Naar de inhoud
Uitspraken Dilan Yeşilgöz-Zegerius, 3 sep
Commissiedebat · donderdag 3 september 2026

IVD-aangelegenheden

Dilan Yeşilgöz-Zegerius minister van Defensie, viceminister-president
Veel dank, voorzitter. Ik denk dat het — minister Heerma heeft dat ook al gezegd — juist in deze tijd van groot belang is om ook met u te spreken over het werk van onze inlichtingendiensten. De onrust in de wereld en de snelheid waarmee geopolitieke ontwikkelingen elkaar opvolgen en daarmee de enorm toenemende vraag om ook met inlichtingen onszelf te kunnen weren, maken dat het heel belangrijk is dat we daar hier met elkaar bij stilstaan. Ik wil mevrouw Kathmann bedanken — ander collega's sloten daarbij aan — voor haar uitgebreide inleiding, waarbij ze ook de waardering uitsprak voor onze mensen en het werk dat zij doen. Ik ben het ook heel erg eens met de leden die zeggen: juist omdat het werk zo fundamenteel is om ons veilig te houden, is het belangrijk om dat met de juiste waarborgen te doen. Daarmee ben ik er echt van overtuigd dat we onze rechtsstaat dan als wapen kunnen gebruiken tegen degenen die die omver willen werpen. Er is al heel veel gezegd, dus ga direct maar door naar de beantwoording van de vragen. Ik zei al tegen de voorzitter dat ik niet echt blokjes heb, want ik heb vandaag een beperkte rol. Dat is wennen, maar het is ook weleens fijn. Misschien kunnen we dit samen vaker doen. Ik begin met een aantal vragen die zijn gesteld over de Wet bescherming nationale veiligheid door de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Daar komen we natuurlijk bij de behandeling van die wet uitgebreider over te spreken. Mevrouw Kathmann had vragen over de mogelijkheid van het inzetten van staatsnoodrecht: kan het strenger, is het makkelijk, wat is de drempel? Alleen in het kader van zeer buitengewone omstandigheden kan het staatsnoodrecht in werking worden gesteld, zoals in een situatie waarin Nederland verwikkeld zou raken in een grootschalig gewapend conflict. U kunt zich voorstellen dat dat een zeer uitzonderlijke situatie is, waaraan we met z'n allen alles doen om die te voorkomen. De inwerkingstelling van het staatsnoodrecht volgt de reguliere procedure die ook in andere wetten geldt. We hebben dus daarvoor niet een andere methode opgenomen in onze wet. Het is dan wat ook op andere momenten zou gelden. Daar wordt niet van afgeweken. Er bestaan dus geen versoepelingen in het kader van het beschermen van de nationale veiligheid. Ik voeg nog maar even toe, gewoon als herinnering voor Kamerleden, dat instelling ervan gebeurt door middel van een koninklijk besluit op voordracht van de mp, de minister-president, en omdat daarbij ook gelijk aan voortduringswetten wordt gewerkt, wordt dat dan aan uw beide Kamers toegestuurd. Dat is ook de afspraak die we met elkaar hebben. Daarmee hebben de Staten-Generaal volledige zeggenschap over de voortduring van de toepassing van het staatsnoodrecht en ook het laatste woord over de inzet daarvan. Dat is dus allemaal conform wat we hier met elkaar hebben afgesproken op andere plekken.

In hetzelfde debat

16 andere bijdragen
Barbara Kathmann PRODank u, voorzitter. Wat ik mooi vind aan een debat over de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten is dat Kamerleden de kans krijgen om een pluim te geven aan alle mensen die daar met één doel werken, namelijk om ons land v… Barbara Kathmann PRODank voor deze vraag, hele terechte vraag. Nee, de NCTV moet niet volledig onder de wet gebracht worden. Dat heb ik ook al eerder gezegd, dus ik had het eigenlijk hier ook even moeten verduidelijken, maar er zitten wel e… Barbara Kathmann PRODit is niet hoe ik ernaar kijk. Ik heb wel gezegd dat ik het een mooi moment vind om met deze nieuwe wet kritisch te kijken naar het takenpakket van de NCTV en wat er onder het takenpakket zit dat de NCTV nu wel of niet … Barbara Kathmann PRODank, voorzitter. Ik ben blij met de beantwoording door de beide ministers over de nieuwe wet. We komen hier natuurlijk nog over te spreken, maar ik merk wel een open houding en dat is heel erg belangrijk. De spanning is… Dilan Yeşilgöz-Zegerius minister van Defensie, viceminister-presidentLaten we daar vooral bij de behandeling langer bij stilstaan. Mijn veronderstelling nu en onze inzet is, juist door dat laatste blokje dat ik net toevoegde, dat alle waarborgen daar ook nog in zitten en ook in ons eigen … Dilan Yeşilgöz-Zegerius minister van Defensie, viceminister-presidentWellicht kan ik die vraag op twee manieren beantwoorden. Het lijkt mij ten eerste mooi om daarover een vorm van een technische briefing aan te bieden, ook al geeft dat nu niet direct een antwoord. Ik vind het een goede v… Dilan Yeşilgöz-Zegerius minister van Defensie, viceminister-presidentVolgens mij had ik nog één vraag, van het lid Clemminck. Ik wil ermee beginnen dat ik me heel erg aansluit bij wat minister Heerma net terecht zei richting Forum. Ik vind het zeer, zeer, zeer kwalijk dat hier allerlei on… Dilan Yeşilgöz-Zegerius minister van Defensie, viceminister-presidentIk diskwalificeer helemaal niks. Ik geef de feiten, namelijk dat onze mensen staan voor nationale veiligheid. Als Forum — ik weet dat dat de werkwijze is en ik vind het heel spijtig om in de peilingen te zien dat die bes… Dilan Yeşilgöz-Zegerius minister van Defensie, viceminister-presidentO, sorry! Ik had het tot 14.00 uur staan. Ik ga naar de heer Clemminck. Als ik me de vraag na dit alles goed herinner, zei hij: het is fijn als onze diensten internationaal gaan samenwerken, maar we gaan toch geen bevoeg… Gideon van Meijeren FVDDank u wel, voorzitter. Mijn inbreng vandaag bevat een belangrijke waarschuwing die erop neerkomt dat de gevestigde orde, het establishment, het kartel, noem het zoals u wilt, de zittende macht, een mechanisme heeft opge… Gideon van Meijeren FVDDank u wel, voorzitter. Kon ik de bewindspersonen ook maar bedanken voor de beantwoording. Helaas voel ik mij niet serieus genomen. Ik heb tal van zorgen geuit, ik heb verwezen naar artikelen, letterlijke citaten waarbij… Gideon van Meijeren FVDVolgens mij heb ik een aantal feiten benoemd, die hier door de minister ontkend worden. Ik verwijs naar wettelijke artikelen en passages in de jaarverslagen en rapporten van de AIVD waarin zij aangeven dat de AIVD ook be… Joost Sneller D66Dank, voorzitter. Het is geen geheim dat we in een multipolaire wereldorde terecht aan het komen zijn, met veel dreiging die we de afgelopen jaren niet gekend hebben, en dat we onze diensten daarop moeten toespitsen. Ik … Joost Sneller D66Dank, voorzitter. En dank aan de beide bewindspersonen voor de beantwoording. We komen nog op veel dingen terug, maar ik wou vier punten nog even markeren. Eén. Verdachtmakingen zijn soms snel gedaan, waarna de correctie… Martin Bosma PVVVoorzitter. Ik sluit me graag aan bij de warme woorden van mevrouw Kathmann in de richting van de diensten. We hebben veel te danken aan de diensten, dingen die we allemaal niet weten. De diensten zijn geheim — daarom zi… Martin Bosma PVVJa, nou… Het is heel pijnlijk wat er bij meneer Reesink van de MIVD gebeurd is. Zijn privéadres is gewoon te achterhalen. Wat vindt de minister van Defensie daarvan? Ik zou me in diverse buitenlanden hebben kunnen voorst…