Voedselzekerheid

Dank u wel, voorzitter. Voor de VVD begint voedselzekerheid bij sterke boeren, innovatieve bedrijven, open handelsstromen en ruimte voor doorontwikkeling naar innovatieve voeding en minder voedselverspilling. De wereldbevolking is de laatste 60 jaar veel meer vlees gaan eten en de voorspelling is dat hier de komende 10 jaar nog 10% tot 15% bij gaat komen. We kunnen Nederland niet los zien van de rest van de wereld. Voor de VVD is het daarom belangrijk om het debat over voedselzekerheid ook niet los te zien van het belang van de landbouw voor de handel. Ruim 20% van de totale Nederlandse export zit in landbouwproducten. Deelt de staatssecretaris de opvatting van de VVD dat voedselzekerheid niet alleen vraagt om voldoende productie voor Nederland zelf, maar ook om behoud van onze sterke landbouwexportpositie? Volgens de VVD is de eerste mogelijkheid om bij te dragen aan meer voedselzekerheid en minder landgebruik gelegen in het verhogen van de hoeveelheid voedsel die wordt geproduceerd op een gelijkblijvende hoeveelheid grond door toepassing van betere landbouwpraktijken en/of via technologische innovaties. Binnen het pakket voor landbouw, natuur en stikstof willen we daarom inzetten op intensivering waar dat kan en extensivering waar de natuuropgave dit vraagt. Is er in het maatregelenpakket voldoende ruimte voor intensieve bedrijven om door te ontwikkelen naar hightechvoedselproductie, in evenwicht met de leefomgeving? Voorzitter. Als het gaat over voedselzekerheid is het belangrijk om op z'n minst ook stil te staan bij de rol van innovatie. Nederland is wereldwijd koploper in efficiënte voedselproductie, glastuinbouw en landbouwmechanisatie. Het is belangrijk om deze waarden te erkennen en waar nodig verder te ondersteunen. De VVD ziet graag ruimte voor innovatie in zowel de gangbare landbouwsector als alle nieuwe ontwikkelingen. We denken daarbij aan kweekvlees, precisiefermentatie, CRISPR-Cas en andere innovaties. We zijn heel enthousiast over de besluitvorming over de nieuwe genomische technieken, de NGT's, die in Brussel in juli jongstleden in werking zijn getreden. Het duurt echter nog twee jaar voordat die op grotere schaal toegepast kunnen gaan worden. De komende tijd is meer onderzoek nodig om de NGT's voor meer gewassen technisch toepasbaar te maken of verder te ontwikkelen. Is de staatssecretaris bereid om meer experimenteerlocaties mogelijk te maken waar nieuwe landbouwtechnologie sneller kan worden getest, vergund en opgeschaald? Kan hij daarbij aangeven hoe het staat met de innovatieagenda, waar de VVD bij de begroting om gevraagd heeft? Voorzitter. Net zoals het bij de energietransitie van belang is om een woning goed te isoleren om energieverlies te voorkomen, is het bij voedselzekerheid van groot belang om voedselverspilling tegen te gaan. Elke kilo voedsel die niet verloren gaat, hoeft ook niet opnieuw te worden geproduceerd, vervoerd of geïmporteerd. Is de staatssecretaris bereid om het tegengaan van voedselverlies en -verspilling op te nemen in de Strategische Agenda Voedselzekerheid? Voorzitter. Supermarkten zorgen ervoor dat het voedsel bij de consument terechtkomt en hebben een belangrijke rol in beschikbaarheid, betaalbaarheid en toegankelijkheid van voedsel. Ook kunnen zij een belangrijke rol spelen in het verminderen van voedselverspilling en in het helpen van de klant bij het maken van bewuste keuzes. Deelt de staatssecretaris de mening van de VVD dat voedselzekerheid niet alleen over de primaire productie gaat, maar dat er ook een belangrijke opgave ligt voor de consument? Welke bijdrage verwacht hij daarbij van de supermarkten? Voorzitter. Tot slot willen we ook nog stilstaan bij de voedselverwerkende industrie voor het belang van voedselzekerheid. Hier wordt zuivel verwerkt en worden groenten gesneden, maaltijden bereid en producten verpakt. Het zijn ondernemers die investeren, innoveren en werkgelegenheid creëren. Vooral middelgrote bedrijven staan onder druk. Arbeidskosten stijgen, energie is duurder geworden en klimaatverandering leidt tot hoge grondstofprijzen. De marges staan onder druk. Een toekomstbestendig voedselsysteem vraagt om sterke boeren, loonwerkers, betrokken supermarkten en een financieel gezonde, innovatieve voedselverwerkende sector. Op welke wijze gaat de staatssecretaris de hele keten, van boer tot bord, meenemen in de strategische agenda, met daarbij nadrukkelijk ook aandacht voor de voedselverwerkende industrie? Voorzitter. Alleen met sterke boeren, innovatieve bedrijven, betrokken supermarkten en een gezonde voedselverwerkende industrie houden we voedsel voor mensen betaalbaar, beschikbaar en betrouwbaar, in Nederland en daarbuiten. Dank u wel.