NAVO-top

Nee, dat kan niet meer worden aangepast. De onderhandelingen zijn medio vorig jaar afgerond, dus dit ligt gewoon vast. In dit verband kan SAFE dus echt niet. Wij pleiten altijd — dat is natuurlijk ook in de Kamer op verschillende manieren het meningsverschil — voor openheid van EU-instrumenten voor de defensie-industrie voor bepaalde derde landen, waar Turkije onder zou vallen. Voor andere zaken die op tafel komen, kunnen we daar dus weer voor pleiten, als een meerderheid in de Kamer het er ook mee eens is, maar dat zit wel in die lijn. Specifiek voor dit instrument is het gewoon gesloten, afgerond en klaar. Ik ga naar het blokje burden shifting. Ik wilde beginnen met een iets algemenere opmerking richting de heer Struijs, want die was op zoek naar: op welke momenten neemt Nederland, met name natuurlijk vanuit de diplomatie en Buitenlandse Zaken, nou ook de lead om dingen in beweging te krijgen? Daar heeft minister Berendsen al heel veel over gezegd. Er bestaat natuurlijk ook zoiets als militaire diplomatie. Ook die zetten we in samenwerking met Buitenlandse Zaken al volop in. Dat heb ik vanuit deze rol van dichtbij kunnen meemaken en daarom noem ik het maar, om er wat gevoel bij te geven. Als het gaat om een coalitie van landen die straks een operatie zouden kunnen doen in de Straat van Hormuz voor vrije doorvaart, die we met z'n allen zo belangrijk vinden, dan zie je dat verschillende landen met eigen initiatieven bezig waren en dat er vanuit onze militaire tak, die natuurlijk internationaal ook ontzettend gerespecteerd wordt, ook heel erg gepleit is voor: voeg het nou allemaal samen en kom met één initiatief. Daardoor is er een soort coalitie van 80 plus landen, geleid door Frankrijk en Engeland, om ervoor te zorgen dat als er straks stappen gezet kunnen worden, we dan met elkaar stappen kunnen zetten. Enkele van de leidende krachten achter de schermen zijn dan onze Nederlandse militairen vanuit de militaire diplomatie. Het is ook mooi om mee te geven dat we dat niet op de voorpagina zetten of er overal maar in onze inleidingen over beginnen. Maar de rollen die onze mensen hebben, en die ze al hadden voordat wij bewindspersonen werden en daarna ook nog zullen hebben, maken wel dat we ook in internationaal verband echt een leidende rol kunnen spelen daar waar nodig. Dan de heer Stoffer: kan de minister bevestigen dat bepaalde Amerikaanse bijdragen aan Europese veiligheid nu al niet meer worden meegenomen in de reguliere NAVO-planning? Het wordt meegenomen in de volgende planningscyclus. De NAVO-capaciteit en planning is nauw vervlochten met de operationele NAVO-verdedigingsplannen. Amerikaanse bijdragen die door de VS zijn toegezegd aan de NAVO, worden meegenomen in die planning. Om de verdedigingsplannen beter uit te kunnen voeren, hanteert de NAVO een uitgebreid en zorgvuldig proces om tot die capaciteitsdoelstellingen te komen. Daar vond de afgelopen jaren al een burden shift plaats, waarmee meer capaciteiten worden toebedeeld aan Europese bondgenoten. En u kent de stelling van het kabinet: het is ook helemaal niet zo ongezond dat wij hier ook het een en ander zelf kunnen doen. Dat is wat ons betreft helemaal goed. Dan heb ik nog het mapje Oekraïne en Rusland, voorzitter. De eerste vraag die ik hier heb, is van onder andere D66 en PRO en gaat over de schaduwvloot. Waarom duurt het zo lang voordat Nederland actie onderneemt en hoe kijken we naar bewapening van schaduwvlootschepen? Als ik het plot, zijn het twee lijnen. U weet dat we druk bezig zijn met het vormgeven van wetgeving, waardoor we nog sneller en nog meer kunnen handelen, en ook kunnen handelen zoals landen om ons heen dat doen, met andere wetgeving. Tegelijkertijd hebben we ook op verschillende plekken aangegeven, als het in debatten langskwam, en laat ik dat hier nog eens zeggen: op het moment dat we hier een schaduwvloot zien en we kunnen handelen, zullen we dat doen. Dat zullen we doen binnen de bestaande wetgevingskaders. We hebben liever nieuwe wetgeving waardoor we nog meer kunnen doen en sneller kunnen handelen, maar we zullen het zeker niet nalaten. Dat wil ik wel meegeven richting woordvoerders. Ik kan er inhoudelijk verder niet op ingaan en zeker niet in het openbaar, maar ik kan u verzekeren dat we deze niet licht nemen. Als we kunnen handelen, zullen we handelen. We zullen met hoog tempo zorgen dat die wetgeving bij u ligt.