Voorzitter. Wat een mooi stukje Nederland hebben we op de Caribische eilanden. Ik wil iedereen die meegewerkt heeft aan onze ontvangst hartelijk danken voor de inzichten en verhalen die zij wilden delen.
Een belangrijk onderdeel op de eilanden is het transport en de toegankelijkheid en betaalbaarheid daarvan. Ik begrijp dat onze commissie infra zich hier al over gebogen heeft, maar kan de minister duidelijkheid geven over de vraag of alle problemen aangepakt worden? Blijft het betaalbaar voor de bevolking, waaronder velen in armoede leven? Begrijpt de minister dat juist door armoede de problemen uiteindelijk terechtkomen op het bordje van de zorg, zeker als je weet dat er veel overgewicht is en er daardoor veel diabetes voorkomt en er veel dialysepatiënten zijn? De jongste generatie moeten we de gezonde kant op krijgen. Dat vergt de nodige inspanning.
Op Sint-Eustatius komen het medisch centrum en het bejaardenhuis samen in één nieuwbouwplan. Klopt het dat het openbaar lichaam een week na het bezoek van de minister een fusie als eis heeft gesteld en dat de voortgang van de nieuwbouw daardoor inmiddels een derde van het jaar stilligt? Kan de minister bevestigen dat de nieuwbouw onverkort en zonder verdere vertraging doorgaat, en dat de benodigde middelen daarvoor beschikbaar worden gesteld, ook wanneer een fusie niet haalbaar blijkt en partijen afzonderlijk voortgaan?
Voor ouderen op de eilanden zijn er mooie voorzieningen voor dagopvang, maar er rust nog een taboe op dementie. De dementiezorg staat in de kinderschoenen. Hoe ziet de minister haar verantwoordelijkheid daarin? Wat voor concrete plannen heeft zij voor deze zorg?
De minister geeft in de brief over Caribische zorg aan dat zij respijtzorg beschikbaar gaat maken binnen de maatschappelijke ondersteuning. Maar hoe gaat zij dat concreet doen naast het opstellen van een kwaliteitskader? Palliatieve zorg wordt helemaal niet genoemd in deze brief. Hoe is de stand van zaken? Wat zijn de plannen op dit belangrijke onderwerp? Wij overwegen een motie op deze punten.
Voorzitter. Hoe houd je jonge mensen op de eilanden, zeker als je weet dat één op de tien jongeren niet terugkomt na een studie in het buitenland? Ik begrijp het wel als je financieel niet goed beloond wordt of weinig of geen pensioen opbouwt en geen WW krijgt als je ontslagen wordt. Wat vindt de minister daar nu zelf van? In haar brief noemt zij enkele acties, maar het is echt belangrijk om te komen tot gelijkwaardige arbeidsvoorwaarden ten opzichte van Europees Nederland, zoals een 36-urige werkweek. Zolang die er niet zijn, zal de arbeidsmarkt niet voldoende aantrekken. Hiervoor is ook meer structurele financiering nodig. Welke mogelijkheden ziet de minister op dit punt? Ook voor de beschikbaarheid van 24/7-thuiszorg of kraamzorg valt nog een wereld te winnen.
Nederland krijgt een actievere en meer preventieve rol bij het toezicht op de afvalverwerkingsbedrijven op Bonaire. Dat klinkt mooi, maar betekent het dat hier qua gezondheid nu ook doorgepakt gaat worden? Gaat de minister nu ook de wensen van de omwonenden inwilligen? Kunnen omwonenden nu rekenen op een medisch onderzoek en de komende jaren op een jaarlijkse check? Wij overwegen hierover een motie, of er moet een toezegging van de minister komen.
Voorzitter. Dan bevallen in groepsverband. Dat is in Nederland ondenkbaar, maar helaas een noodzakelijk kwaad voor de vrouwen op de eilanden. Kan de minister haar visie daarop geven? Willen we dit ook in de toekomst?
Dan nog klein leed. Mijn collega noemde het bsn-nummer al, maar het gaat ook om een diplomacheck. Waarom moet dat zo lang duren, bijvoorbeeld voor Colombiaanse artsen, terwijl mensen wel naar dat ziekenhuis in Colombia gestuurd worden?
Kan er meer hulp komen bij EU-subsidieaanvragen? Dan kunnen de eilanden daar ook van profiteren.
Voorzitter. Als laatste, en het werd al gezegd: de minister was er zelf ook, een week voordat onze commissie er was. Wat is bij haar nou het meest blijven hangen en welke prioriteiten wil zij stellen?
Dank, voorzitter.
Uitspraken Corrie van Brenk, 9 sep