Financiële markten

Dank je wel. De voorgaande sprekers hadden het ook al over de spaarcultuur. 640 miljard staat op spaarrekeningen. Dat is natuurlijk zonde. Maar het is natuurlijk ook zonde dat de banken eigenlijk heel terughoudend zijn met het doorgeven van de ECB-rente aan de spaarders. De ECB gaf 4%. Inmiddels is dat 2,25%. De banken geven dat niet door aan de spaarders en zitten dus op hun geld. Die verdienen heel veel geld met al die betaalrekeningen. Dat is een slechte zaak. Ik zou dus aan de minister willen vragen of hij ervoor kan zorgen dat de banken op z'n minst de ECB-rente moeten vergoeden aan spaarders, in plaats van dat ze daaronder gaan zitten? Een ander punt zijn de kosten van de spaarrekeningen, want die stijgen elk jaar fors. Ik zag dat in 2025 de kosten van een betaalrekening met meer dan 10% zijn gestegen. ASN Bank spant de kroon met 25%. Het simpele feit dat wij een spaarrekening hebben en moeten hebben, want anders kunnen we niet functioneren in deze samenleving, levert de banken elk jaar 1,25 miljard op. Ook wat dat betreft zou ik de minister willen vragen of hij daar niet iets aan kan doen, zodat het wat goedkoper wordt voor de consument. Dan de leennormen en de koopwoningmarkt. De koopwoningmarkt zit natuurlijk volledig op slot; dat zien we allemaal. Die verslechtert elk jaar weer. De prijzen van een huis stijgen de pan uit. Tegenwoordig moet je voor een simpel rijtjeshuis een half miljoen neertellen. Om zo'n hypotheek te kunnen krijgen, moet je meer dan een ton verdienen. De koopwoning is dus bijna niet meer bereikbaar voor een gewoon inkomen; die is alleen nog bereikbaar voor de happy few. Dat komt natuurlijk ook doordat banken doodsbenauwd zijn om buiten de lijntjes van de leennormen te kleuren. Ze zijn als de dood voor slechte publiciteit en boetes van toezichthouders. Probeer maar eens een hypotheek te krijgen als zzp'er, als PEP — wij zijn allemaal PEP's; we weten ervan — als ondernemer, als flexwerker, als werknemer met een contract of als student met een studieschuld. Je moet tegenwoordig volledig BKR-schoon zijn. Bij mijn hypotheek moest ik zelfs het abonnement van de telefoon opzeggen om, nadat ik mijn hypotheek gekregen had, weer een nieuw abonnement te nemen. Het slaat dus helemaal nergens op. De banken willen dat we allemaal maagdelijk financieel gezond zijn. De CCD2 die eraan staat te komen, helpt daar niet bij, want daarmee wordt ons BKR-dossier alleen maar langer. Voorzitter. Dan de onzekerheid over wat er gaat gebeuren met de hypotheekrenteaftrek en de doorstroming die stagneert. Ik lees ook in de krant dat de banken niet meer aan aflossingsvrije hypotheken doen; die willen ze heel snel afbouwen. Mensen durven dus ook niet door te stromen. Mensen verkopen hun huis 50% aflossingsvrij en willen een nieuw huis kopen, maar krijgen geen aflossingsvrije hypotheek meer. Iedereen blijft dus zitten waar die zit en daardoor stagneert die hele koopwoningmarkt. De vraag is dus: is de minister bereid om met de AFM en de banken in gesprek te gaan over de te strenge leennormen? Dan nog een puntje over de woekerrentes. Ondernemers zijn steeds vaker aangewezen op non-bancaire kredietverstrekkers. We kennen ze allemaal, de BridgeFunds van deze wereld; ik noem ze gewoon bij naam. Die vragen rentes die kunnen oplopen tot 60%. Ondernemers vluchten naar die woekerfinanciers, gewoon vanwege het feit dat banken allemaal te terughoudend zijn. Vindt de minister niet dat we een einde moeten maken aan dit soort cowboys? Is hij bereid om, net als bij de consumentenmarkt, een cap te zetten op die woekerrentes? Het kan toch niet zo zijn dat ondernemers tussen de 30% en 60% rente moeten betalen aan bijvoorbeeld BridgeFund? Dan nog de buitenlandse flitskredieten. Daar geldt dat ook voor. Ik las in het FD dat de buitenlandse flitskredieten niet volgens de regels van de AFM hoeven te werken. Die kunnen dus ook boven die maximale rente van 12% functioneren. Hoe gaat de minister ervoor zorgen dat de regels om de consument te beschermen ook voor buitenlandse aanbieders gaan gelden? Helemaal tot slot.