Dat is wel de goedkoopste en simpelste interruptie die ik ooit gekregen heb, dus ik geef er ook maar geen antwoord op. Ik ga door, want we zitten allemaal kort in de tijd.
De EU is voor ons een grote bedreiging en de NAVO zelf ook, de NAVO zelf ook. Als het gaat om die weerbaarheidsverplichting, hebben wij als FVD boven water gehaald dat het zelfs boven het regeerakkoord staat. Dat heeft minister Agema op een blauwe maandag in oktober bij de begrotingsbehandeling van 2024 gezegd: ik moet dat doen, want dat zijn de NAVO-weerbaarheidsverplichtingen. We hebben daar Kamervragen over gesteld. De regering heeft toegegeven dat die verplichtingen geheim zijn, maar wel bindend voor Nederland, voor de regering. Dat is heel zorgelijk. Daarmee wordt onze democratie ondermijnd. De NAVO heeft zich natuurlijk ontwikkeld tot aanvalsbondgenootschap, helaas. Sinds het einde van de Koude Oorlog is het allerlei landen binnengevallen. Wij willen na een referendum uit de NAVO, en natuurlijk al helemaal uit de EU, die volstrekt illegitiem is en een grote bedreiging vormt voor onze soevereiniteit, voor onze vrijheden, censuur … Hier kan ik heel lang over doorgaan.
Het punt dat ik wil maken, en dan kom ik weer terug op de begroting, is het volgende. De EU en de NAVO zijn de bedreigingen. Dat zijn de bedreigingen. En dan gaan we ons leger helemaal koppelen — dat lees ik keer op keer, en ik heb er ook bij de technische briefing een vraag over gesteld — aan die EU en die NAVO. Dat is, denk ik, niet zo slim. Ik weet dat niemand in de zaal zich dat kan voorstellen, maar het zou echt kunnen dat over drie, vier jaar de kaarten er totaal anders bij liggen. Als het aan ons ligt, gaan we uit die EU en die NAVO. Hoe staan we er dan voor? Dat is eigenlijk mijn vraag, mijn eerste vraag aan de staatssecretaris. Hoe staat ons leger er dan voor? Als wij dus ons leger moeten gebruiken om echt ons eigen land te verdedigen, los van die EU en die NAVO, kunnen we dat dan? Of is dat iets waar überhaupt geen rekening mee wordt gehouden? De essentiële functies die we moeten hebben als leger, besteden we uit binnen de NAVO aan andere landen. Hoever is ons leger op de toekomst voorbereid buiten de EU en de NAVO? Voor andere landen is dat al het geval. Zwitserland zit bijvoorbeeld niet in de EU en de NAVO. Zo'n defensiestrategie zouden we misschien ooit moeten hebben. Hoe zijn we daarop voorbereid? Dat is mijn eerste vraag.
Uitspraken Pepijn van Houwelingen, 28 sep