Wetsvoorstel Wet proactieve dienstverlening SZW

Dank u wel, voorzitter. Nederland kent een uitgebreid stelsel van inkomensondersteuning en sociale zekerheid. Dat is heel goed, maar niet als de mensen die het nodig hebben niet bereikt worden. Dat is nu soms het geval. Daarom is het goed dat dit wetsvoorstel er nu ligt. Het biedt gemeenten, het UWV en de SVB de mogelijkheid om zelf mensen te benaderen en te attenderen op inkomensregelingen. Uit onderzoek blijkt dat de maatschappelijke baten van het tegengaan van niet-gebruik de kosten ervan in veelvoud overstijgen. Het feit dat dit kabinet bij de Voorjaarsnota geld weghaalde voor de uitvoering van het wetsvoorstel is in het licht van de maatschappelijke kosten-batenanalyse uiterst merkwaardig. Hoe dan ook, er is geld gekomen en wel uit het kindgebonden budget. Dat vindt mijn fractie niet de meest fraaie oplossing. Ik vraag me af of er andere alternatieven waren. Maar goed, mijn vraag is of het wetsvoorstel bij aanvaarding in werking treedt. Is 1 januari 2027 haalbaar? Voorzitter. Het wetsvoorstel regelt dat bestuursorganen de bevoegdheid krijgen om proactieve dienstverlening toe te passen, maar dit is nadrukkelijk geen verplichting. Daarover heb ik een aantal vragen. Wat zijn de verwachtingen van het wetsvoorstel? Kan de minister die schetsen? Waarom is gekozen voor een kan-bepaling en niet voor een dwingende bepaling? In de nota naar aanleiding van het verslag geeft de minister aan dat een dwingende bepaling ertoe kan leiden dat je precies vastlegt wat de vorm en inhoud zijn van de proactieve dienstverlening. Maar een alternatief zou toch ook kunnen, namelijk dat wettelijk wordt vastgelegd dat een bestuursorgaan proactieve dienstverlening toepast en zelf bepaalt hoe het hier vorm en inhoud aan geeft? Je zou ook kunnen beredeneren dat als een gemeente dat niet kan, die moet aangeven waarom dat niet kan, waardoor in de komende jaren toegewerkt kan worden naar implementatie. Dit zorgt ervoor dat de gemeentelijke verschillen langzaam maar zeker verkleinen en dat het uitgangspunt van het kabinet is dat we het niet-gebruik willen tegengaan door minima actief te benaderen. Volgens mij krijgen gemeenten die dit niet kunnen of daar nu niet toe in staat zijn vanwege de financiën of capaciteit daar met deze regeling ruimte voor, zonder dwingende consequenties. Voorzitter. Ik heb een amendement ingediend dat volgens mij prima uitvoerbaar is. Het gaat om de omkering van de systematiek. Het dwingt bestuursorganen om in principe gebruik te maken van de wettelijke bevoegdheid, maar biedt een opt-out wanneer bestuursorganen daar niet toe in staat zijn. Ze moeten dan beargumenteren waarom het beter is om het niet te doen en aangeven hoe ze dan wel toewerken naar datgene wat ik graag zou willen, namelijk dat proactieve dienstverlening gewoon gemeengoed wordt. Je kunt dan ook een ander probleem aanpakken, namelijk de wirwar van verschillende gemeentelijke regelingen.