Wetgevingsoverleg · maandag 7 september 2026
Wetsvoorstel Wet proactieve dienstverlening SZW
Don Ceder
ChristenUnie
Dank u wel, voorzitter. Volgens mij heb ik helder uitgelegd waarom dit een fantastisch plan is, dus ik hoop op steun van de Kamerleden van links tot rechts.
Voorzitter. Waarom heeft de minister geen evaluatiebepaling opgenomen, zeker gezien het feit dat er geen dwingende bepaling is opgenomen? Volgens mij heeft de heer De Beer een amendement ingediend, waar ik ook onder sta, om dat te doen, maar ik ben toch wel even benieuwd wat de afweging is geweest om dat niet te doen, en hoe hij het amendement apprecieert.
Voorzitter. Mijn vrees is dat gemeenten die nu al vooroplopen op het gebied van armoedebestrijding, de bevoegdheid uit de wet gaan gebruiken, maar veel andere gemeenten niet. De verschillen tussen gemeenten nemen daardoor alleen maar toe. Voor de grootte van je portemonnee maakt het dan uit in welke gemeente je woont. Ik vind dat in beginsel niet rechtvaardig. Gaat dit wetsvoorstel er niet toe leiden dat het te veel uit het lood gaat slaan? Hoe kijkt de minister naar het gebrek aan uniformiteit wat betreft inkomensvoorzieningen? Ziet hij dat ook als onwenselijk? Hoe gaat het kabinet om met de motie-Ceder waarin wij vroegen om naar aanleiding van een aantal analyses, onder andere van het Instituut voor Publieke Waarden, toe te gaan naar een vereenvoudiging van regelingen zonder dat daardoor mensen door het ijs zakken?? Ik denk dat de combinatie van voorstellen die ik noemde, dat kan mitigeren.
Voorzitter. In de nota naar aanleiding van het verslag staat dat de uitvoering onderling wordt afgestemd en er een aantal voorwaarden voor proactieve dienstverlening meegegeven worden aan bestuursorganen. Welke voorwaarden zijn dit? Hoe wordt de uitvoering onderling afgestemd? Gaat dit voldoende zijn om grote verschillen te voorkomen? Als een bestuursorgaan besluit om niets te doen met proactieve dienstverlening, valt er weinig af te stemmen, lijkt me.
Dan de toelichting op een aantal amendementen die ik heb ingediend met een aantal collega's van me. Die zijn bedoeld om het wetsvoorstel in mijn ogen effectiever te maken, namelijk zodat gegevensuitwisseling met de Belastingdienst en DUO ook mogelijk wordt gemaakt. Het leidt ertoe dat gemeenten mensen gerichter kunnen benaderen, omdat bijvoorbeeld vermogen ook cruciaal is om te bepalen of mensen mogelijk in aanmerking komen voor een uitkering. Ik ben benieuwd naar de reactie van de minister.
In dat kader vraag ik ook om een toelichting van de minister op de discussie die op het ministerie van SZW en het ministerie van Financiën gevoerd werd. Follow the Money heeft een aantal maanden geleden naar aanleiding van Woo-stukken uitgebreid uitgelegd dat er een dilemma lag waar Financiën en SZW verschillende visies op hadden. Dat kan, hè; daar is helemaal niets mis mee. Maar voor zover ik begreep, was dit niet opgenomen met de Belastingdienst, omdat SZW aangaf dat het onmogelijk was om dit te regelen. Ik heb een amendement ingediend dat dat volgens mij regelt, maar volgens mij ben ik niet briljant. Volgens mij … Nou, ik zie de minister al kijken. Mijn vrouw heeft een andere mening! Volgens mij gebeurt dat niet omdat de Kamer zo'n briljant voorstel in elkaar heeft gezet. Ik ben dus toch even benieuwd hoe het kan dat de belangrijkste bron van gegevens, de Belastingdienst, er toch uit leek te rollen, en er ook uit rolt als er geen meerderheid in de Kamer is, want dat lijkt me juist de grootste klapper. Ik vind het gewoon vreemd dat er kennelijk onvoldoende gewogen is of dat het predicaat "onmogelijk" moest krijgen, terwijl het volgens mij wel mogelijk is. Ik ben dus nog even benieuwd of de minister aan kan geven hoe dat is gegaan.
Voorzitter. De wet biedt burgers ook de gelegenheid om protest in te dienen tegen het gebruik van hun gegevens. Natuurlijk, dat moet kunnen. Moeten burgers dan bij alle bestuursorganen afzonderlijk een protest indienen, of kunnen zij in één protest direct aangeven dat hun gegevens door alle bestuursorganen niet gebruikt mogen worden voor proactieve dienstverlening? Dat laatste heeft uiteraard mijn voorkeur.