Voedselzekerheid

Ik vind dat wij als parlementariërs een grote rol moeten spelen in het kijken naar toekomstige generaties, naar het beschermen van de aarde en naar crisissituaties waarin de voedselzekerheid op het spel kan komen te staan. Daarvoor moet je inderdaad kijken naar de landbouw in Nederland. Daarvoor moet je inderdaad kijken naar de distributie van voedsel. Dat kun je ideologie noemen, maar dat noem ik gewoon: zorgen voor de mensen in Nederland. Er is al een aantal keer een interruptie geweest over de Tweede Wereldoorlog. Toen was de regering zo verstandig om vooruit te kijken en de veestapel drastisch in te krimpen, zodat er voedsel voor mensen overbleef. Ik zou aan de staatssecretaris willen vragen of er nu ook een dergelijk plan ligt. We zitten in een situatie waarin oorlog steeds dichterbij komt. Ik vraag me af of de regering van nu net zo'n vooruitziende blik heeft als de regering van toen. Ligt er een plan klaar? Voorzitter. Voedselzekerheid betekent ook dat je kijkt naar het assortiment. We hebben namelijk helemaal geen gebrek aan voedsel op dit moment. Kijk naar de supermarkten en wat mensen echt nodig hebben: 80% van de producten in de supermarkt zijn helemaal niet nodig voor de menselijke gezondheid, maar worden wel geproduceerd. Daar ondervinden we een heleboel nadelen van: overgewicht, diabetes. Er zijn allerlei welvaartsziektes die veroorzaakt worden door producten die helemaal niet bijdragen aan voedselzekerheid, maar eerder de volksgezondheid bedreigen. Ik zou ook iets willen zeggen over de noodpakketten. Afgelopen vrijdag kwam inderdaad het rapport van Clingendael uit. De boodschap aan de Nederlander is nu dat je niet voor drie, maar voor acht dagen voedsel in huis moet halen; dat wijst trouwens ook wel op de urgentie van dreigende buitenlandse invloeden. Voor mij is dat geen enkel probleem, maar stel dat je heel klein woont. Hoe moet je dan voor je gezin drie liter water per dag opslaan? Voor 8 dagen gaat het dan om 24 flessen water. Als je met z'n vieren woont, moet je dan 100 flessen water in huis halen. Waar zet je die neer? Welke conclusies verbindt de staatssecretaris aan dit advies van Clingendael? Op welke manier gaan we dat wijder verspreiden? Voorzitter. Een onderwerp dat vandaag nog niet aan de orde is gekomen, is de voedselverspilling. Het Burgerberaad Klimaat adviseert om voedselverspilling serieus te nemen als klimaatactie, en daarbij de hele voedselketen te betrekken, van producent tot consument. Zorg voor beleid en praktische ondersteuning die bewustwording en een gedragsverandering ten aanzien van voedselverspilling kan stimuleren. Zorg ook voor duidelijkheid over de houdbaarheidsdatum. Zorg ervoor dat mensen, maar ook bedrijven, weten wat ze moeten doen om voedselverspilling te voorkomen. Graag een reactie van de staatssecretaris. Ik wil ook aandacht vragen voor Caribisch Nederland, want dat is ook Nederland. Het eiland Saba heeft bijvoorbeeld maar voor één dag drinkwatervoorraden. Begin dit jaar werd 18 miljoen beschikbaar gesteld om de voedselzekerheid in Caribisch Nederland te bevorderen. Ik vraag de staatssecretaris: "Is dat nou genoeg? Wat zijn de prognoses? Komen er ook nog extra middelen?" Voorzitter. Ten slotte de bijen. Daar had een collega het net ook al over. De economische waarde van de bestuiving van honingbijen in Nederland wordt geschat op 2,41 miljard per jaar. Wij kunnen niet zonder gezonde bestuiving door bijen. Ook de Natuurherstelverordening vanuit Europa onderstreept het belang van de bestuivers en stelt dat de afname van de bestuiverpopulaties per 2030 gekeerd moet zijn. Dat is al over vier jaar. Ik vraag de staatssecretaris: "Hoe staat het ervoor met die doelstelling? Welke extra maatregelen gaat hij nemen als dat nodig is?" Zonder bestuivers hebben wij namelijk ook geen voedsel.