vervolgd werden. Het is aan de archivaris om passende maatregelen te nemen om te waarborgen dat de persoonlijke levenssfeer niet onevenredig wordt geschaad. Ik vraag de minister welke maatregelen de archivaris gaat nemen en hoe dit gecontroleerd gaat worden. We moeten voorkomen dat iemand die 80 jaar geleden ten onrechte werd beschuldigd, niet nu alsnog als verdachte of zelfs als schuldige kan worden aangemerkt. Het wetsvoorstel beperkt de werking in de zin dat het publieke archieven betreft. Ook particuliere archieven kunnen gegevens bevatten die vanuit het oogpunt van informatie betreffende de genoemde gebeurtenissen van belang zijn wat betreft cultureel erfgoed. In hoeverre acht de minister het wenselijk dat dit soort archieven ook worden ontsloten? Gegeven het feit dat daar vele andere overwegingen een rol bij spelen, zoals de juridische context en de borging van proportionaliteit, is mijn vraag: gaat de minister hier onderzoek naar doen? Mijn laatste punt betreft het amendement dat net is ingediend. Wij vinden dat een heel belangrijk amendement. Wij zullen dat ook steunen, want het is gebaseerd op de motie-Michon. Vele moeders missen hun kinderen en die kinderen missen hun moeders. Die zijn naar elkaar op zoek. Dat punt moeten we echt gaan regelen. Ik heb alleen nog wel een vraag over de techniek van het amendement. Er wordt nu een onderscheid gemaakt tussen een geadopteerde en een afstammeling van een geadopteerde. Voor een geadopteerde is het 12 jaar en voor een afstammeling volgens mij vanaf 16 jaar, of misschien vanaf 18 jaar. Mijn vraag is of dat bewust is gedaan of niet. Dat is geen vraag aan de minister, maar aan de indiener van het amendement. Misschien kan die vraag in de tweede termijn beantwoord worden. Dat was het. Dank u wel.