Personeel

Dank, voorzitter. Als het gaat om het personeelsbeleid bij Defensie, maken heel veel jongeren zich grote zorgen. Zij maken zich zorgen over de dwang en de drang die dit kabinet wil toepassen door het invoeren van een selectieve opkomstplicht en allemaal andere dwangmaatregelen bij het leger. Jongeren maken zich zorgen of ze gedwongen worden om het leger in te gaan. Ze maken zich zorgen of ze door de oorlog in Oekraïne of de NAVO-norm hun vrijheid ten dele verliezen. Voorzitter. Die kabinetsplannen zijn inderdaad heel erg zorgwekkend. Jongeren moeten verplicht een enquête invullen of ze het leger in willen, mogelijk verplicht reageren op een oproep voor een keuring bij het leger, mogelijk verplicht opdraven bij die keuring bij het leger en mogelijk verplicht dienen in het leger. Voorzitter. DENK is principieel tegen deze opkomstplicht, principieel tegen deze militaristische dwang. Onder dreiging van een boete of celstraf mensen verplichten om zich te laten keuren, een enquête in te vullen of het leger in te laten gaan is een disproportionele ingreep in de vrijheid. De vrijheid van jongeren mag niet worden geofferd voor de NAVO-norm of de oorlog in Oekraïne. Die wapenwedloop en die hitserij moeten stoppen. Waarom bereidt de staatssecretaris zo'n verregaande aantasting van de vrijheid van mensen voor, terwijl hij zelf schrijft dat de vrijwillige instroom bij Defensie op dit moment voldoende is? Kan hij uitleggen waarom een jongere die helemaal niet de ambitie heeft om te dienen in het leger, toch wellicht in zo'n dwangtraject terecht zou moeten komen? Snapt hij de zorgen die bij heel veel jongeren op dit moment in Nederland leven? Dit alles is onder dreiging van sancties. DENK vindt het echt onbestaanbaar dat iemand voor het weigeren om een Defensie-enquête in te vullen, een gesprek te voeren of een keuring te ondergaan mogelijk strafrechtelijk vervolgd wordt of zelfs een gevangenisstraf of boete zou moeten kunnen krijgen. Voorzitter. Het klinkt volslagen totalitair. Kan de staatssecretaris eigenlijk uitsluiten dat in zijn systeem straks iemand die weigert een enquête in te vullen in de gevangenis gaat? Hoe gek klinkt dat? Hoe totalitair klinkt dat? In juli is mijn motie die ik samen met mevrouw Dobbe heb ingediend door een ruime meerderheid van de Kamer aangenomen. Daarin heeft de Kamer uitgesproken dat geen enkele stap op die ladder naar meer dwang, dus ook niet die verplichte enquête, die verplichte keuring of welke stap dan ook, ingevoerd mag worden zonder voorafgaande instemming van de Tweede Kamer. Mijn vraag aan de staatssecretaris is hoe hij deze motie gaat uitvoeren. Kan hij garanderen dat hij die motie gaat uitvoeren? Voorzitter. De brief vermeldt dat personele ondervulling op zichzelf geen reden kan zijn om de selectieve opkomstplicht te reactiveren. Tegelijkertijd noemt het kabinet een verslechterende veiligheidssituatie en een uitbreiding van het operationele takenpakket als mogelijke aanleidingen. Dat zijn allemaal vage termen. Welke aantoonbare noodzaak moet er zijn voordat dit kabinet die dwang gaat overwegen? Sluit de staatssecretaris uit dat een zelfgekozen uitbreiding van het takenpakket daar een rechtvaardiging van wordt? Wie gaat dat eigenlijk beoordelen? Voorzitter. Het moge duidelijk zijn dat DENK met hand en tand oppositie zal voeren tegen deze voorgestelde dwangmaatregelen om jongeren te verplichten een Defensie-enquête, een keuring of wat dan ook te doen. Blijf gewoon van onze jongeren af. Voorzitter. Ik kom op het Srebrenicamonument. DENK blijft er altijd aandacht voor vragen dat er zo snel mogelijk een plek moet komen met een permanent monument waar de verschrikkelijke genocide in Srebrenica herdacht kan worden. De duizenden mensen die op vreselijke wijze zijn vermoord, verdienen een gedenkplaats. De nakomelingen verdienen dat. En er moet een plek komen om blijvend bewustzijn te vragen. Srebrenica mag nooit meer gebeuren. De Bosnisch-Nederlandse gemeenschap is al jaren bezig om die permanente plek te realiseren, waar waardig herdacht kan worden. Ook voor veteranen is dit van belang. DENK heeft met een Kamerbreed ondersteunde motie de regering gevraagd om prioriteit voor het permanente Srebrenicamonument en om financieel bij te dragen aan de totstandkoming. Voorzitter. Wij hebben begrepen dat er nog steeds geen definitieve duidelijkheid zou zijn van het Rijksvastgoedbedrijf. Er is geen duidelijkheid over het gebruik van het plein en ook geen duidelijkheid over de eisen en de mogelijkheden. Dat maakt de totstandkoming op dit moment moeilijker. Mijn vraag aan de staatssecretaris is of hij dit herkent en, zo ja, of hij zich ervoor in wil zetten dat het Rijksvastgoedbedrijf zo spoedig mogelijk die duidelijkheid kan geven. Daarnaast is de verantwoordelijke stichting voornemens om komend jaar een internationale ontwerpwedstrijd te organiseren voor het ontwerp van het monument. Mijn vraag is of de regering bereid is om komend jaar al hierbij te ondersteunen, bijvoorbeeld financieel, zodat de stichting ook ondersteuning kan inrichten voor het laten organiseren van dit proces van het ontwerp. Graag hoor ik van de staatssecretaris een toezegging dat de regering daartoe bereid is. Voorzitter. Dan nog twee hieraan gerelateerde punten. Het gebouw van het voormalige Joegoslaviëtribunaal heeft voor zover wij weten nog geen definitieve bestemming voor de toekomst. Wordt de mogelijkheid onderzocht, vraag ik de regering, om van het voormalige Joegoslaviëtribunaal een museum te maken met behoud van complexen en zittingszalen, zodat het een permanente plek van bewustwording kan zijn? Graag een reactie. Voorzitter. Daarnaast is het nu ook de vraag wat er zal gebeuren met het enorme archief van het Joegoslaviëtribunaal. Het tijdelijke VN-beheer zal op den duur stoppen en dan moet er een nieuwe plaats gevonden worden. Is het voor Nederland een mogelijkheid, vraag ik aan de staatssecretaris, om dat archief te blijven huisvesten in het gebouw van het voormalige tribunaal? Ook op dit punt graag een reactie. Voorzitter. Diversiteit en inclusie binnen Defensie. In de Tweede Kamer wordt helaas vanuit sommige politieke partijen een hetze gevoerd tegen diversiteit, een hetze tegen inclusie. Er worden voorstellen gedaan om iftars te verbieden. Er wordt voorgesteld om al het inclusiebeleid te stoppen. Er worden voorstellen gedaan om gebedsruimten te verbieden. De PVV zei net zelfs dat de krijgsmacht de islam zou moeten bestrijden. Laat het even op je inwerken, die totaal verwerpelijke uiting dat het leger volgens de PVV blijkbaar het geloof van meer dan 1 miljoen Nederlanders zou moeten bestrijden. Het is echt krankjorum waar het met de extreemrechtse retoriek in de Tweede Kamer naartoe gaat. Voorzitter. De realiteit is dat Defensie alleen kan groeien door een inclusieve organisatie voor iedereen te zijn. DENK wil dan ook dat Defensie die inclusieve organisatie is en dat daar werk van gemaakt wordt, ook om misstanden en discriminatie tegen te gaan. Ik wil de garantie van de staatssecretaris dat dat voor hem een prioriteit is. Op 2 juli heeft de Tweede Kamer mijn motie aangenomen waarin wordt gevraagd om een versterkt plan voor inclusie, sociale veiligheid en de bestrijding van discriminatie, mét meetbare resultaten en een jaarlijkse rapportage. Wanneer kan de Kamer de uitvoering van deze motie en dat plan tegemoetzien? Het inclusieonderzoek was vertraagd en we zien ook dat culturele diversiteit volgens de begroting pas in 2030 opnieuw wordt gemeten. Waarom duurt dat zo lang? Waarom is dat onderzoek vertraagd? Hoe weten we of Defensie de komende tijd daadwerkelijk inclusiever wordt als het pas in 2030 gemeten wordt? Is de staatssecretaris bereid tussentijdse streefcijfers voor bredere en culturele diversiteit vast te stellen en daar jaarlijks over te rapporteren? Graag een reactie. DENK heeft ook een motie ingediend, een motie die later is aangenomen, om met concrete doelstellingen te komen voor het aandeel vrouwelijke beroepsmilitairen. Dat aantal loopt namelijk nog steeds achter. Wanneer kunnen we van de staatssecretaris de uitvoering van deze aangenomen motie tegemoetzien? Tot zover, voorzitter. Dank.