Naar de inhoud
Uitspraken Rianne Letschert, 10 sep
Plenair debat · donderdag 10 september 2026

Wijziging van de Archiefwet 1995 ter verruiming van de mogelijkheden om archiefbescheiden die in een archiefbewaarplaats berusten en die persoonsgegevens bevatten, ter raadpleging en gebruik beschikbaar te stellen (36889)

Rianne Letschert minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Oké. Dan begin ik met de vragen die te maken hebben met de wetswijziging. Ik begin met een wat meer generieke vraag, die mij werd gesteld door het Kamerlid van D66, over de zorgvuldigheid waarmee dit hele traject de afgelopen periode is doorlopen, de vele adviezen die er zijn gekomen, hoe die zijn verwerkt in het uiteindelijke wetsvoorstel en welke aanpassing ik het meest bepalend vind voor de zorgvuldigheid van de wet. Ik heb natuurlijk de hele wetsgeschiedenis de afgelopen periode tot mij mogen nemen. Als ik dan kijk hoeveel organisaties advies hebben uitgebracht, met uiteindelijk ook in november '25 het mooie advies van de Raad van State, zie ik dat eigenlijk al die verschillende adviezen die we hebben binnengekregen steeds tot behoorlijke aanpassingen hebben geleid en dat we daar ook een toelichting op hebben gegeven. Die aanpassingen hebben we ook in de memorie van toelichting verwoord. U kunt vanaf hoofdstuk vijf in de memorie van toelichting per advies zien wat we daarmee gedaan hebben en hoe we dat in het wetsvoorstel hebben verwerkt. Het lastige met zo'n mooie vraag is dat als ik er nu één uitlicht, ik eigenlijk alle andere voorstellen die ook zijn gedaan, tekortdoe. Om toch een antwoord te geven op uw vraag: de rode draad is dat gaandeweg steeds meer op het niveau van het wetsvoorstel is geregeld, bijvoorbeeld voor welke categorie beperkte openbare archieven onlinebeschikbaarstelling soms nodig is en de voorwaarden waarbij dan in ieder geval aan voldaan moet worden. Dat is ook de hele discussie waardoor de autoriteit vorige keer op het negatieve advies uitkwam. Die rode draad, dus dat we het naar het niveau van het wetsvoorstel hebben getrokken, is heel belangrijk. Dat komt namelijk ook de zorgvuldigheid ten goede. Ik wil ook van de gelegenheid gebruikmaken om hier alle instanties die adviezen hebben gegeven, daar heel erg voor te bedanken. Mevrouw de voorzitter. Dan een vraag van het Kamerlid van PRO, Mohandis. Die ging over andere belangrijke onderwerpen die ook een zwaarwegend belang hebben, maar die buiten de categorieën vallen zoals die nu in de wet zijn opgenomen: welke ruimte is daarvoor? Zoals u weet, gaat het in dit wetsvoorstel om uitzonderlijke archieven waarvoor het, vanwege het maatschappelijke belang, gerechtvaardigd is ze voor eenieder online beschikbaar te stellen, ondanks dat ze nog bijzondere of strafrechtelijke gegevens bevatten. Op advies van de Raad van State is de categorie archieven waarvoor dit kan gelden, op wetsniveau ingekaderd. De reikwijdte is ook zo veel mogelijk beperkt tot de … Ik ga het even technisch maken. Dit is natuurlijk een wetsvoorstel dat gaat over mensen en de verhalen die mensen graag willen leren kennen, maar het gaat over wetstechniek. Excuses dat ik daar af en toe op inga, maar ik wil ook zorgvuldigheid gebruiken als ik het op die manier ga uitleggen. Als u kijkt naar de reikwijdte zoals die in overweging 158 van de AVG is opgenomen, dan ziet u dat er ook wordt verwezen naar de gebeurtenissen zoals we die nu hebben vastgelegd. Dat gaat dus over oorlogsmisdaden, politiek gedrag onder voormalige totalitaire regimes, genocide of misdaden tegen de menselijkheid. Voor de uitvoerbaarheid heb ik nog de categorie "oorlog" toegevoegd. Als er in de toekomst een wens zou zijn om dit ook voor andere belangrijke archieven mogelijk te maken, is dat uiteraard mogelijk, maar dan moet daartoe op wetsniveau opnieuw besloten worden. Er is nu niet voor gekozen om het heel veel wijder te maken, want waar stopt het dan? Dat wil niet zeggen dat in de toekomst, ook in het gesprek met de Kamer, niet een andere keuze gemaakt kan worden, maar nu gaat het echt over de categorieën die ik zojuist aan u schetste.

In hetzelfde debat

16 andere bijdragen
Erik van der Maas VVDHartelijk dank, voorzitter. Wij spreken over een wijziging van de Archiefwet. Archieven geven inzicht in onze geschiedenis. De mensen moeten kunnen achterhalen wat zich in het verleden heeft afgespeeld. Met deze wetswijz… Erik van der Maas VVDHeel fijn om te horen dat mijn naam nu synoniem is met de VVD. Hartelijk dank daarvoor. Daar ben ik erg trots op, uiteraard. Hartelijk dank aan de minister voor de beantwoording van mijn vragen. Ik heb er verder geen mot… Eveline Tijmstra CDADank u wel, voorzitter. Met dit wetsvoorstel worden de mogelijkheden om toegang te geven tot overheidsarchieven die persoonsgegevens bevatten, verruimd. Hoewel het wetsvoorstel een bredere reikwijdte heeft, is de aanleid… Eveline Tijmstra CDADank u wel, voorzitter. Ik wil de minister hartelijk danken voor de uitgebreide beantwoording van onze vragen. Het CDA vindt het heel erg belangrijk dat de partijen aan tafel blijven en dat het gesprek gevoerd wordt, zow… Heera Dijk D66Dank u wel, voorzitter. Ik was afgelopen week in Eefde. Dat is een plaatsje vlakbij Zutphen. Ik was er zelf nog nooit geweest. Ik ontmoette daar een vrouw uit Angola. Ik was nieuwsgierig hoe die vrouw daar terechtgekomen… Heera Dijk D66Dank u wel, voorzitter. Ook namens mij dank aan de minister voor de beantwoording. Goed om te horen dat het allemaal zorgvuldig is gegaan met allemaal verschillende partijen. Ik heb één motie en die heeft betrekking op h… Mohammed Mohandis PROVoorzitter, dank u wel. De aanleiding voor dit wetsvoorstel is de discussie over het online openstellen van het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging, ook wel CABR of oorlogsarchief genoemd, met 485.000 dossiers van … Mohammed Mohandis PROVoorzitter, dank u wel. Ik heb twee moties. Dank aan de minister voor de beantwoording in eerste termijn. Ik ga nog even door op het punt over het Nationaal Archief. Ik dien de volgende motie in.… Mohammed Mohandis PROMijn laatste motie gaat over het effect van het debat dat we eerder, een paar jaar geleden, hebben gevoerd over de nieuwe Archiefwet, hoe die zou moeten doorwerken en hoe de Rijksoverheid daarin het goede voorbeeld kan g… Rianne Letschert minister van Onderwijs, Cultuur en WetenschapDank u wel, mevrouw de voorzitter. Door deze wetswijziging kunnen wij een uniek project van groot maatschappelijk belang realiseren. Dat werd in al uw bijdragen vanavond ook benadrukt. We kunnen het meest geraadpleegde o… Rianne Letschert minister van Onderwijs, Cultuur en WetenschapJa, dat is sowieso een verstandige route; daar hebben we ervaring mee. Dan zou je opnieuw de verschillende instanties om advies gaan vragen. Je zou vragen wat het betekent voor andere, in uw woorden zwaarwegende, categor… Rianne Letschert minister van Onderwijs, Cultuur en WetenschapDan ga ik door met de beantwoording van de vraag van het Kamerlid van de VVD, de heer Van der Maas, over de algemene maatregel van bestuur en de wijziging van het Archiefbesluit die meer gedetailleerde regels zal stellen… Rianne Letschert minister van Onderwijs, Cultuur en WetenschapVoorzitter, dan ga ik naar het blokje over het belang van online voor eenieder. Een vraag vanuit het CDA was of ik kan bevestigen dat in de komende periode zowel met vertegenwoordigers van slachtoffers, bijvoorbeeld het … Rianne Letschert minister van Onderwijs, Cultuur en WetenschapNou, ik zeg niet dat wij alle besluiten gaan nemen en dan … Het is wel van belang dat de precieze uitwerking en de gesprekken die nu lopen, leiden tot een positie die we innemen als Nationaal Archief en ministerie. Daar … Rianne Letschert minister van Onderwijs, Cultuur en WetenschapWat ik zeg: dat is echt te vroeg. De precieze uitwerking, ook van de gesprekken die er zijn, is namelijk onderwerp van gesprek. Daar is dus nog geen uitkomst van. Zodra we daarbij in de buurt komen, zullen wij er advies … Rianne Letschert minister van Onderwijs, Cultuur en WetenschapZeker. Ik heb nog twee vragen, mevrouw de voorzitter. Eén. Dit is de laatste vraag vanuit D66 rondom het historisch wetenschappelijk onderzoek: is dat online door de onderzoeksinstituten toegestaan en werpt deze wet daar…